محاسبه هزینه هر خدمت و فعالیت در بیمارستان
آنچه کتاب اعتباربخشی می‌خواهد
در کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) چند جا محاسبه هزینه خدمت و فعالیت خواسته شده است:
- در فهرست گزارش‌های عملکردی پیشنهادی سنجه الف-۱-۳-۱: «هزینه/
درآمد فعالیت هر بخش بستری، هر واحد تشخیصی و هر واحد کمک‌درمانی» - در سنجه الف-۱-۶-۸: گزارش تحلیلی هزینه تمام‌شده هر یک از خدمات گلوبال، تعیین حداقل، حداکثر و میانگین مصرف ملزومات هر خدمت (مواد مصرفی، دارو و زمان ارائه خدمت)، تحلیل هزینه تمام‌شده به تفکیک پزشکان و انحراف از مقادیر پایه، و برنامه انطباق میانگین هزینه تمام‌شده با تعرفه‌های ابلاغی
- در سنجه الف-۱-۶-۹: گزارش تحلیلی هزینه تمام‌شده خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک به تفکیک بخش‌های بستری در بازه‌های حداکثر سه‌ماهه و انطباق هزینه‌ها با درآمد این سهم
- در سنجه الف-۱-۶-۱۰: توجه به قیمت تمام‌شده خدمت و رابطه آن با درآمد حاصل از نصب و راه‌اندازی تجهیزات در تأمین تجهیزات
جزئیات این سنجه‌ها در مدیریت منابع مالی بیمارستان آمده است. روش محاسبه در سری مطالب بهای تمام‌شده سایت توضیح داده شده که خلاصه آن در ادامه آمده است.
۱. هزینه مستقیم و هزینه پشتیبانی
طبق محاسبه بهای تمام‌شده خدمات آزمایشگاه، تقسیم کل هزینه یک واحد بر تعداد خدمات، فقط یک متوسط کلی می‌دهد. هزینه‌هایی مانند کیت و معرف، حقوق کارکنان، استهلاک و نگهداری تجهیزات مستقیما به مرکز فعالیت منتسب می‌شوند؛ اما هزینه‌هایی مانند نظافت، تأسیسات، فناوری اطلاعات و امور اداری باید با محرک هزینه مناسب (متراژ، تعداد کاربران، میزان فعالیت) به مراکز استفاده‌کننده تخصیص داده شوند.
۲. تسهیم هزینه واحدهای پشتیبانی
در تسهیم هزینه نظافت بین بخش‌ها دیده می‌شود انتخاب مبنای تسهیم (متراژ یا ساعت خدمت) نتیجه را جابه‌جا می‌کند. در تسهیم متقابل مراکز پشتیبانی هم نشان داده شده که واحدهای پشتیبانی به یکدیگر هم خدمت می‌دهند و ترتیب تسهیم (روش مرحله‌ای یا متقابل) هزینه نهایی مراکز اصلی را تغییر می‌دهد.
۳. خدماتی که با زمان مصرف می‌شوند: اتاق عمل
طبق بهای تمام‌شده عمل جراحی، هزینه اتاق عمل را نمی‌توان بین دو عمل ۴۵ و ۱۲۰ دقیقه‌ای مساوی تقسیم کرد. هزینه ماهانه قابل تخصیص اتاق عمل بر دقیقه‌های عملیاتی تقسیم می‌شود (در مثال آن مطلب، ۵۰۰ هزار ریال برای هر دقیقه) و اقلام مصرفی و داروی مستقیم بیمار جداگانه به آن اضافه می‌شود. هر هزینه‌ای را نباید به زور بر اساس دقیقه توزیع کرد.
۴. روز بستری و ترکیب بیماران
در بهای تمام‌شده هر روز بستری، هزینه بخش بر تعداد روز-بیمار تقسیم می‌شود؛ اما تجزیه هزینه به نیروی انسانی، مواد و ملزومات، استهلاک و سهم پشتیبانی نشان می‌دهد افزایش هزینه هر روز از کجا آمده است. در بهای تمام‌شده هر مراجعه به اورژانس هم دیده می‌شود که ترکیب بیماران (Case Mix) مهم است: در مثال آن مطلب، ۱۲٫۵ درصد مراجعات پرمصرف ۳۷٫۵ درصد هزینه اورژانس را ایجاد کرده‌اند.
۵. خدمات با مصرف منابع متفاوت: رادیولوژی و آزمایش
در بهای تمام‌شده خدمات رادیولوژی برای خدماتی که مصرف منابع متفاوتی دارند از واحد نسبی (RVU) استفاده شده است. در بهای تمام‌شده آزمایش CBC محاسبه یک آزمایش از صفر تا صد آمده و در چرا با کاهش تعداد آزمایش‌ها بهای تمام‌شده هر آزمایش افزایش می‌یابد؟ رفتار هزینه ثابت، متغیر و نیمه‌ثابت توضیح داده شده است.
۶. از بهای تمام‌شده به تحلیل انحراف
- تحلیل انحراف هزینه آزمایشگاه؛ افزایش هزینه از قیمت است یا مصرف؟
- هزینه بخش بستری بیشتر از انتظار شده؛ مشکل از قیمت است، مصرف منابع یا تعداد روز-بیمار؟
- بودجه انعطاف‌پذیر آزمایشگاه بیمارستان؛ افزایش هزینه همیشه به معنی عملکرد نامطلوب نیست
- بهای تمام‌شده هر وعده غذای بیمار
منابع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم؛ مطالب سری بهای تمام‌شده سایت حسابداری بیمارستان.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting