مدیریت منابع مالی بیمارستان
استاندارد الف-۱-۶: بیمارستان از مدیریت منابع مالی با رویکرد اقتصاد درمان و با تأکید بر حفظ ایمنی بیمار و کیفیت خدمات اطمینان حاصل می‌نماید.
این استاندارد در محور «الف — رهبری و مدیریت»، زیرمحور «الف-۱ رهبری و مدیریت کیفیت» کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) آمده و ۱۲ سنجه دارد. سنجه‌های ویرایش ششم در ۳ سطح تنظیم شده‌اند: سطح یک با امکان تحقق بالا (انتظارات اولیه و پایه)، سطح دو با امکان تحقق متوسط و سطح سه با تحقق دشوارتر؛ هر سنجه وزن (ضریب) دارد و سنجه‌های مرتبط با ایمنی بیمار با علامت * مشخص شده‌اند.
| سنجه | عنوان | سطح | وزن | ایمنی بیمار |
|---|---|---|---|---|
| الف-۱-۶-۱ | بهینگی ظرفیت تخت‌های بستری | ۱ | ۱٫۵ | * |
| الف-۱-۶-۲ | بهینگی ظرفیت اتاق‌های عمل | ۲ | ۱٫۵ | * |
| الف-۱-۶-۳ | بهینگی ظرفیت گروه‌های پزشکی | ۲ | ۱٫۵ | * |
| الف-۱-۶-۴ | بستری مجدد | ۲ | ۲ | * |
| الف-۱-۶-۵ | ترخیص با مسئولیت شخصی | ۲ | ۲ | |
| الف-۱-۶-۶ | افزایش درآمد و جذب منابع | ۲ | ۱ | |
| الف-۱-۶-۷ | ممیزی مالی صورتحساب بیماران | ۳ | ۱ | |
| الف-۱-۶-۸ | هزینه خدمات گلوبال | ۲ | ۱٫۵ | |
| الف-۱-۶-۹ | خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک | ۲ | ۱٫۵ | |
| الف-۱-۶-۱۰ | تأمین و نگهداری کالا، دارو و تجهیزات | ۲ | ۱٫۵ | |
| الف-۱-۶-۱۱ | نبود اختلال یا تأخیر به دلیل کمبود منابع | ۲ | ۲ | * |
| الف-۱-۶-۱۲ | انتخاب و نظارت بر پیمانکاران | ۲ | ۱٫۵ |
سنجه ۱: بهینگی ظرفیت تخت‌های بستری
از ظرفیت تخت‌های بستری بخش‌های عادی و ویژه، با تأکید بر حفظ ایمنی بیمار و کیفیت خدمات به صورت بهینه استفاده می‌شود.
گام‌های ارزیابی:
- تعیین دامنه بهینگی ظرفیت تخت‌های بستری (به تفکیک بخش) و تعریف شاخص‌های مورد نظر با محوریت مدیریت مالی
- اندازه‌گیری، تفسیر و تحلیل نتایج و روندها، شناسایی و کنترل عوامل تأثیرگذار و مخدوش‌کننده بهینگی تحت هدایت تیم رهبری و مدیریت
- طرح‌ریزی و اجرای اقدامات/
برنامه‌های بهبود تحت هدایت تیم رهبری و مدیریت - پایش اثربخشی اقدامات/
برنامه‌های بهبود با محوریت تیم رهبری و مدیریت
توضیحات کتاب: محاسبه دامنه بهینگی نیازمند در نظر گرفتن یک مرجع است. مهم‌ترین مرجع برای محاسبه بهینگی، کارآیی یا نسبت درآمد به هزینه یا سود (به ازای بخش‌ها یا حتی به ازای پزشکان) با در نظر گرفتن اصول ایمنی و کیفیت است. به عنوان مثال بیمارستان می‌تواند ضریب اشغال تخت را (هرچند کفایت نمی‌کند) مرجع بگیرد. بنابراین اولین اقدام، تعریف این است که بهینه بودن نسبت به کدام مرجع در نظر گرفته شده است. مشخصات شاخص/
سنجه ۲: بهینگی ظرفیت اتاق‌های عمل
از ظرفیت اتاق/
گام‌های ارزیابی:
- تعیین دامنه بهینگی استفاده از ظرفیت اتاق‌های عمل و تعریف شاخص‌های مورد نظر با محوریت مدیریت مالی
- اندازه‌گیری، تفسیر و تحلیل نتایج و روندها، شناسایی و کنترل عوامل تأثیرگذار و مخدوش‌کننده بهینگی تحت هدایت تیم رهبری و مدیریت
- طرح‌ریزی و اجرای اقدامات/
برنامه‌های بهبود تحت هدایت تیم رهبری و مدیریت - پایش اثربخشی اقدامات/
برنامه‌های بهبود با محوریت تیم رهبری و مدیریت
توضیحات کتاب: در استفاده بهینه از اتاق عمل، مرجع عبارت است از نسبت مدت زمان استفاده از اتاق عمل به «معادل تمام‌وقت» (FTE) هر یک از اتاق‌های عمل. در محاسبه معادل تمام‌وقت، آخرین دستورالعمل نحوه مدیریت انجام جراحی در اتاق عمل، مبنی بر انجام جراحی‌های غیراورژانسی (الکتیو) از ساعت ۷ صبح تا ساعت ۲۲ (به‌نحوی که جراحی‌های غیراورژانسی حداکثر تا ساعت ۲۲ خاتمه یابد) مد نظر قرار گیرد. ابتدا ظرفیت قابل استفاده اتاق عمل معادل تمام‌وقت (با در نظر گرفتن ظرفیت ذخیره لازم برای موارد فوریت و اورژانس و کیفیت و ایمنی بیمار) محاسبه شود؛ سپس هر عاملی که این ظرفیت را کاهش می‌دهد شناخته و برای برطرف کردن یا به حداقل رساندن آن (مانند تخصیص زمان اتاق عمل برای پزشکان یا تخصص خاص، ظرفیت ریکاوری، آمادگی ست‌ها و CSSD، نیروی انسانی، تأسیسات و …) برنامه‌ریزی شود. برنامه‌ریزی تخصیص اتاق‌های عمل با توجه به مدت زمان جراحی، مدت زمان آماده‌سازی مجدد اتاق و … باید شاخص بهینگی را به حداکثر مقدار قابل دستیابی نزدیک کند. لغو اعمال جراحی و مدت زمان انتظار بیماران برای جراحی از شاخص‌های مهم نشان‌دهنده اجرای مناسب برنامه زمان‌بندی اتاق عمل است. بررسی لیست روزانه اعمال جراحی بر اساس تعداد اتاق‌ها با احراز خالی بودن حداقل یک اتاق برای موارد اورژانسی، تعیین حداقل‌های لازم هر عمل از نیروی انسانی، تجهیزات، زمان، مشاوره‌ها و سایر منابع (از جمله رزرو خون، رزرو تخت ویژه، پروتز و …) و تنظیم و اجرای برنامه زمان‌بندی اتاق عمل بر این اساس باید در دستور کار قرار گیرد. تعیین دامنه و شاخص‌های بهینگی و تحلیل نتایج باید در کمیته اقتصاد درمان با هدایت تیم رهبری و مدیریت بررسی شود.
سنجه ۳: بهینگی ظرفیت گروه‌های پزشکی
از ظرفیت گروه‌های پزشکی برای توسعه خدمات، با تأکید بر حفظ ایمنی بیمار و ارتقای کیفیت به صورت بهینه استفاده می‌شود.
گام‌های ارزیابی:
- تعیین دامنه بهینگی و شاخص‌های مورد نظر بهینگی برای مشارکت گروه‌های پزشکی
- اندازه‌گیری، تفسیر و تحلیل نتایج و روندها، شناسایی و کنترل عوامل تأثیرگذار و مخدوش‌کننده بهینگی تحت هدایت تیم رهبری و مدیریت
- طرح‌ریزی و اجرای اقدامات/
برنامه‌های بهبود تحت هدایت تیم رهبری و مدیریت - پایش اثربخشی اقدامات/
برنامه‌های بهبود با محوریت تیم رهبری و مدیریت
توضیحات کتاب: در خصوص بهینگی استفاده از ظرفیت گروه‌های پزشکی، علاوه بر مشارکت در توسعه خدمات سرپایی، مواردی مانند اورژانس، خدمات تشخیصی، بخش‌های بستری و سایر مشارکت‌های گروه پزشکی مطرح است که تعیین معادل تمام‌وقت برای هر یک از این واحدها، تصمیم‌گیری مسئولان ارشد بیمارستان را برای برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات مناسب تسهیل می‌سازد.
سنجه ۴: بستری مجدد
علل بروز بستری مجدد بیماران شناسایی و اقدامات اصلاحی/
گام‌های ارزیابی:
- شناسایی موارد بستری مجدد بدون برنامه‌ریزی قبلی
- پایش روند شاخص بستری مجدد بیمارستان
- بررسی تحلیلی علل بستری مجدد به تفکیک عناوین مختلف
- طرح‌ریزی و اجرای اقدامات اصلاحی/
برنامه‌های بهبود بر اساس نتایج بررسی‌ها با محوریت تیم رهبری و مدیریت - پایش اثربخشی اقدامات اصلاحی/
برنامه‌های بهبود
توضیحات کتاب: منظور از بستری مجدد، بستری ناخواسته بیمار بدون برنامه‌ریزی قبلی به هر علت در طی یک ماه بعد از آخرین ترخیص است. علت یا تشخیص هنگام بستری مجدد می‌تواند مرتبط یا غیرمرتبط با تشخیص نهایی آخرین ترخیص باشد. بیمارانی که با برنامه‌ریزی قبلی برای ادامه سیر درمان مراجعه می‌کنند و بیماران روان‌پزشکی، شیمی‌درمانی، دیالیز و … شامل این تعریف نمی‌شوند. برای شناسایی موارد، از سامانه اطلاعات بیمارستانی از بیمارانی که طی ۳۰ روز گذشته در بیمارستان بستری بوده‌اند گزارش گرفته می‌شود؛ علاوه بر مشخصات هویتی و دموگرافیک، تاریخ بستری و ترخیص قبلی، تشخیص نهایی ترخیص قبلی، سرویس بستری و بخش قبلی نیز استخراج می‌شود. گزارش تحلیلی شاخص به طور کلی و به تفکیک بخش، سرویس تخصصی و تشخیص نهایی استخراج می‌شود. اعضای تیم اقدام اصلاحی از میان کارکنان بالینی مرتبط، از جمله پزشک معالج، پرستاران و سرپرستاران، سوپروایزر آموزشی، مددکار، پزشک معتمد (ترجیحا از سرویس تخصصی مربوط) و سایر کادر بالینی و مدیریتی/
سنجه ۵: ترخیص با مسئولیت شخصی
علل و عوامل ترخیص با مسئولیت شخصی شناسایی و اقدامات اصلاحی/
گام‌های ارزیابی:
- شناسایی و ثبت موارد ترخیص با مسئولیت شخصی به تفکیک بخش‌های بیمارستان
- پایش روند شاخص ترخیص با مسئولیت شخصی
- تحلیل عوامل مؤثر بر ترخیص با مسئولیت شخصی
- برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات اصلاحی و برنامه‌های بهبود مبتنی بر نتایج تحلیل علل، با محوریت تیم رهبری و مدیریت
- پایش اثربخشی اقدامات اصلاحی و برنامه‌های بهبود اجراشده
توضیحات کتاب: هر مرکز باید ضمن ثبت دقیق موارد ترخیص با مسئولیت شخصی (ترجیحا در بستر HIS)، علل و عوامل ناکارآمدی یا عدم رضایت بیماران را شناسایی و ضمن تحلیل، اقدامات اصلاحی/
سنجه ۶: افزایش درآمد و جذب منابع مالی
افزایش درآمد بیمارستان و جذب منابع مالی/
گام‌های ارزیابی:
- شناسایی کانون‌های درآمدی و جذب منابع مالی و سرمایه‌ای بیمارستان و برآورد ظرفیت درآمدزایی و جذب منابع در هر یک از کانون‌ها
- تحلیل عوامل مؤثر بر افزایش یا کاهش درآمد و جذب منابع مالی و سرمایه‌ای در کانون‌های شناسایی‌شده
- برنامه‌ریزی، اجرا و پایش اثربخشی اقدامات اصلاحی و برنامه‌های بهبود مبتنی بر نتایج تحلیل‌ها
- جذب و هزینه‌کرد منابع حاصل از مشارکت‌های مردمی و مؤسسات خیریه بیمارستانی در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه
توضیحات کتاب: از اهداف این سنجه، ممانعت از هرگونه تأثیر منفی سیاست‌های مالی، درآمدزایی و صرفه‌جویی‌ها بر ایمنی بیماران و نیز وجود نظام ثبت اطلاعات حسابداری و سامانه اطلاعات حسابداری مناسب است. برای افزایش درآمد، ابتدا باید کانون‌های درآمدی شناسایی، سپس ظرفیت تولید درآمد در هر کانون با روش‌های پیش‌بینی (مانند سری زمانی، مطالعه فرایند و …) تعیین شود. پس از شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تحقق و وصول درآمد یا عوامل از دست رفتن آن، مدل تولید درآمد هر کانون تهیه شود. سپس درآمد تحقق‌یافته هر کانون در بازه زمانی مناسب محاسبه و با مقدار مطلوب همان بازه مقایسه و دلایل اختلاف شناسایی شود و برای کاهش اثر یا از بین بردن دلایل کاهنده درآمد برنامه‌ریزی و اقدام مؤثر صورت گیرد.
سیاست‌ها و برنامه‌های افزایش درآمد در بخش‌های کلینیکی و پاراکلینیکی، مانند پذیرش و ترخیص بیماران، باید به‌نحوی باشد که با کاهش کمیت و کیفیت به تهدید ایمنی بیماران منجر نشود. در اولویت‌بندی پذیرش، فوریت و وضعیت بالینی بیمار اولویت دارد و به هیچ وجه تابع میزان صرفه‌جویی یا درآمد حاصل از نوع بیماری، مدت اقامت یا پروسیجر درمانی نیست. افزایش حجم خدمات و سرعت‌بخشی، مانند کاهش گردش زمان در اتاق عمل و افزایش تعداد پروسیجرها، نباید باعث نادیده گرفته شدن استانداردها و مبانی ایمنی بیمار شود.
منابع مالی بیمارستان شامل ردیف‌های بودجه‌ای، کمک‌های برنامه‌ای وزارت بهداشت و جذب منابع از طریق مشارکت‌های مردمی، خیریه و … است. نظام ثبت اطلاعات حسابداری متناسب و سامانه اطلاعات حسابداری منطبق با آن، به‌نحوی که اطلاعات رخدادهای مالی را بر اساس عملیات برنامه‌ها ثبت کند، لازم است. کنترل داخلی در حسابداری مطابق استانداردهای حسابداری انجام می‌شود. مدیر مالی گزارش‌های تفسیری و تحلیلی ماهانه از رخدادهای مالی و انطباق آن‌ها با برنامه‌های مصوب تهیه و در اختیار تیم رهبری و مدیریت قرار می‌دهد. تیم رهبری و مدیریت و مدیر مالی ضمن بررسی انحراف از بودجه و دلایل آن، اقدامات لازم برای انطباق عملکرد بودجه با مقدار منابع مالی و بودجه مصوب را طراحی و ابلاغ می‌کنند. رئیس/
سنجه ۷: ممیزی مالی صورتحساب بیماران
ممیزی مالی صورتحساب بیماران بر اساس رویه‌ای مشخص انجام می‌گیرد.
گام‌های ارزیابی:
- محاسبه دقیق خدمات تشخیصی، درمانی و رفاهی ارائه‌شده به بیماران و صدور صورتحساب
- تعیین دقیق میزان پرداخت از جیب بیماران دارای بیمه پایه و بیمه تکمیلی
- محاسبه و پایش کسورات بیمه‌ای پرونده‌های بیماران به‌صورت فصلی
- تدوین برنامه‌های مدون برای کاهش پرداخت از جیب بیماران و کاهش کسورات بیمه‌ای
- اجرای برنامه‌های تدوین‌شده، ارزیابی اثربخشی آن‌ها و انجام اقدامات اصلاحی یا برنامه‌های بهبود در صورت نیاز
توضیحات کتاب: هدف از اجرای این سنجه، شفافیت مالی بیمارستان در ارتباط با هزینه‌های بیماران، پوشش خدمات توسط بیمه‌ها و میزان کسورات بیمه‌ای است. در همین راستا از بیمارستان انتظار می‌رود:
- محاسبه دقیق هزینه خدمات ارائه‌شده: تمام خدمات ارائه‌شده به بیمار (خدمات تشخیصی، درمانی، رفاهی، دارو و سایر هزینه‌ها) باید دقیق، کامل و بدون خطا در صورتحساب ثبت شوند.
- تعیین میزان پرداخت از جیب بیمار: مشخص شود بیمار چقدر از هزینه را خودش پرداخته، بیمه پایه چقدر پوشش داده، بیمه تکمیلی چقدر پرداخت کرده و چه مبلغی واقعا از جیب بیمار خارج شده است. این بخش بسیار مهم است، چون یکی از ملاک‌های مهم شفافیت مالی و رضایت بیمار است.
- بررسی کسورات بیمه‌ای: باید مشخص شود میزان دقیق کسورات در هر فصل چقدر است، علت کسورات چیست و در کدام خدمات بیشتر رخ می‌دهد؛ یعنی روند کار فقط ثبت عدد نبوده و ملاک، تحلیل علت‌هاست.
- تدوین برنامه برای کاهش پرداخت از جیب و کسورات: هنگامی که مشخص شد مشکل از کجاست، باید برای اصلاح آن برنامه‌ریزی شود؛ نمونه اقدامات اصلاحی مانند اصلاح فرایند ثبت خدمات، آموزش کارکنان، کنترل پرونده‌ها پیش از ارسال به بیمه، بازنگری در فرایندهای صدور صورتحساب و …
- اجرای برنامه و سنجش اثربخشی
سنجه ۸: مدیریت هزینه خدمات گلوبال
مدیریت هزینه‌های خدمات مشمول گلوبال، در چارچوب ضوابط مربوط و رعایت اصول کیفیت و ایمنی بیمار صورت می‌پذیرد.
گام‌های ارزیابی:
- تهیه گزارش تحلیلی هزینه تمام‌شده هر یک از خدمات گلوبال ارائه‌شده در بیمارستان
- تعیین حداقل، حداکثر و میانگین مصرف ملزومات هر یک از خدمات گلوبال، مانند مواد مصرفی، دارو و زمان ارائه خدمت
- تحلیل هزینه تمام‌شده خدمات گلوبال به تفکیک پزشکان، تعیین میزان انحراف از مقادیر پایه و بررسی تأثیر آن بر کیفیت خدمات
- تدوین و اجرای برنامه‌های انطباق میانگین هزینه تمام‌شده خدمات گلوبال در بیمارستان با تعرفه‌های ابلاغی، با تأکید بر حفظ ایمنی بیمار و کیفیت خدمات
ملاحظات مهم کتاب برای استمرار کیفیت و ایمنی بیماران در برنامه‌های مدیریت هزینه:
- تأمین/
تعدیل نیروی انسانی به‌نحوی نباشد که با کاهش کمیت و کیفیت در چینش نیروی انسانی، منجر به تهدید ایمنی بیماران شود. - تأمین دارو و تجهیزات و مصرف آن‌ها به‌نحوی نباشد که منجر به کاهش کمیت و کیفیت خدمات و تهدید ایمنی بیماران شود.
- تأمین مواد و ملزومات حفاظت فردی به‌نحوی نباشد که منجر به کاهش کمیت و کیفیت خدمات و تهدید ایمنی کارکنان شود.
- تأمین تجهیزات پزشکی و مصرف آن‌ها به‌نحوی نباشد که منجر به کاهش کمیت و کیفیت خدمات و تهدید ایمنی بیماران شود.
- نظارت دقیق بر پرهیز از هرگونه تعجیل در ترخیص بیماران که منجر به ترخیص غیرایمن شود.
سنجه ۹: هزینه خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک بخش‌های بستری
مدیریت هزینه‌ها در سهم هزینه خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک بخش‌های بستری در چارچوب ضوابط مربوط و با تأکید بر حفظ ایمنی بیمار و کیفیت خدمات صورت می‌پذیرد.
گام‌های ارزیابی:
- تهیه گزارش تحلیلی از هزینه تمام‌شده خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک به تفکیک بخش‌های بستری
- طرح‌ریزی و اجرای اقدامات اصلاحی/
برنامه‌های بهبود برای انطباق هزینه‌ها و درآمدهای خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک - پایش اثربخشی اقدامات اصلاحی/
برنامه‌های بهبود با محوریت تیم رهبری و مدیریت
توضیحات کتاب: هزینه خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک بخش‌های بستری:
| بخش | سهم |
|---|---|
| تخت سوختگی | ۱۲٪ تعرفه هتلینگ |
| بخش‌های ویژه کودکان، عمومی، نوزادان و ریه | ۴٫۲٪ تعرفه هتلینگ |
| بخش ویژه سوختگی | ۸٫۴٪ تعرفه هتلینگ |
| اتاق عمل | ۴۰٪ جزء فنی ارزش ریالی کای جراحی |
| سایر بخش‌ها | ۶٪ تعرفه هتلینگ (تخت) |
منظور از سهم هزینه خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک بخش‌های بستری، ضریب یا درصدی از مبلغ هتلینگ است که به‌صورت مجزا در صورتحساب بیماران به عنوان خدمات پرستاری منظور می‌شود. ملاحظات مهم در برنامه‌های مدیریت هزینه در این سهم:
- تأمین مواد، ملزومات و اقلام مشمول هتلینگ و مصرف آن‌ها به‌نحوی نباشد که منجر به کاهش کمیت و کیفیت خدمات و تهدید ایمنی بیماران و کارکنان شود.
- خرید اقلام نامرغوب یا عدم استفاده کافی و مناسب از اقلام مشمول این سهم به منظور صرفه‌جویی، بدون لحاظ معیارهای ایمنی بیمار، باعث تهدید ایمنی بیماران و کارکنان می‌شود.
تهیه گزارش تحلیلی هزینه تمام‌شده خدمات پایه و لوازم مصرفی مشترک بخش‌های بستری در بازه‌های زمانی حداکثر ۳ ماهه با محوریت کمیته اقتصاد درمان باید صورت گیرد.
سنجه ۱۰: تأمین و نگهداری کالا، ملزومات، دارو و تجهیزات
تأمین و نگهداری کالا/
گام‌های ارزیابی:
- تدوین فرایند «تأمین و نگهداری کالا/
ملزومات و دارو/ تجهیزات در بیمارستان با تأکید بر حفظ ایمنی بیمار، کیفیت خدمات و تاب‌آوری بیمارستان» - آگاهی و عملکرد کارکنان مرتبط بر اساس فرایند تدوین‌شده
- نگهداری و انبارش کالا/
ملزومات و دارو/ تجهیزات بر اساس دستورالعمل انبارش کارآمد و ایمن - نظارت تیم رهبری و مدیریت بر اجرای فرایند و شناسایی موارد عدم انطباق
- طرح‌ریزی، اجرا و پایش اثربخشی اقدامات اصلاحی/
برنامه‌های بهبود در صورت نیاز
توضیحات کتاب: دستورالعمل نگهداری و انبارش کارآمد و ایمن باید بر اساس ضوابط مربوطه تدوین و جزو لاینفک فرایند تأمین و نگهداری در نظر گرفته شود. یکی از راه‌های اطمینان از استقرار این سنجه این است که هیچ موردی از اختلال/
در تأمین کالا، ملزومات، دارو و تجهیزات رعایت این موارد توصیه می‌شود:
- حمایت از تجهیزات پزشکی تولید داخل
- قیمت تمام‌شده خدمت و رابطه آن با درآمد حاصل از نصب و راه‌اندازی تجهیزات
- برآورد ارزش افزوده تجهیزات درخواستی برای ایمنی بیمار، ارتقای کیفیت و بهبود درآمد/
هزینه خدمات، برای اولویت‌بندی درخواست‌های خرید - بررسی و تطبیق قابلیت‌های کمی و کیفی مورد انتظار دستگاه با نیاز مرکز و درخواست کاربر حرفه‌ای
- خرید تجهیزات پزشکی از زنجیره توزیع قانونی و مجاز بودن شرکت تأمین‌کننده و تولیدکننده از نظر وزارت بهداشت
- عدم ارجاع بیمار یا همراه به خارج از بیمارستان برای خرید یا تأمین کالا، ملزومات، دارو و تجهیزات
- خوشنامی فروشنده در انجام تعهدات و کیفیت پشتیبانی و خدمات پس از فروش و سوابق عملکرد تجهیزات مشابه و شرکت پشتیبان در سایر مراکز
- بررسی گزارش کارشناسی هزینه بهره‌وری، اعم از هزینه نگهداشت، ارتقا و تعمیرات و قطعات
- امکان تأمین کیت/
مواد مصرفی و قطعات یدکی در کشور - قابلیت‌های ارتقای تجهیزات موجود و لحاظ شیوه‌های اقتصادسنجی تجهیزات و ملزومات پزشکی
- خرید تجهیزات و ملزومات پزشکی مطابق ضوابط سامانه اداره کل تجهیزات پزشکی و رعایت آیین‌نامه‌های مالی و معاملاتی و تشریفات قانونی
سنجه ۱۱: نبود اختلال یا تأخیر به دلیل کمبود امکانات و منابع
هیچ موردی از اختلال/
گام‌های ارزیابی:
- نظارت تیم رهبری و مدیریت بر اجرای فرایندهای خدمات تشخیصی‌درمانی، پشتیبانی و اداری‌مالی
- ارائه به‌موقع، ایمن و باکیفیت خدمات تشخیصی‌درمانی، پشتیبانی و اداری‌مالی بر اساس فرایندهای تدوین‌شده
- ارائه خدمات مورد نیاز بیمار و همراه در داخل بیمارستان و جلوگیری از ارجاع آنان به خارج از بیمارستان
- برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات اصلاحی و برنامه‌های بهبود برای رفع کمبودهای شناسایی‌شده
ابعاد اجرایی استقرار این سنجه از نظر کتاب:
- موجودی انبارهای کالا/
ملزومات و تجهیزات کنترل و هنگام رسیدن به نقطه سفارش تکمیل شود. - ذخیره دارویی منطبق با مقدار استاندارد تعیین‌شده در انبار دارویی باشد (تعیین نقطه سفارش و نقطه ذخیره حیاتی برای تک‌تک داروها).
- ملزومات و کالاهای مصرفی پزشکی و غیرپزشکی منطبق با مقدار استاندارد در انبار ملزومات موجود باشد.
- نیروی انسانی ماهر برای نگهداری و تعمیرات فعال تأسیسات و دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی تأمین شود.
- نیروی انسانی ماهر، کافی و قابل دسترس برای خدمات پزشکی و غیرپزشکی تأمین شود.
- دستگاه‌های جایگزین آماده به کار سالم به تعداد کافی در دسترس باشند.
- لوازم و مواد مصرفی تجهیزات و قطعات یدکی آن‌ها به اندازه کافی در انبار باشد.
سنجه ۱۲: انتخاب و نظارت بر پیمانکاران
انتخاب و نظارت بر عملکرد پیمانکاران و تعامل با آن‌ها با لحاظ معیارهای کمی و کیفی به صورت مدون برنامه‌ریزی و انجام می‌شود.
گام‌های ارزیابی:
- انتخاب پیمانکار با رعایت صرفه و صلاح و قوانین بالادستی مالی و معاملاتی بر اساس معیارهای کیفی تخصصی با مشارکت متخصصین
- الزام پیمانکار به رعایت دقیق استانداردهای اعتباربخشی و سایر قوانین و الزامات وزارت بهداشت در متن قرارداد منعقده
- انتخاب و مشخص نمودن ناظر/
ناظران و نحوه نظارت بر عملکرد پیمانکاران و پیش‌بینی سازوکار جریمه یا فسخ قرارداد - ارزیابی دوره‌ای عملکرد پیمانکاران بر اساس روش مدون توسط ناظر مشخص‌شده در قرارداد و پرداخت حقوق پیمانکاران بر اساس گزارش ناظر
- تهیه گزارش‌های تحلیلی از نتایج پایش ناظرین بر عملکرد پیمانکاران و ارائه به تیم رهبری و مدیریت
- سنجش رضایت و تمایل پیمانکاران درباره نحوه همکاری با بیمارستان
توضیحات کتاب: تمامی کارکنان مرتبط با برون‌سپاری و عقد قراردادها باید از روش‌های انتخاب، نظارت بر عملکرد و تعامل با پیمانکاران آگاهی کامل داشته باشند. منظور از نتایج مطلوب، رسیدن به انتظارات و اهداف تعیین‌شده بیمارستان در واگذاری خدمات به پیمانکاران است. انجام به‌موقع تعهدات و پرداخت حق‌الزحمه پیمانکاران توسط بیمارستان، نظرسنجی از پیمانکاران درباره عملکرد بیمارستان در ارتباط با آن‌ها، تحلیل نتایج و استفاده از آن در بازنگری روند کار با پیمانکاران برای تحقق این سنجه مورد نظر است.
منبع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم، استاندارد الف-۱-۶.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting