محاسبه حقوق کارگران مشمول طرح طبقه‌بندی مشاغل ۱۴۰۵؛ جدول مزد گروه‌های بیست‌گانه، مزد رتبه، پایه سنوات و مثال عددی
محاسبه‌گر آنلاین: حکم و فیش خودتان را با محاسبه آنلاین حکم و فیش حقوقی کارگران طرح طبقه‌بندی مشاغل حساب کنید؛ همه عناوین شغلی پیمانکاری با گروه و شرایط احراز در آن آمده است.
این مطلب نحوه محاسبه حقوق کارگرانی را توضیح می‌دهد که کارگاهشان طرح طبقه‌بندی مشاغل مصوب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دارد. برای محاسبه فیش نیروهای شرکتی که طرح طبقه‌بندی ندارند، از محاسبه آنلاین فیش حقوقی نیروهای شرکتی استفاده کنید.
متن کامل مقررات و مطالب مرتبط در سایت
- بخشنامه مزد ۱۴۰۵ و دستورالعمل ۶۷۲۴، با جدول نرخ پایه سنوات و سنوات تجمیعی
- دستورالعمل اجرایی طرح‌های طبقه‌بندی مشاغل (دستورالعمل ۲۰)
- آیین‌نامه اجرایی طرح طبقه‌بندی مشاغل کارگاه‌ها ۱۳۸۹
- نظام ارزیابی مشاغل ۱۳۹۵
- عوامل ارزیابی شغل و امتیاز گروه‌های بیست‌گانه
- چک‌لیست دستورالعمل اجرایی و حکم کارگزینی کارگران
- کمیته طبقه‌بندی مشاغل و رسیدگی به اختلاف
مثال کامل عددی: از حکم تا فیش
توضیح قانونی هر قدم و جدول‌های کامل در ادامه مطلب آمده است.
مشخصات: تکنسین تأسیسات نیروی شرکتی در یک کارگاه درمانی که طرح طبقه‌بندی مشاغل مصوب دارد. شغل در گروه ۹ است و شرط تجربه شغل ۲ سال است. کارگر فوق‌دیپلم فنی دارد (بدون کمبود تحصیل)، ۱۴ سال سابقه در همین کارگاه دارد، متأهل است با ۲ فرزند، پایه سنوات او تا پایان ۱۴۰۴ روزانه ۱,۱۲۰,۰۷۴ ریال بوده و در ماه ۴۵ ساعت اضافه‌کار دارد.
قدم ۱: مزد گروه
۵,۵۴۱,۸۵۰ + ۳,۹۲۳/
کنترل با فرمول افزایش: مزد گروه ۹ در ۱۴۰۴ = ۳,۴۶۳,۶۵۶ + ۲,۷۰۶/
قدم ۲: مزد رتبه
(۱۴ − ۲) ÷ ۴ = ۳ رتبه؛ ۳ × ۹۸,۰۹۶ = ۲۹۴,۲۸۸ ریال در روز
قدم ۳: پایه سنوات
۱/
قدم ۴: مزد مبنا
۶,۱۵۰,۰۴۳ + ۲۹۴,۲۸۸ + ۱,۷۹۲,۳۷۴ = ۸,۲۳۶,۷۰۵ ریال در روز؛ ماهانه ۸,۲۳۶,۷۰۵ × ۳۰ = ۲۴۷,۱۰۱,۱۵۰ ریال
قدم ۵: مزایا و اضافه‌کار
- حق اولاد: هر فرزند ۳ برابر حداقل مزد روزانه، ۲ × ۱۶,۶۲۵,۵۵۰ = ۳۳,۲۵۱,۱۰۰ ریال
- حق تأهل: ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- کمک هزینه مسکن: ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار (بن): ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ ریال
- مزد هر ساعت اضافه‌کار طبق ماده ۵۹ قانون کار و مزد ساعتی ماده ۵۱، ۴۰ درصد بیشتر از مزد هر ساعت: ۸,۲۳۶,۷۰۵ ÷ ۷/
۳۳ × ۱/ ۴ = ۱,۵۷۳,۱۷۷ ریال؛ ۴۵ ساعت = ۷۰,۷۹۲,۹۶۲ ریال
قدم ۶: فیش ماهانه
| شرح | مبلغ ماهانه (ریال) |
|---|---|
| مزد گروه (۳۰ روز) | ۱۸۴,۵۰۱,۲۹۰ |
| مزد رتبه | ۸,۸۲۸,۶۴۰ |
| پایه سنوات | ۵۳,۷۷۱,۲۲۰ |
| مزد مبنا | ۲۴۷,۱۰۱,۱۵۰ |
| حق اولاد | ۳۳,۲۵۱,۱۰۰ |
| حق تأهل | ۵,۰۰۰,۰۰۰ |
| کمک هزینه مسکن | ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| بن | ۲۲,۰۰۰,۰۰۰ |
| اضافه‌کار ۴۵ ساعت | ۷۰,۷۹۲,۹۶۲ |
| جمع ناخالص | ۴۰۸,۱۴۵,۲۱۲ |
| بیمه سهم کارگر ۷٪ (بدون حق اولاد) | (۲۶,۲۴۲,۵۸۸) |
| خالص قبل از مالیات | ۳۸۱,۹۰۲,۶۲۴ |
بیمه سهم کارگر: (۴۰۸,۱۴۵,۲۱۲ − ۳۳,۲۵۱,۱۰۰) × ۷٪ = ۲۶,۲۴۲,۵۸۸ ریال. مالیات حقوق جداگانه و طبق جدول نرخ‌های ۱۴۰۵ کسر می‌شود.
قدم ۷: عیدی، سنوات و هزینه ماهانه کارفرما
- عیدی ماهانه: ۶۰ روز مزد مبنا ÷ ۱۲ = ۸,۲۳۶,۷۰۵ × ۶۰ ÷ ۱۲ = ۴۱,۱۸۳,۵۲۵ ریال (سقف عیدی سالانه ۹۰ روز حداقل مزد، یعنی ۴۹۸,۷۶۶,۵۰۰ ریال است).
- سنوات پایان کار ماهانه: ۳۰ روز آخرین مزد ÷ ۱۲ = ۲۰,۵۹۱,۷۶۲ ریال
- بیمه سهم کارفرما و بیکاری ۲۳٪: (۴۰۸,۱۴۵,۲۱۲ − ۳۳,۲۵۱,۱۰۰) × ۲۳٪ = ۸۶,۲۲۵,۶۴۶ ریال
- هزینه ماهانه کارفرما: ۴۰۸,۱۴۵,۲۱۲ + ۴۱,۱۸۳,۵۲۵ + ۲۰,۵۹۱,۷۶۲ + ۸۶,۲۲۵,۶۴۶ = ۵۵۶,۱۴۶,۱۴۵ ریال
همین کارگر با جدول سراسری
اگر همین کارگر با جدول سراسری شرکت‌های خدماتی حساب شود، مزد گروه ۹ فقط ۵,۶۳۶,۵۰۳ ریال است و رتبه‌ای هم ندارد. تفاوت مزد گروه و رتبه روزانه ۸۰۷,۸۲۸ ریال، یعنی ماهانه ۲۴,۲۳۴,۸۴۰ ریال است. به همین دلیل اینکه کدام طرح ملاک مزد نیروی پیمانکار است، اهمیت دارد. در دستگاه‌هایی که کارگر مشمول قانون کار ندارند و کارشان با پیمانکار انجام می‌شود، طبق ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی طرح طبقه‌بندی مشاغل (۱۳۸۹) طرح دستگاه ملاک عنوان شغل، گروه و مزد همه کارگران پیمانکار است.
مبانی محاسبه
- بخشنامه مزد ۱۴۰۵ به شماره ۶۶۸۲ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۱ (مصوبه ۱۴۰۴/۱۲/۲۴ شورای عالی کار).
- دستورالعمل شماره ۶۷۲۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۱/۳۱ اداره کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری درباره کارگاه‌های دارای طرح طبقه‌بندی مشاغل.
- دستورالعمل اجرایی طرح‌های طبقه‌بندی مشاغل (مواد ۱۴ تا ۱۶ درباره رتبه و جدول کسر سابقه بابت کمبود تحصیل)؛ نسخه ۱۴۰۴: بخشنامه مزد ۱۴۰۴ و دستورالعمل کارگاه‌های طرح طبقه‌بندی مشاغل.
- دستورالعمل طبقه‌بندی مشاغل شرکت‌های پیمانکاری و تأمین نیروی انسانی و طرح طبقه‌بندی مشاغل اختصاصی بهداشت و درمان ۱۴۰۴.
- دستورالعمل شماره ۳۶ روابط کار درباره نیروهای شرکتی (ابطال‌شده با دادنامه ۵۳۷ و ۵۳۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۱۸ دیوان عدالت اداری).
مبانی قانونی در قانون کار
- ماده ۳۶ (مزد ثابت و مزد مبنا): مزد ثابت مجموع مزد شغل و مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل است. طبق تبصره ۲، در کارگاه‌هایی که طرح طبقه‌بندی مشاغل اجرا شده، مزد گروه و پایه، مزد مبنا را تشکیل می‌دهد. طبق تبصره ۳، کمک‌هزینه مسکن، خواربار، کمک عائله‌مندی، پاداش افزایش تولید و سود سالانه جزو مزد ثابت و مزد مبنا نیستند.
- ماده ۳۷ (پرداخت مزد): اگر مزد ماهانه باشد، در آخر ماه پرداخت می‌شود و «حقوق» نام دارد. طبق تبصره همین ماده، در ماه‌های سی‌و‌یک روزه، حقوق و مزایا بر اساس ۳۱ روز محاسبه و پرداخت می‌شود.
- ماده ۴۱ (حداقل مزد): شورای عالی کار هر سال حداقل مزد را تعیین می‌کند. طبق تبصره این ماده، پرداخت کمتر از حداقل مزد ممنوع است و کارفرما ضامن پرداخت مابه‌التفاوت است.
- مواد ۴۸ و ۴۹ (طرح طبقه‌بندی مشاغل): وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نظام ارزیابی و طبقه‌بندی مشاغل را تهیه و اجرا می‌کند. کارفرمایان مکلفند با همکاری کمیته طبقه‌بندی مشاغل کارگاه یا مؤسسات ذی‌صلاح، طرح را تهیه کنند و پس از تأیید وزارتخانه اجرا کنند.
- ماده ۱۳ (پیمانکاری): مقاطعه‌دهنده باید در قرارداد، مقاطعه‌کار را به اجرای همه مقررات قانون کار درباره کارکنانش متعهد کند. مطالبات کارگر جزء دیون ممتازه است و کارفرما بدهی پیمانکار به کارگران را از محل مطالبات پیمانکار و ضمانت حسن انجام کار می‌پردازد. توضیح بیشتر: مسئولیت مقاطعه‌دهنده در برابر کارگران.
- ماده ۵۱ (ساعت کار): ساعت کار در شبانه‌روز نباید از ۸ ساعت بیشتر شود و مجموع ساعات کار هفته نباید از ۴۴ ساعت بیشتر شود. مزد هر ساعت = مزد روزانه ÷ ۷/
۳۳ (۴۴ ساعت ÷ ۶ روز). - ماده ۵۹ (اضافه‌کار): اضافه‌کار با موافقت کارگر و با پرداخت ۴۰ درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی مجاز است و نباید از ۴ ساعت در روز بیشتر شود، مگر در موارد استثنایی با توافق طرفین.
- مواد ۵۵ تا ۵۸ (نوبت‌کاری و شب‌کاری): نوبت صبح و عصر ۱۰ درصد، صبح و عصر و شب ۱۵ درصد، صبح و شب یا عصر و شب ۲۲/
۵ درصد. شب‌کاری کارگران غیرنوبتی ۳۵ درصد. توضیح بیشتر: نحوه محاسبه نوبت‌کاری پرسنل مشمول قانون کار. - ماده ۶۲ (جمعه): جمعه تعطیل هفتگی با استفاده از مزد است. کارگری که به طور مستمر جمعه کار می‌کند، ۴۰ درصد اضافه بر مزد می‌گیرد. توضیح بیشتر: تعطیلی روز جمعه و مزد آن.
- ماده ۲۴ (سنوات پایان کار): به ازای هر سال سابقه، معادل یک ماه آخرین حقوق به عنوان مزایای پایان کار پرداخت می‌شود.
- قانون عیدی و پاداش سالانه کارگران: عیدی معادل ۶۰ روز آخرین مزد، به شرط آنکه از ۹۰ روز حداقل مزد بیشتر نشود. طبق ماده ۷۴ قانون کار، مرخصی استعلاجی هم در عیدی و سنوات حساب می‌شود (تعلق عیدی و سنوات به مرخصی استعلاجی).
متن کامل همه این مواد در قانون کار مصوب ۱۳۶۹/۰۸/۲۹ آمده است.
مبانی قانونی در بیمه تأمین اجتماعی
- ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی: حق بیمه ۷ درصد سهم بیمه‌شده و ۲۰ درصد سهم کارفرما است و ۳ درصد هم بیمه بیکاری بر عهده کارفرماست.
- اقلام مشمول: مزد مبنا (از جمله پایه سنوات)، اضافه‌کار، نوبت‌کاری، مسکن، بن و حق تأهل مشمول کسر حق بیمه هستند و حق اولاد مشمول نیست. درباره حق تأهل: استعلام شمول حق بیمه ماده ۲۸ بر حق تأهل.
- پایه سنوات در لیست بیمه: پرسش و پاسخ تأمین اجتماعی درباره مزد پایه سنوات و حق تأهل. برای بررسی فایل لیست بیمه می‌توانید از ویرایشگر و کنترل فایل لیست بیمه استفاده کنید.
- سابقه در کارگاه، نه کد کارگاهی: عوض شدن پیمانکار، سابقه کارگر را در همان کارگاه صفر نمی‌کند (سوءاستفاده شرکت‌های پیمانکاری از پایه سنوات).
تکلیف کارگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی به اجرای طرح
اجرای طرح طبقه‌بندی مشاغل اختیاری نیست. مستندات این تکلیف:
- ماده ۴۹ قانون کار: کارفرمایان مشمول قانون کار موظفند طرح طبقه‌بندی مشاغل را تهیه کنند و پس از تأیید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اجرا کنند.
- ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی طرح طبقه‌بندی مشاغل کارگاه‌ها (مصوب ۱۳۸۹/۱۲/۰۱): کارگاه‌هایی که بر حسب تعداد کارکنان مشمول می‌شوند، باید در تاریخ‌های اعلام‌شده طرح را تهیه و اجرا کنند. طبق تبصره ۱، کارفرمایانی که از ۱۳۷۱ مشمول بوده‌اند و اقدام نکرده‌اند، همچنان مکلف به اجرای طرح هستند.
- ماده ۳ و تبصره‌های آن: حد نصاب بر اساس مجموع کارگران دائم و موقت و میانگین سه ماه طبق لیست بیمه یا لیست حقوق (هر کدام بیشتر) تعیین می‌شود. کارگاهی که یک بار به حد نصاب برسد، با کم شدن نفرات از شمول خارج نمی‌شود. طبق ماده ۴، کارگاه‌های تابع یک شخصیت حقوقی از نظر تعداد کارگر یک واحد حساب می‌شوند.
- ماده ۵ همان آیین‌نامه (دستگاه‌های اجرایی): سازمان‌ها و دستگاه‌هایی که به علت تبعیت از مقررات استخدامی دیگر، کارگر مستقیم ندارند ولی تمام یا بخشی از وظایف اصلی و پشتیبانی آنها از طریق پیمانکار و توسط مشمولان قانون کار انجام می‌شود، باید با احصای مشاغل قابل تصدی توسط این افراد، از طریق دفاتر مشاور فنی طرح طبقه‌بندی تهیه کنند. این طرح پس از تأیید وزارتخانه، ملاک عنوان شغل، گروه، مزد و حقوق همه کارگرانی است که از طریق پیمانکاران در آن سازمان کار می‌کنند.
- دستورالعمل شماره ۷۵۰۴۲ مورخ ۱۳۸۵/۰۶/۲۱ وزارت کار: خطاب به وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی مشمول تصویب‌نامه ۸۴۵۱۵/
ت۳۴۶۱۳ه مورخ ۱۳۸۴/۱۲/۱۵ هیئت وزیران، فهرست مشاغل خدمات واگذارشده (طبخ و توزیع غذا، حمل و نقل، فضای سبز، تعمیر و نگهداری ساختمان، تأسیسات و سایر خدمات عمومی) را با گروه شغلی ابلاغ کرد و حقوق کارگران پیمانکار باید بر اساس گروه شغل تعیین شود. جدول‌ها: مشاغل خدمات عمومی، تعمیر و نگهداری ساختمان و تأسیسات، طبخ و توزیع غذا و باغبانی و فضای سبز. - ماده ۹ آیین‌نامه (مابه‌التفاوت معوقه): مابه‌التفاوت ناشی از اجرای طرح، از تاریخ شمول تا تاریخ تصویب طرح محاسبه و پرداخت می‌شود؛ ابتدا با توافق کارفرما و نمایندگان کارگران، و در صورت عدم توافق بر اساس آخرین شغل و آخرین مزد هر سال، بدون تبعات مزدی.
نتیجه: دستگاه اجرایی‌ای که خدمات، تأسیسات، نگهبانی یا سایر وظایفش را به پیمانکار واگذار کرده، از سال‌ها پیش مکلف بوده که طرح طبقه‌بندی مشاغل این نیروها را تهیه و اجرا کند. اجرا نکردن طرح، کارگر را از حق مابه‌التفاوت از تاریخ شمول محروم نمی‌کند.
شمول و عدم شمول قانون کار
- مشمولان (مواد ۲ تا ۵): کارگر کسی است که به هر عنوان در مقابل دریافت حق‌السعی (مزد، حقوق، سهم سود و سایر مزایا) به درخواست کارفرما کار می‌کند. کارگاه محلی است که کارگر به درخواست کارفرما در آن کار می‌کند، از جمله مؤسسات خدماتی و اماکن عمومی؛ تأسیساتی مانند درمانگاه، ناهارخوری و مهدکودک هم جزء کارگاه‌اند. طبق ماده ۵، کلیه کارگران، کارفرمایان، نمایندگان آنان، کارآموزان و کارگاه‌ها مشمول این قانون هستند.
- غیرمشمولان (ماده ۱۸۸): اشخاص مشمول قانون استخدام کشوری یا سایر قوانین و مقررات خاص استخدامی، و کارگران کارگاه‌های خانوادگی که کار آنها فقط توسط صاحب کار، همسر و خویشاوندان نسبی درجه یک از طبقه اول او انجام می‌شود. پس کارمند رسمی، پیمانی و مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری در یک بیمارستان مشمول این مطلب نیست؛ کارگر قراردادی کار معین و نیروی شرکتی همان بیمارستان مشمول است. توضیح بیشتر: شمول و استثنائات قانون کار در دستگاه‌های اجرایی.
- معافیت‌های جزئی: ماده ۱۸۹ (بخشی از فعالیت‌های کشاورزی با تصویب هیئت وزیران)، ماده ۱۹۰ (مدت کار و مزد صیادان، کارکنان حمل‌ونقل، خدمه منازل و کارگران با ساعات کار متناوب طبق آیین‌نامه خاص) و ماده ۱۹۱ (کارگاه‌های کمتر از ده نفر، به طور موقت از بعضی مقررات با تصویب هیئت وزیران).
- شمول طرح (ماده ۱ دستورالعمل اجرایی): کلیه کارگران مشمول قانون کار، اعم از دائم و موقت، فصلی، پاره‌وقت و تمام‌وقت، مشمول اجرای طرح هستند.
طرح طبقه‌بندی مشاغل به حکم کدام مقررات اجرا می‌شود؟
| مقرره | چه می‌گوید |
|---|---|
| ماده ۴۸ قانون کار | وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای جلوگیری از بهره‌کشی، نظام ارزیابی و طبقه‌بندی مشاغل را تهیه و اجرا می‌کند. |
| ماده ۴۹ قانون کار | کارفرمایان مشمول موظفند با همکاری کمیته طبقه‌بندی مشاغل کارگاه یا مؤسسات ذی‌صلاح، طرح را تهیه کنند و پس از تأیید وزارتخانه اجرا کنند. |
| تبصره ۱ ماده ۴۹ | دستورالعمل و آیین‌نامه‌های اجرایی طرح، که ناظر به تعداد کارگران و تاریخ اجرای طرح است، را وزارتخانه تعیین و اعلام می‌کند. |
| تبصره ۲ ماده ۴۹ | صلاحیت مؤسسات و افرادی که طرح تهیه می‌کنند باید به تأیید وزارتخانه برسد. |
| تبصره ۳ ماده ۴۹ | اختلافات ناشی از اجرای طرح با نظر وزارتخانه و در مراجع حل اختلاف رسیدگی می‌شود. |
| آیین‌نامه اجرایی تهیه طرح طبقه‌بندی مشاغل کارگاه‌ها | مصوب در اجرای تبصره ۱ ماده ۴۹؛ ماده ۷ آن، تهیه دستورالعمل اجرایی را مقرر کرده است. |
| نظام ارزیابی مشاغل (بازنگری ۱۳۹۵) | روش ارزیابی شغل‌ها، عوامل و امتیازها و تبدیل امتیاز به گروه‌های بیست‌گانه. |
| دستورالعمل اجرایی طرح‌های طبقه‌بندی مشاغل (دستورالعمل شماره ۲۰ روابط کار، بخشنامه ۲۳۲/ | تطبیق وضع، مزد مبنا، رتبه، ارتقا، جابه‌جایی و مزایا، در ۲۳ ماده و ۴۵ تبصره. |
| دستورالعمل شماره ۳۶ روابط کار | ابطال‌شده از تاریخ تصویب با دادنامه ۵۳۷ و ۵۳۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری. |
| بخشنامه مزد هر سال و دستورالعمل اجرایی آن (برای ۱۴۰۵: بخشنامه ۶۶۸۲ و دستورالعمل ۶۷۲۴) | افزایش سالانه مزد شغل، ضریب ریالی و نرخ پایه سنوات گروه‌ها. |
چند حکم مهم دستورالعمل اجرایی:
- ماده ۶ و تبصره ۱: کارگاه‌های دارای طرح باید ابتدای هر سال با حداقل مزد و نرخ پایه اعلام‌شده، جدول مزد را تنظیم کنند.
- ماده ۷: اگر با اجرای طرح، مزد مبنای کسی از مزد ثابت قبلی کمتر شود، تفاوت به عنوان «تفاوت تطبیق» برقرار می‌شود و طی چهار نوبت اعطای پایه مستهلک می‌شود. افزایش ضریب و ارتقا آن را کم یا زیاد نمی‌کند.
- ماده ۸: با موافقت مدیریت، بابت خدمت سربازی معادل یک پایه سنوات با نرخ گروه قابل اعطاست.
- ماده ۹ و تبصره: به ازای هر سال خدمت پس از اجرای طرح، یک پایه با نرخ گروه اضافه می‌شود. اعطای پایه سنوات خارج از این دستورالعمل یا ضوابط قانونی، به هیچ وجه مجاز نیست.
- ماده ۱۲: در ارتقا، مزد شغل گروه جدید داده می‌شود و مزد سنوات قبلی حفظ می‌شود. ارتقا نباید مزد مبنا را بدون رضایت کتبی کارگر کاهش دهد.
- ماده ۲۰: پس از اجرای طرح، برای هر کارگر حکم جدید صادر می‌شود. صادر نکردن حکم، کارگر را از مزایای طرح محروم نمی‌کند.
- ماده ۲۱: اختلاف ابتدا در کمیته طبقه‌بندی و در صورت عدم توافق در هیئت حل اختلاف رسیدگی می‌شود.
- ماده ۲۲: اگر دستورالعمل قبلی کارگاه شرایط بهتری داشته، حقوق مکتسبه کارگران حفظ می‌شود.
با اجرای طرح، کدام پرداخت‌ها جداگانه داده نمی‌شود؟
طبق ماده ۱۸ دستورالعمل اجرایی، چون در ارزیابی شغل‌ها همه عوامل شغل امتیاز گرفته‌اند، کلیه پرداخت‌های مستمری که قبل از طرح به تبع شغل داده می‌شد، مانند حق سرپرستی، حق مقام، سختی کار و مزایای گرد و غبار، در مزد طرح ادغام می‌شود و به جز مزد مبنا فقط این مزایا قابل پرداخت است:
- الف: حق مسکن، حق اولاد، کمک‌های جنسی، ایاب و ذهاب، انواع پاداش، عیدی و نظایر آن طبق ضوابط قانونی یا عرف کارگاه.
- ب: حق شیفت، نوبت‌کاری، شب‌کاری، اضافه‌کاری، فوق‌العاده مأموریت و نظایر آن طبق قانون کار.
- ج: حق اشعه طبق ضوابط مربوط.
- د: سایر مزایا به تشخیص وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
- تبصره ۱: در طرح‌هایی که پست از شغل یا شرایط کار از شغل تفکیک شده، سرپرستی و سختی کار در قالب «مزایای پست» و «سختی شرایط کار» حساب می‌شود و نباید از مزایای قبلی کمتر باشد.
- تبصره ۲ (فوق‌العاده جذب): برای مشاغل کمیاب یا نامطلوب، با موافقت مدیریت و تصویب وزارتخانه، تا سقف مزد شغل گروه (برای مشاغل تخصصی و مدیران تا دو برابر) قابل پرداخت است، به شرط داشتن شرایط احراز کامل.
این حکم با ماده ۳۶ قانون کار هماهنگ است: در کارگاه بدون طرح، مزایای ثابت به تبع شغل (سختی کار، سرپرستی، فوق‌العاده شغل) جزء مزد ثابت است (تبصره ۱)؛ ولی در کارگاه دارای طرح، مزد گروه و پایه، مزد مبنا را تشکیل می‌دهد (تبصره ۲).
چه کسانی مشمول طرح کارگاه هستند؟
کارگران کارگاهی که طرح طبقه‌بندی مشاغل مصوب دارد، بر اساس شغل مورد تصدی در یکی از گروه‌های بیست‌گانه قرار می‌گیرند و مزدشان از جدول مزد همان طرح محاسبه می‌شود.
طبق ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی طرح طبقه‌بندی مشاغل (۱۳۸۹)، سازمان‌ها و دستگاه‌هایی که کارگر مشمول قانون کار ندارند ولی تمام یا بخشی از وظایفشان با قرارداد پیمانکاری انجام می‌شود، باید طرح طبقه‌بندی مشاغل تهیه کنند و این طرح پس از تأیید وزارت کار «ملاک تعیین عنوان شغل، گروه و مزد و حقوق کلیه کارگران» پیمانکار در آن دستگاه است. ماده ۲ دستورالعمل ۳۶ روابط کار که پیمانکار خدمات عمومی را در هر کارگاه تابع طرح کارفرمای اصلی می‌دانست، با دادنامه ۵۳۷ و ۵۳۸ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از تاریخ تصویب ابطال شده است.
- مشاغلی که در طرح کارفرمای اصلی نیست، ارزیابی و تصویب می‌شود.
اجزای مزد مبنا
مزد مبنای روزانه در طرح طبقه‌بندی مشاغل از سه جزء تشکیل می‌شود:
- مزد گروه (مزد شغل): از جدول مزد طرح و بر اساس گروه شغل.
- مزد رتبه: به ازای هر ۴ سال سابقه مازاد بر شرایط احراز. طبق تبصره ماده ۱۶ دستورالعمل اجرایی، رتبه جزئی از مزد گروه و بخشی از مزد مبنا است.
- پایه سنوات: سالانه برای کسانی که یک سال سابقه دارند یا یک سال از آخرین پایه‌شان گذشته است.
مزد ماهانه هر جزء = مزد روزانه × ۳۰.
مزد گروه در سال ۱۴۰۵
در جدول مزد طرح، مزد هر گروه از این فرمول به دست می‌آید:
مزد گروه = حداقل مزد روزانه + (ضریب ریالی × امتیاز مازاد گروه)
حداقل مزد روزانه ۱۴۰۵ برابر ۵,۵۴۱,۸۵۰ ریال است. امتیاز مازاد هر گروه، امتیاز گروه منهای ۸۰ (امتیاز گروه ۱) است. طبق تبصره ۳ ماده ۱ دستورالعمل ۶۷۲۴، ضرایب جداول مزدی طرح‌ها در ۱۴۰۵ معادل ۴۵ درصد نسبت به ۱۴۰۴ افزایش می‌یابد.
برای کارگرانی که در ۱۴۰۴ حکم داشته‌اند، ماده ۱ همان دستورالعمل می‌گوید: مزد شغل ۱۴۰۵ = ۱/
جدول ۱: جدول مزد گروه‌های بیست‌گانه ۱۴۰۵ (جدول سراسری شرکت‌های خدماتی و تأمین نیرو)
ضریب ریالی ۱۴۰۴ این جدول ۴۲۱/
| گروه | امتیاز گروه | امتیاز مازاد | مزد روزانه (ریال) | مزد ماهانه ۳۰ روز (ریال) |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | ۸۰ | ۰ | ۵,۵۴۱,۸۵۰ | ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ |
| ۲ | ۹۵ | ۱۵ | ۵,۵۵۱,۰۱۰ | ۱۶۶,۵۳۰,۳۰۰ |
| ۳ | ۱۱۰ | ۳۰ | ۵,۵۶۰,۱۷۰ | ۱۶۶,۸۰۵,۱۰۰ |
| ۴ | ۱۲۵ | ۴۵ | ۵,۵۶۹,۳۳۰ | ۱۶۷,۰۷۹,۹۰۰ |
| ۵ | ۱۴۵ | ۶۵ | ۵,۵۸۱,۵۴۳ | ۱۶۷,۴۴۶,۲۹۰ |
| ۶ | ۱۶۵ | ۸۵ | ۵,۵۹۳,۷۵۷ | ۱۶۷,۸۱۲,۷۱۰ |
| ۷ | ۱۸۵ | ۱۰۵ | ۵,۶۰۵,۹۷۰ | ۱۶۸,۱۷۹,۱۰۰ |
| ۸ | ۲۱۰ | ۱۳۰ | ۵,۶۲۱,۲۳۷ | ۱۶۸,۶۳۷,۱۱۰ |
| ۹ | ۲۳۵ | ۱۵۵ | ۵,۶۳۶,۵۰۳ | ۱۶۹,۰۹۵,۰۹۰ |
| ۱۰ | ۲۶۵ | ۱۸۵ | ۵,۶۵۴,۸۲۳ | ۱۶۹,۶۴۴,۶۹۰ |
| ۱۱ | ۲۹۵ | ۲۱۵ | ۵,۶۷۳,۱۴۴ | ۱۷۰,۱۹۴,۳۲۰ |
| ۱۲ | ۳۲۵ | ۲۴۵ | ۵,۶۹۱,۴۶۴ | ۱۷۰,۷۴۳,۹۲۰ |
| ۱۳ | ۳۶۵ | ۲۸۵ | ۵,۷۱۵,۸۹۰ | ۱۷۱,۴۷۶,۷۰۰ |
| ۱۴ | ۴۰۵ | ۳۲۵ | ۵,۷۴۰,۳۱۷ | ۱۷۲,۲۰۹,۵۱۰ |
| ۱۵ | ۴۴۵ | ۳۶۵ | ۵,۷۶۴,۷۴۴ | ۱۷۲,۹۴۲,۳۲۰ |
| ۱۶ | ۴۹۵ | ۴۱۵ | ۵,۷۹۵,۲۷۷ | ۱۷۳,۸۵۸,۳۱۰ |
| ۱۷ | ۵۴۵ | ۴۶۵ | ۵,۸۲۵,۸۱۰ | ۱۷۴,۷۷۴,۳۰۰ |
| ۱۸ | ۶۰۵ | ۵۲۵ | ۵,۸۶۲,۴۵۰ | ۱۷۵,۸۷۳,۵۰۰ |
| ۱۹ | ۶۶۵ | ۵۸۵ | ۵,۸۹۹,۰۹۰ | ۱۷۶,۹۷۲,۷۰۰ |
| ۲۰ | ۷۴۰ | ۶۶۰ | ۵,۹۴۴,۸۹۱ | ۱۷۸,۳۴۶,۷۳۰ |
جدول ۲: نمونه جدول مزد یک طرح اختصاصی (کارگاه درمانی)
جدول مزد هر طرح اختصاصی ضریب خودش را دارد. در این نمونه ضریب ریالی ۱۴۰۴ برابر ۲,۷۰۶/
| گروه | امتیاز مازاد | مزد گروه روزانه (ریال) | تفاوت امتیاز | مبلغ هر رتبه روزانه (ریال) |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | ۰ | ۵,۵۴۱,۸۵۰ | ۱۵ | ۵۸,۸۵۷ |
| ۲ | ۱۵ | ۵,۶۰۰,۷۰۷ | ۱۵ | ۵۸,۸۵۷ |
| ۳ | ۳۰ | ۵,۶۵۹,۵۶۵ | ۱۵ | ۵۸,۸۵۷ |
| ۴ | ۴۵ | ۵,۷۱۸,۴۲۲ | ۱۵ | ۵۸,۸۵۷ |
| ۵ | ۶۵ | ۵,۷۹۶,۸۹۹ | ۲۰ | ۷۸,۴۷۷ |
| ۶ | ۸۵ | ۵,۸۷۵,۳۷۵ | ۲۰ | ۷۸,۴۷۷ |
| ۷ | ۱۰۵ | ۵,۹۵۳,۸۵۲ | ۲۰ | ۷۸,۴۷۷ |
| ۸ | ۱۳۰ | ۶,۰۵۱,۹۴۸ | ۲۵ | ۹۸,۰۹۶ |
| ۹ | ۱۵۵ | ۶,۱۵۰,۰۴۳ | ۲۵ | ۹۸,۰۹۶ |
| ۱۰ | ۱۸۵ | ۶,۲۶۷,۷۵۸ | ۳۰ | ۱۱۷,۷۱۵ |
| ۱۱ | ۲۱۵ | ۶,۳۸۵,۴۷۳ | ۳۰ | ۱۱۷,۷۱۵ |
| ۱۲ | ۲۴۵ | ۶,۵۰۳,۱۸۸ | ۳۰ | ۱۱۷,۷۱۵ |
| ۱۳ | ۲۸۵ | ۶,۶۶۰,۱۴۱ | ۴۰ | ۱۵۶,۹۵۳ |
| ۱۴ | ۳۲۵ | ۶,۸۱۷,۰۹۴ | ۴۰ | ۱۵۶,۹۵۳ |
| ۱۵ | ۳۶۵ | ۶,۹۷۴,۰۴۷ | ۴۰ | ۱۵۶,۹۵۳ |
| ۱۶ | ۴۱۵ | ۷,۱۷۰,۲۳۸ | ۵۰ | ۱۹۶,۱۹۱ |
| ۱۷ | ۴۶۵ | ۷,۳۶۶,۴۳۰ | ۵۰ | ۱۹۶,۱۹۱ |
| ۱۸ | ۵۲۵ | ۷,۶۰۱,۸۵۹ | ۶۰ | ۲۳۵,۴۳۰ |
| ۱۹ | ۵۸۵ | ۷,۸۳۷,۲۸۹ | ۶۰ | ۲۳۵,۴۳۰ |
| ۲۰ | ۶۶۰ | ۸,۱۳۱,۵۷۶ | ۷۵ | ۲۹۴,۲۸۷ |
مزد رتبه
طبق ماده ۱۴ دستورالعمل اجرایی، به ازای هر چهار سال سابقه کار که مازاد بر شرایط احراز شغل از لحاظ تجربه و کمبود تحصیل باشد، یک رتبه در گروه مربوط داده می‌شود.
تعداد رتبه = (سابقه کار − تجربه لازم شغل − سابقه کسرشده بابت کمبود تحصیل) ÷ ۴ (بدون اعشار)
- هر سال تحصیل مازاد بر شرایط احراز، معادل یک سال سابقه حساب می‌شود.
- هر ده ساعت دوره آموزش فنی و حرفه‌ای مرتبط با شغل، معادل یک ماه سابقه است.
- مدیریت می‌تواند بابت عملکرد، تا یک سال در هر رتبه ارفاق کند و فاصله رتبه را تا ۳ سال کاهش دهد.
- تأخیر در رتبه به دلایل انضباطی، حداکثر یک سال برای هر رتبه ممکن است.
- با تغییر شغل، رتبه بر اساس شرایط احراز شغل جدید دوباره محاسبه می‌شود، ولی مزد مبنا بدون رضایت کتبی کارگر کمتر نمی‌شود.
مبلغ هر رتبه = تفاوت امتیاز گروه با گروه بعدی × ضریب ریالی جدول مزد
مثال: در گروه ۹ تفاوت امتیاز ۲۵ است. با ضریب ۳,۹۲۳/
پایه سنوات
نرخ پایه سنوات گروه‌ها در ۱۴۰۵
در کارگاه‌های دارای طرح، نرخ پایه سنوات برای همه گروه‌ها یکسان نیست. جدول ماده ۲ دستورالعمل ۶۷۲۴ (ریال در روز):
- پایه سنوات ۱۴۰۵ مشمول افزایش ۴۵ درصد نیست (تبصره ۱ ماده ۲).
- مزد سنوات گذشته (تا پایان ۱۴۰۴) ۴۵ درصد افزایش می‌یابد، ولی مبلغ ثابت ۵۱۹,۵۴۹ ریال به آن اضافه نمی‌شود.
- پایه سنوات به کسی تعلق می‌گیرد که یک سال سابقه دارد یا یک سال از آخرین پایه‌اش در همان کارگاه گذشته است، حتی اگر سنوات پایان کارش را تسویه کرده باشد.
| گروه | نرخ پایه | گروه | نرخ پایه |
|---|---|---|---|
| ۱ | ۱۶۶,۶۶۷ | ۱۱ | ۱۶۸,۶۶۷ |
| ۲ | ۱۶۶,۸۶۷ | ۱۲ | ۱۶۹,۰۶۷ |
| ۳ | ۱۶۷,۰۶۷ | ۱۳ | ۱۶۹,۴۶۷ |
| ۴ | ۱۶۷,۲۶۷ | ۱۴ | ۱۶۹,۸۶۷ |
| ۵ | ۱۶۷,۴۶۷ | ۱۵ | ۱۷۰,۲۶۷ |
| ۶ | ۱۶۷,۶۶۷ | ۱۶ | ۱۷۰,۶۶۷ |
| ۷ | ۱۶۷,۸۶۷ | ۱۷ | ۱۷۱,۰۶۷ |
| ۸ | ۱۶۸,۰۶۷ | ۱۸ | ۱۷۱,۴۶۷ |
| ۹ | ۱۶۸,۲۶۷ | ۱۹ | ۱۷۱,۸۶۷ |
| ۱۰ | ۱۶۸,۴۶۷ | ۲۰ | ۱۷۲,۲۶۷ |
پایه سنوات ۱۴۰۵ = ۱/
جدول ۳: جدول سنوات تجمیعی (احتساب مزد سنوات تا پایان ۱۴۰۴، مبنای گروه ۱)
از این جدول وقتی استفاده می‌شود که کارگاهی تازه طرح را اجرا می‌کند و سنوات قبلی کارگر باید تطبیق داده شود. همچنین کسر سابقه بابت کمبود تحصیل با همین جدول به ریال تبدیل می‌شود. برای ماه‌های کمتر از یک سال، سهم ماهانه تفاوت دو سال متوالی اضافه می‌شود.
| سال سابقه | پایه سنوات روزانه (ریال) | سال سابقه | پایه سنوات روزانه (ریال) |
|---|---|---|---|
| ۰ | ۰ | ۱۶ | ۱,۸۲۱,۲۳۴ |
| ۱ | ۱۶۶,۶۶۷ | ۱۷ | ۱,۸۵۰,۶۵۸ |
| ۲ | ۳۰۲,۹۶۷ | ۱۸ | ۱,۸۷۰,۳۳۶ |
| ۳ | ۴۳۶,۹۴۷ | ۱۹ | ۱,۸۹۰,۹۹۷ |
| ۴ | ۶۰۰,۴۰۳ | ۲۰ | ۱,۹۱۲,۶۹۳ |
| ۵ | ۷۹۸,۱۸۴ | ۲۱ | ۱,۹۳۶,۵۵۹ |
| ۶ | ۹۸۰,۱۴۲ | ۲۲ | ۱,۹۵۷,۹۷۷ |
| ۷ | ۱,۱۴۳,۹۰۶ | ۲۳ | ۱,۹۷۶,۸۷۹ |
| ۸ | ۱,۲۷۵,۷۳۳ | ۲۴ | ۱,۹۹۱,۷۸۹ |
| ۹ | ۱,۳۸۴,۲۶۴ | ۲۵ | ۲,۰۰۴,۵۷۲ |
| ۱۰ | ۱,۵۰۴,۰۸۸ | ۲۶ | ۲,۰۱۵,۴۱۷ |
| ۱۱ | ۱,۵۸۳,۰۲۶ | ۲۷ | ۲,۰۲۴,۵۹۱ |
| ۱۲ | ۱,۶۷۳,۰۱۴ | ۲۸ | ۲,۰۳۰,۲۰۱ |
| ۱۳ | ۱,۷۲۵,۶۶۱ | ۲۹ | ۲,۰۳۴,۹۴۶ |
| ۱۴ | ۱,۷۶۱,۰۴۱ | ۳۰ | ۲,۰۳۹,۷۳۶ |
| ۱۵ | ۱,۷۹۳,۴۷۱ |
مثال: برای ۱۳ سال و ۶ ماه سابقه = ۱,۷۲۵,۶۶۱ + ۶ × (۱,۷۶۱,۰۴۱ − ۱,۷۲۵,۶۶۱) ÷ ۱۲ = ۱,۷۴۳,۳۵۱ ریال در روز.
کسر سابقه بابت کمبود تحصیل
اگر کارگر هنگام تطبیق، مدرک لازم شغل را نداشته باشد، از سوابق تجربی او طبق جدول پیوست دستورالعمل اجرایی کم می‌شود و معادل ریالی همان سال‌ها از پایه سنواتش کسر می‌شود. چند ردیف از جدول کسر سابقه:
| مدرک شاغل | شرط احراز: پایان ابتدایی | شرط احراز: پایان دوره اول متوسطه | شرط احراز: دیپلم |
|---|---|---|---|
| بی‌سواد | ۳ سال | ۶ سال | ۹ سال |
| سوم دبستان | ۱/ | ۴/ | ۷/ |
| پنجم دبستان | ۰ | ۳ سال | ۶ سال |
| سوم راهنمایی | ۰ | ۰ | ۳ سال |
سابقه‌ای که جای کمبود تحصیل گذاشته شده، در محاسبه رتبه هم حساب نمی‌شود. اگر کارگر بعد از آن مدرک لازم را بگیرد، این سوابق به همان نسبت برگردانده می‌شود.
نکات کاربردی و اشتباهات رایج
- ۳۰ یا ۳۱ روز: مبلغ ماهانه حکم معمولا ۳۰ روزه نوشته می‌شود، ولی طبق تبصره ماده ۳۷ قانون کار، در ماه‌های ۳۱ روزه حقوق ۳۱ روز پرداخت می‌شود. در لیست بیمه، مزد روزانه باید همان مزد روزانه حکم باشد؛ اگر مبلغ ۳۰ روزه بر ۳۱ تقسیم شود، مزد روزانه کمتر از واقع ثبت می‌شود.
- پایه سنوات، جزء مزد مبنا است (تبصره ۲ ماده ۳۶) و در لیست بیمه هم باید در ستون مزد مبنا بیاید. اگر فقط مبلغ پایه سنوات را در دست دارید، تعیین گروه شغلی و سابقه از روی پایه سنوات کمک می‌کند.
- نرخ پایه گروه: نرخ ۱۶۶,۶۶۷ ریال فقط برای گروه ۱ است؛ گروه ۹ برای نمونه ۱۶۸,۲۶۷ ریال می‌گیرد.
- ۴۵ درصد روی همه اجزا: مزد شغل، رتبه‌های قبلی، حق پست، سختی کار و سنوات گذشته ۴۵ درصد افزایش می‌یابند؛ مبلغ ثابت ۵۱۹,۵۴۹ ریال فقط روی مزد شغل می‌نشیند.
- حق اولاد مشمول کسر حق بیمه نیست؛ اضافه‌کار، مسکن، بن و حق تأهل مشمول کسر بیمه هستند.
- گروه شغلی نیرو شرکتی: اگر عنوان شغل هم در طرح کارفرمای اصلی و هم در طرح پیمانکار باشد، گروه بالاتر و طرح بهتر ملاک است.
- کمبود تحصیل هم از پایه سنوات کم می‌شود و هم در شمارش رتبه حساب نمی‌شود.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting