تغییر مقادیر کار در شرایط عمومی پیمان؛ سقف ۲۵ درصد، قیمت جدید ۱۰ درصد، تمدید مدت و تعدیل
مبلغ پیمان در طول اجرا ثابت نمی‌ماند: مقادیر کار کم و زیاد می‌شود، کار تازه با قیمت جدید ابلاغ می‌شود و مدت پیمان تمدید می‌شود. ماده ۲۹ شرایط عمومی پیمان سقف این تغییرات و ماده ۳۰ موارد تغییر مدت را تعیین می‌کند. ذیحساب پیش از هر پرداخت ناشی از تغییر مقادیر باید سقف‌ها را با مبلغ اولیه پیمان بسنجد.
سقف‌ها در یک نگاه
| موضوع | حکم | مستند |
|---|---|---|
| مبنای همه سقف‌ها | مبلغ اولیه پیمان، یعنی مبلغ ماده ۳ موافقت‌نامه هنگام مبادله پیمان | بند ب ماده ۱۴ |
| افزایش مقادیر + قیمت‌های جدید | جمعا حداکثر ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان، در چارچوب موضوع پیمان | بند الف-۱ ماده ۲۹ |
| قیمت‌های جدید به‌تنهایی | حداکثر ۱۰ درصد مبلغ اولیه پیمان، علاوه بر سقف ۲۵ درصد | بند د ماده ۲۹ |
| کاهش و حذف مقادیر | حداکثر ۲۵ درصد؛ بیشتر از آن فقط با موافقت پیمانکار، وگرنه خاتمه طبق ماده ۴۸ | بند الف-۲ ماده ۲۹ |
| اختیار مهندس مشاور | تغییر مقادیر تا ۱۰ درصد با دستور مهندس مشاور؛ بیشتر از آن با تصویب کارفرما | تبصره ۲ بند الف ماده ۲۹ |
| حذف کار به علت تأخیر در تحویل کارگاه | مبنای سقف‌ها مبلغ اولیه پیمان منهای کارهای حذف‌شده است | تبصره ۱ بند الف ماده ۲۹ |
| کاهش مقادیر بدون دستور کارفرما | اگر در صورت‌وضعیت قطعی معلوم شود، نرخ پیمان ملاک است | بند ب ماده ۲۹ |
| قیمت جدید | پیشنهاد پیمانکار با تجزیه قیمت، توافق با مهندس مشاور و تصویب کارفرما؛ فقط ضریب بالاسری اعمال می‌شود | بند ج ماده ۲۹ |
| قیمت جدید در پیمان مشمول تعدیل | پیش از سنجش سقف، به مبنای نرخ پیمان برگردانده می‌شود | تبصره بند الف-۱ ماده ۲۹ |
| تکمیل ۱۲۵ درصد بدون قابلیت بهره‌برداری | اگر پیمانکار ادامه ندهد، کارفرما طبق ماده ۴۸ خاتمه می‌دهد | بند ج ماده ۳۹ |
مثال عددی سقف ۲۵ و ۱۰ درصد
مبلغ اولیه پیمان ۱۰۰٬۰۰۰ میلیون ریال است. سقف ۲۵ درصد ۲۵٬۰۰۰ و سقف قیمت‌های جدید ۱۰٬۰۰۰ میلیون ریال می‌شود. ارقام به میلیون ریال است.
| حالت | کار حذف‌شده (بند ج ماده ۲۸) | افزایش مقادیر | قیمت‌های جدید | جمع و سقف ۲۵ درصد | قیمت جدید در سقف ۱۰ درصد | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|---|
| الف | — | ۱۸٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰ | ۲۴٬۰۰۰ از ۲۵٬۰۰۰ | بله | مجاز |
| ب | — | ۱۲٬۰۰۰ | ۱۱٬۰۰۰ | ۲۳٬۰۰۰ از ۲۵٬۰۰۰ | خیر — از ۱۰٬۰۰۰ بیشتر است | خارج از پیمان |
| ج | — | ۲۰٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰ | ۲۶٬۰۰۰ از ۲۵٬۰۰۰ | بله | خارج از پیمان |
| د | ۱۰٬۰۰۰ | ۱۸٬۰۰۰ | ۵٬۰۰۰ | ۲۳٬۰۰۰ از ۲۲٬۵۰۰ | بله | خارج از پیمان |
در حالت ب جمع تغییرات در سقف ۲۵ درصد است ولی قیمت‌های جدید از ۱۰ درصد گذشته‌اند. در حالت د به علت حذف ۱۰٬۰۰۰ میلیون ریال کار، سقف ۲۵ درصد روی ۹۰٬۰۰۰ محاسبه می‌شود و ۲۲٬۵۰۰ است؛ جمع ۲۳٬۰۰۰ از آن بیشتر است. سقف ۱۰ درصد در متن ماده با مبلغ اولیه پیمان سنجیده می‌شود. تکلیف پیمانکار به انجام کار با نرخ پیمان فقط تا همین سقف‌هاست؛ تغییر بیشتر از آن در قالب ماده ۲۹ قابل ابلاغ نیست.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
به نظر اداره کل حقوقی، سقف ۲۵ درصد حکم آمره است و توافق خلاف آن، حتی در شرایط خصوصی پیمان، وجاهت ندارد؛ تغییر مقادیر باید مکتوب ابلاغ شود و استحقاق پیمانکار برای کار مازاد را مرجع قضایی تشخیص می‌دهد. متن کامل: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره افزایش مقادیر کار بیش از ۲۵ درصد و ابلاغ توسط نماینده فاقد اختیار (ماده ۲۹ شرایط عمومی پیمان).
تغییر مدت پیمان
پیمانکار درخواست تمدید را با محاسبه و دلیل به مهندس مشاور می‌دهد و کارفرما تصمیم می‌گیرد. ده مورد بند الف ماده ۳۰:
- الف-۱) در صورتیکه طبق بندهای “ الف” و “ج” ماده ۲۹، مبلغ پیمان تغییر کند.
- الف-۲) هرگاه به دستور کارفرما یا مهندس مشاور، نقشه‌های اجرایی یا مشخصات فنی تغییر اساسی کند.
- الف-۳) هرگاه کارفرما در تحویل کارگاه، ابلاغ دستور کارها یا نقشه‌ها و تحویل مصالحی که تهیه آن‌‌‌ها به عهده اوست، تأخیر کند. تأخیر در ابلاغ دستور کارها و نقشه‌ها به شرطی مشمول این بند است که پیمانکار با توجه به برنامه زمانی تفصیلی آن‌‌‌ها را از مهندس مشاور درخواست کرده باشد.
- الف-۴) اگر در تحویل مصالحی که فروش آن‌‌‌ها لزوما باید با حواله کارفرما صورت گیرد تأخیر ایجاد شود، به شرطی که پیمانکار با توجه به برنامه زمانی تفصیلی برای تهیه آن‌‌‌ها به موقع اقدام کرده باشد.
- الف-۵) در موارد حوادث قهری و همچنین در موارد مربوط به کشف اشیای عتیقه و آثار تاریخی که در مواد ۲۶ و ۴۳ پیش‌بینی شده است.
- الف-۶) هرگاه محدودیت برای ورود مصالح و تجهیزات طبق بند “ د” ماده ۲۰ پیش آید.
- الف-۷) در صورتیکه کار طبق ماده ۴۹ به حالت تعلیق درآید.
- الف-۸) در صورتیکه قوانین و مقررات جدیدی وضع شود که در تغییر مدت اجرای کار مؤثر باشد.
- الف-۹) هرگاه کارفرما نتواند تعهدات مالی خود را در موعدهای درج شده در اسناد و مدارک پیمان انجام دهد.
- الف-۱۰) موارد دیگری که به تشخیص کارفرما خارج از قصور پیمانکار باشد.
در پایان مدت اولیه یا هر تمدید، مهندس مشاور تأخیر را به مجاز و غیرمجاز تفکیک می‌کند و مدت پیمان به اندازه تأخیر مجاز تمدید می‌شود. تأخیرهای همزمان از چند علت فقط یک بار حساب می‌شود (بندهای ج و د ماده ۳۰). صورت‌جلسه تأخیرات مجاز و غیرمجاز و ابلاغ تمدیدها از مدارک تعدیل قطعی هم هست.
تعدیل نرخ پیمان
شرایط عمومی پیمان تعدیل را به شرایط خصوصی پیمان می‌سپارد (بند ه ماده ۲۹). در پیمان مشمول تعدیل، نرخ پیمان پس از اعمال تعدیل آحادبها تعریف می‌شود (بند ه ماده ۱۴) و پیمانکار پس از تأیید هر صورت‌وضعیت موقت، صورت‌وضعیت تعدیل آن را با آخرین شاخص‌ها تهیه می‌کند (بند ب ماده ۳۷). تعدیل در پایه استهلاک پیش‌پرداخت نمی‌آید (پیش‌پرداخت در شرایط عمومی پیمان). روش محاسبه شاخص‌ها: کارگاه آموزشی تملک دارایی سرمایه‌ای بخش ۳: تعدیل و محاسبه آحاد بها در پیمان‌های عمرانی.
آنچه ذیحساب کنترل می‌کند
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۱: آیا اختیار افزایش یا کاهش مبلغ و مقادیر پیمان تا سقف ۲۵% از جانب کارفرما در قرارداد درج شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۲: آیا در صورت کاهش مقادیر پیمان بیش از سقف بیست وپنج درصد مبلغ اولیه پیمان موافقت پیمانکار اخذ شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۳: آیا در افزایش مقادیر پیمان، جدول تغییر مقادیر ارائه شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۴: آیا برای افزایش یا کاهش مقادیر پیمان تا سقف ده درصد تأییدیه مهندسین مشاور پروژه اخذ شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۵: آیا در خصوص قیمت‌های جدید سقف ۱۰% رعایت شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۶: آیا آیتم‌هایی که مشمول قیمت جدید می‌باشد (با رعایت سقف ۱۰ درصد) توسط کارفرما به تصویب رسیده‌اند؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۷: آیا قیمت‌های جدید (با رعایت سقف ده درصد) بر مبنای نرخ پیمان محاسبه و تعدیل شده‌اند؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۸: آیا برای قیمت‌های جدیدی که در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان پیش‌بینی نشده، ضریب هزینه بالاسری پیمان اعمال شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۹: آیا برای تمدید مدت پیمان مدارک و مستندات مربوطه نظیر درخواست پیمانکار، تأییدیه مشاور و موافقت کارفرما با توجه به موارد دهگانه درج‌شده در شرایط عمومی پیمان ارائه‌شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۱۰: آیا برای کاهش مدت پیمان، مدارک و مستندات مربوطه ارائه‌شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۱۱: آیا برای تمدید مدت پیمان میزان مجاز و غیرمجاز بودن آن مشخص شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۱۲: آیا تاخیرهای همزمان ناشی از عوامل مختلف، فقط یکبار محاسبه شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت کارکرد موقت ۱۴۰۵، کنترل ۳: آیا بررسی انطباق فهرست بهای مورد عمل با فهرست بهای مندرج در اسناد (مراقبت در کنترل فهرست بهای منضم پیمان) انجام گرفته است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت کارکرد موقت ۱۴۰۵، کنترل ۴: آیا مصوبه ابلاغ قیمت‌های جدید و اقلام فاکتوری توسط دستگاه نظارت و مجری طرح اخذ و کنترل گردیده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت کارکرد موقت ۱۴۰۵، کنترل ۵: آیا سقف ۱۰ درصد پرداخت اقلام قیمت‌های جدید در قرارداد (ماده ۲۹ شرایط عمومی پیمان) رعایت شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت کارکرد موقت ۱۴۰۵، کنترل ۱۲: آیا در صورت لزوم نامه ابلاغ افزایش مبلغ اولیه قرارداد و بررسی رعایت مقادیر افزایش و کاهش پیمان حداکثر به میزان ۲۵ درصد مبلغ پیمان انجام شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۳: آیا محاسبات بر اساس شاخص‌های مورد محاسبه تعدیل شامل شاخص مبنا، دوره کارکرد در جدول محاسبات کنترل شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۴: آیا محاسبات با شاخص‌های دوره مربوط به انجام کار بر اساس عملیات اجرا شده در مدت تأخیر مجاز کنترل شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۵: آیا محاسبات با متوسط شاخص‌های دوره‌های مربوط به مدت پیمان (مدت درج شده در پیمان و مدت‌های تمدید شده) بر اساس عملیات اجرا شده در مدت تأخیر غیر مجاز کنترل شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۸: آیا ماده (۲۹) شرایط خصوصی قرارداد در اولین پرداخت تعدیل بررسی شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۹: آیا تصویر صورت‌جلسه تأخیرات مجاز و غیر مجاز و ابلاغ آن (در تعدیل قطعی) ارائه شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۱۰: آیا تصویر ابلاغ تمدیدهای قرارداد (در تعدیل قطعی) ارائه شده است؟
- راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵، کنترل ۱۱: آیا تصویر ابلاغ افزایش مبلغ اولیه قرارداد (در تعدیل قطعی) ارائه شده است؟
تعدیل، مابه‌التفاوت نرخ ارز و تجدید نظر در نرخ پیمان: راهنمای کنترل پرداخت صورت‌وضعیت تعدیل موقت ۱۴۰۵؛ ۲۱ نکته برای ذیحساب در پیمان‌های عمرانی، راهنمای کنترل پرداخت مابه‌التفاوت نرخ ارز در پیمان‌های با پیشنهاد قیمت بعد از ۱۳۹۱/۵/۱؛ ۱۵ نکته برای ذیحساب ۱۴۰۵، راهنمای کنترل پرداخت مابه‌التفاوت نرخ ارز در پیمان‌های با پیشنهاد قیمت قبل از ۱۳۹۱/۵/۱؛ ۱۹ نکته برای ذیحساب ۱۴۰۵ و راهنمای کنترل پرداخت تجدید نظر در نرخ پیمان ۱۴۰۵؛ ۹ نکته برای ذیحساب در پیمان‌های عمرانی.
متن کامل دستورالعمل تعدیل: دستورالعمل نحوه تعدیل آحاد بهای پیمان‌ها (بخشنامه ۱۰۱/
متن مواد مرتبط شرایط عمومی پیمان
ماده ۱۴- برآورد هزینه اجرای کار، مبلغ پیمان، مبلغ اولیه پیمان، مبلغ نهایی پیمان، ضریب پیمان، نرخ پیمان، مدت پیمان، مدت اولیه پیمان، متوسط کارکرد فرضی ماهانه
الف) برآورد هزینه اجرای کار، مبلغی است که به عنوان هزینه اجرای موضوع پیمان، به وسیله کارفرما محاسبه و اعلام شده است.
ب) مبلغ پیمان مبلغ درج شده در ماده ۳ موافقت‌نامه با احتساب مبلغ ناشی از تغییر مقادیر کار و قیمت جدید است. مبلغ پیمان هنگام مبادله پیمان، همان مبلغ درج شده در ماده ۳ موافقت‌نامه است که مبلغ اولیه پیمان نامیده می‌شود.
ج) مبلغ نهایی پیمان، مبلغ درج شده در ماده ۳ موافقت‌نامه و تغییرات احتمالی است که براساس اسناد و مدارک پیمان، در آن ایجاد می‌شود.
د) ضریب پیمان، حاصل تقسیم مبلغ اولیه پیمان به مبلغ برآورد هزینه اجرای کار است.
ه) نرخ پیمان در مورد هریک از اقلام کار، عبارت از بهای واحد آن قلم کار در فهرست بهای منضم به پیمان با اعمال ضریب پیمان و ضریب‌های پیش‌بینی شده در فهرست بها و مقادیر کار است. در پیمان‌هایی که مشمول تعدیل آحاد بها هستند، نرخ پیمان، نرخ محاسبه شده به روش پیش‌گفته، پس از اعمال تعدیل آحادبها می‌باشد.
و) متوسط کارکرد فرضی ماهانه، عبارت از حاصل تقسیم مبلغ اولیه پیمان به مدت اولیه پیمان است.
ز) مدت پیمان یا مدت اجرای کار، مدت درج شده در بند «ب» ماده ۴ موافقت‌نامه و تغییرات احتمالی است که براساس ماده ۳۰ در آن ایجاد می‌شود. مدت پیمان هنگام مبادله پیمان، همان مدت درج شده در ماده ۴ موافقت‌نامه است که مدت اولیه پیمان نامیده می‌شود.
ماده ۲۹- تغییر مقادیر کار، قیمت‌های جدید، تعدیل نرخ پیمان
الف) در ضمن اجرای کار، ممکن است مقادیر درج شده در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان تغییر کند. تغییر مقادیر به وسیله مهندس مشاور محاسبه می‌شود و پس از تصویب کارفرما به پیمانکار ابلاغ می‌گردد. پیمانکار با دریافت ابلاغ تغییر مقادیر کار موظف به انجام کار با نرخ پیمان است، به شرط آنکه مبلغ ناشی از تغییر مقادیر کار، از حدود تعیین شده در زیر بیشتر نشود.
الف-۱) افزایش مقادیر باید در چارچوب موضوع پیمان به پیمانکار ابلاغ شود. جمع مبلغ مربوط به افزایش مقادیر و مبلغ کارهای با قیمت جدید ”موضوع بند ج” نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود.
تبصره - اگر نرخ پیمان مشمول تعدیل آحادبها باشد، برای محاسبه افزایش مبلغ پیمان به سبب قیمت‌های جدید، ابتدا قیمت‌های جدید به مبنای نرخ پیمان تبدیل می‌شود و سپس ملاک محاسبه قرار می‌گیرد.
الف-۲) جمع مبلغ مربوط به کاهش مقادیر و حذف آن‌‌‌ها نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود. اگر این مبلغ، از حد تعیین شده بیشتر شود و پیمانکار با اتمام کار با نرخ پیمان موافق باشد، عملیات موضوع پیمان در چارچوب پیمان انجام می‌شود. ولی در صورتی که پیمانکار مایل به اتمام کار نباشد، پیمان طبق ماده ۴۸ خاتمه داده می‌شود.
تبصره ۱- در صورت حذف قسمت‌هایی از کار به استناد بند ج ماده ۲۸، برای تعیین حد افزایش یا کاهش مقادیر طبق بندهای ۱و۲، به جای مبلغ اولیه پیمان، مبلغ اولیه پیمان پس از کسر مبلغ کارهای حذف شده به وسیله پیمانکار، ملاک قرار می‌گیرد.
تبصره ۲- اضافه یا کاهش مقادیر کار طبق مفاد بندهای (الف ۱) و (الف ۲) این ماده تا ۱۰ درصد با دستور مهندس مشاور عمل می‌شود، ولی اضافه بر آن با تصویب کارفرما قابل اجراست.
ب) در صورتیکه پس از تکمیل کار و تصویب صورت‌وضعیت قطعی مشخص شود، مقادیر کار بدون آنکه از سوی کارفرما کم شده باشد، نسبت به مقادیر منضم به پیمان کاهشی بیش از حد تعیین شده در بند “ الف – ۲” داشته باشد، در این حالت نیز نرخ پیمان ملاک عمل است.
ج) اگر در چارچوب موضوع پیمان، کارهایی به پیمانکار ابلاغ شود که برای آن‌‌‌ها قیمت و مقدار در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان پیش‌بینی نشده است، پیمانکار باید بی‌درنگ پس از دریافت ابلاغ مهندس مشاور، قیمت پیشنهادی خود را برای اجرای کارهای یاد شده، همراه با تجزیه قیمت، به مهندس مشاور تسلیم کند. قیمتی که با توافق پیمانکار و مهندس مشاور تعیین شود و به تصویب کارفرما برسد، ملاک پرداخت است. قیمت‌های جدیدی که به اینصورت تعیین می‌شود باید برحسب هزینه اجرای کار در محل اجرا محاسبه گردد. از این‌رو، تنها ضریب هزینه بالاسری پیمان به قیمت‌های جدید اعمال می‌شود.
تبصره - درصورتیکه پیمان با استفاده از فهرست‌های بهای واحد پایه منعقد شده باشد، چگونگی تعیین قیمت جدید، علاوه بر مفاد این بند، تابع دستورالعمل نحوه استفاده از قیمت‌های پایه در تعیین قیمت جدید با اولویت دستورالعمل یاد شده است.
د) جمع بهای قیمت‌های جدید، علاوه بر آنکه تابع سقف تعیین شده در بند الف است، نباید از ۱۰ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود.
ه) تعدیل نرخ پیمان طبق شرایط پیش‌بینی شده در شرایط خصوصی است.
ماده ۳۰- تغییر مدت پیمان
الف) درصورت وقوع هریک از موارد زیر که موجب افزایش مدت اجرای کار شود، پیمانکار می‌تواند درخواست تمدید مدت پیمان را بنماید. پیمانکار درخواست تمدید مدت پیمان را با ارائه محاسبات و دلایل توجیهی، به مهندس مشاور تسلیم می‌کند و مهندس مشاور پس از بررسی و تأیید، مراتب را برای اتخاذ تصمیم به کارفرما گزارش می‌کند و سپس نتیجه تصمیم کارفرما را به پیمانکار ابلاغ می‌نماید.
الف-۱) در صورتیکه طبق بندهای “ الف” و “ج” ماده ۲۹، مبلغ پیمان تغییر کند.
الف-۲) هرگاه به دستور کارفرما یا مهندس مشاور، نقشه‌های اجرایی یا مشخصات فنی تغییر اساسی کند.
الف-۳) هرگاه کارفرما در تحویل کارگاه، ابلاغ دستور کارها یا نقشه‌ها و تحویل مصالحی که تهیه آن‌‌‌ها به عهده اوست، تأخیر کند. تأخیر در ابلاغ دستور کارها و نقشه‌ها به شرطی مشمول این بند است که پیمانکار با توجه به برنامه زمانی تفصیلی آن‌‌‌ها را از مهندس مشاور درخواست کرده باشد.
الف-۴) اگر در تحویل مصالحی که فروش آن‌‌‌ها لزوما باید با حواله کارفرما صورت گیرد تأخیر ایجاد شود، به شرطی که پیمانکار با توجه به برنامه زمانی تفصیلی برای تهیه آن‌‌‌ها به موقع اقدام کرده باشد.
الف-۵) در موارد حوادث قهری و همچنین در موارد مربوط به کشف اشیای عتیقه و آثار تاریخی که در مواد ۲۶ و ۴۳ پیش‌بینی شده است.
الف-۶) هرگاه محدودیت برای ورود مصالح و تجهیزات طبق بند “ د” ماده ۲۰ پیش آید.
الف-۷) در صورتیکه کار طبق ماده ۴۹ به حالت تعلیق درآید.
الف-۸) در صورتیکه قوانین و مقررات جدیدی وضع شود که در تغییر مدت اجرای کار مؤثر باشد.
الف-۹) هرگاه کارفرما نتواند تعهدات مالی خود را در موعدهای درج شده در اسناد و مدارک پیمان انجام دهد.
الف-۱۰) موارد دیگری که به تشخیص کارفرما خارج از قصور پیمانکار باشد.
ب) اگر وقوع برخی از موارد درج شده در بند“ الف”، موجب کاهش مدت پیمان شود، مهندس مشاور با کسب نظر پیمانکار، کاهش مدت پیمان را تعیین می‌کند و مراتب را برای اتخاذ تصمیم به کارفرما گزارش می‌نماید، و سپس نتیجه را به پیمانکار ابلاغ می‌کند.
ج) در پایان مدت اولیه پیمان یا هر تمدید مدت پیمان، اگر کار به اتمام نرسیده باشد، مهندس مشاور با کسب نظر پیمانکار و با توجه به موارد تعیین شده در بند ”الف” علل تأخیر کار را بررسی می‌کند و میزان مدت مجاز و غیرمجاز آن را با توافق پیمانکار تعیین می‌نماید و نتیجه را به کارفرما گزارش می‌کند، و سپس نظر کارفرما را در مورد میزان مجاز یا غیرمجاز تأخیر کار به پیمانکار اعلام می‌کند و معادل مدت تأخیر مجاز، مدت پیمان را تمدید می‌نماید.
د) در اجرای مفاد این ماده برای تمدید مدت پیمان، تأخیرهای همزمان ناشی از عوامل مختلف درج شده در بند الف، فقط یک بار محاسبه می‌شود.
ه) در اجرای مفاد این ماده، اگر پیمانکار با مهندس مشاور توافق نداشته باشد یا نسبت به تصمیم کارفرما معترض باشد، طبق نظر کارفرما عمل می‌شود و پیمانکار می‌تواند براساس ماده ۵۳ برای حل مسأله اقدام نماید.
ماده ۳۷- پرداخت‌ها
ب) در پیمان‌هایی که مشمول تعدیل آحادبها هستند، پس از تأیید هر صورت‌وضعیت موقت از سوی کارفرما، پیمانکار صورت‌وضعیت تعدیل آحادبهای آن صورت‌وضعیت را براساس آخرین شاخص‌های اعلام شده محاسبه می‌نماید و به منظور بررسی و پرداخت به نحوی که در بند“ الف” تعیین شده است، برای مهندس مشاور ارسال می‌کند.
تبصره - اگر به هر دلیل و غیر از قصور پیمانکار، تعدیل کارکردهای هر نیمه از سال (سه ماهه اول و دوم یا سوم و چهارم) پس از سپری شدن سه ماه از آن نیمه از سال، با شاخص‌های قطعی، پرداخت نشود، طبق بند ۹ ماده ۳۰ عمل خواهد شد.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting