راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵؛ ۲۷ نکته برای ذیحساب
چک‌لیست افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی — فصل دوم «چک‌لیست‌های اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای» از مجموعه کنترل‌های مالی در حسابرسی داخلی بخش عمومی، وزارت امور اقتصادی و دارایی — خزانه‌داری کل کشور (ابلاغ ۱۴۰۵/۰۵/۱۷)
این چک‌لیست از فصل دوم چک‌لیست حسابرسی خزانه‌داری ۱۴۰۵ است. زیر هر کنترل، متن کامل مستند قانونی آن آمده است.
کنترل ۱
آیا اختیار افزایش یا کاهش مبلغ و مقادیر پیمان تا سقف ۲۵% از جانب کارفرما در قرارداد درج شده است؟
مستند: ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
ماده ۲۹- تغییر مقادیر کار، قیمت‌های جدید، تعدیل نرخ پیمان
الف) در ضمن اجرای کار، ممکن است مقادیر درج شده در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان تغییر کند. تغییر مقادیر به وسیله مهندس مشاور محاسبه می‌شود و پس از تصویب کارفرما به پیمانکار ابلاغ می‌گردد. پیمانکار با دریافت ابلاغ تغییر مقادیر کار موظف به انجام کار با نرخ پیمان است، به شرط آنکه مبلغ ناشی از تغییر مقادیر کار، از حدود تعیین شده در زیر بیشتر نشود.
الف-۱) افزایش مقادیر باید در چارچوب موضوع پیمان به پیمانکار ابلاغ شود. جمع مبلغ مربوط به افزایش مقادیر و مبلغ کارهای با قیمت جدید ”موضوع بند ج” نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود.
تبصره - اگر نرخ پیمان مشمول تعدیل آحادبها باشد، برای محاسبه افزایش مبلغ پیمان به سبب قیمت‌های جدید، ابتدا قیمت‌های جدید به مبنای نرخ پیمان تبدیل می‌شود و سپس ملاک محاسبه قرار می‌گیرد.
الف-۲) جمع مبلغ مربوط به کاهش مقادیر و حذف آنها نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود. اگر این مبلغ، از حد تعیین شده بیشتر شود و پیمانکار با اتمام کار با نرخ پیمان موافق باشد، عملیات موضوع پیمان در چارچوب پیمان انجام می‌شود. ولی در صورتی که پیمانکار مایل به اتمام کار نباشد، پیمان طبق ماده ۴۸ خاتمه داده می‌شود.
تبصره ۱- در صورت حذف قسمت‌هایی از کار به استناد بند ج ماده ۲۸، برای تعیین حد افزایش یا کاهش مقادیر طبق بندهای ۱و۲، به جای مبلغ اولیه پیمان، مبلغ اولیه پیمان پس از کسر مبلغ کارهای حذف شده به وسیله پیمانکار، ملاک قرار می‌گیرد.
تبصره ۲- اضافه یا کاهش مقادیر کار طبق مفاد بندهای (الف ۱) و (الف ۲) این ماده تا ۱۰ درصد با دستور مهندس مشاور عمل می‌شود، ولی اضافه بر آن با تصویب کارفرما قابل اجراست.
ب) در صورتیکه پس از تکمیل کار و تصویب صورت‌وضعیت قطعی مشخص شود، مقادیر کار بدون آنکه از سوی کارفرما کم شده باشد، نسبت به مقادیر منضم به پیمان کاهشی بیش از حد تعیین شده در بند “ الف – ۲” داشته باشد، در این حالت نیز نرخ پیمان ملاک عمل است.
ج) اگر در چارچوب موضوع پیمان، کارهایی به پیمانکار ابلاغ شود که برای آنها قیمت و مقدار در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان پیش‌بینی نشده است، پیمانکار باید بی‌درنگ پس از دریافت ابلاغ مهندس مشاور، قیمت پیشنهادی خود را برای اجرای کارهای یاد شده، همراه با تجزیه قیمت، به مهندس مشاور تسلیم کند. قیمتی که با توافق پیمانکار و مهندس مشاور تعیین شود و به تصویب کارفرما برسد، ملاک پرداخت است. قیمت‌های جدیدی که به اینصورت تعیین می‌شود باید برحسب هزینه اجرای کار در محل اجرا محاسبه گردد. از این‌رو، تنها ضریب هزینه بالاسری پیمان به قیمت‌های جدید اعمال می‌شود.
تبصره - درصورتیکه پیمان با استفاده از فهرست‌های بهای واحد پایه منعقد شده باشد، چگونگی تعیین قیمت جدید، علاوه بر مفاد این بند، تابع دستورالعمل نحوه استفاده از قیمت‌های پایه در تعیین قیمت جدید با اولویت دستورالعمل یاد شده است.
د) جمع بهای قیمت‌های جدید، علاوه بر آنکه تابع سقف تعیین شده در بند الف است، نباید از ۱۰ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود.
ه) تعدیل نرخ پیمان طبق شرایط پیش‌بینی شده در شرایط خصوصی است.
کنترل ۲
آیا در صورت کاهش مقادیر پیمان بیش از سقف بیست وپنج درصد مبلغ اولیه پیمان موافقت پیمانکار اخذ شده است؟
مستند: جزء (۲) بند (الف) ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۳
آیا در افزایش مقادیر پیمان، جدول تغییر مقادیر ارائه شده است؟
مستند: ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۴
آیا برای افزایش یا کاهش مقادیر پیمان تا سقف ده درصد تأییدیه مهندسین مشاور پروژه اخذ شده است؟
مستند: تبصره (۲) جزء(۲) بند(الف) ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۵
آیا در خصوص قیمت‌های جدید سقف ۱۰% رعایت شده است؟
مستند: بند (د) ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۶
آیا آیتم‌هایی که مشمول قیمت جدید می‌باشد (با رعایت سقف ۱۰ درصد) توسط کارفرما به تصویب رسیده‌اند؟
مستند: تبصره (۲) جزء(۲) بند(الف) ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۷
آیا قیمت‌های جدید (با رعایت سقف ده درصد) بر مبنای نرخ پیمان محاسبه و تعدیل شده‌اند؟
مستند: تبصره (جزء(۱) بند (الف) ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۸
آیا برای قیمت‌های جدیدی که در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان پیش‌بینی نشده، ضریب هزینه بالاسری پیمان اعمال شده است؟
مستند: بند (ج) ماده (۲۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۹
آیا برای تمدید مدت پیمان مدارک و مستندات مربوطه نظیر درخواست پیمانکار، تأییدیه مشاور و موافقت کارفرما با توجه به موارد دهگانه درج‌شده در شرایط عمومی پیمان ارائه‌شده است؟
مستند: اجزای (۱) الی (۱۰) بند (الف) ماده (۳۰) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
ماده ۳۰- تغییر مدت پیمان
الف) درصورت وقوع هریک از موارد زیر که موجب افزایش مدت اجرای کار شود، پیمانکار می‌تواند درخواست تمدید مدت پیمان را بنماید. پیمانکار درخواست تمدید مدت پیمان را با ارائه محاسبات و دلایل توجیهی، به مهندس مشاور تسلیم می‌کند و مهندس مشاور پس از بررسی و تأیید، مراتب را برای اتخاذ تصمیم به کارفرما گزارش می‌کند و سپس نتیجه تصمیم کارفرما را به پیمانکار ابلاغ می‌نماید.
الف-۱) در صورتیکه طبق بندهای “ الف” و “ج” ماده ۲۹، مبلغ پیمان تغییر کند.
الف-۲) هرگاه به دستور کارفرما یا مهندس مشاور، نقشه‌های اجرایی یا مشخصات فنی تغییر اساسی کند.
الف-۳) هرگاه کارفرما در تحویل کارگاه، ابلاغ دستور کارها یا نقشه‌ها و تحویل مصالحی که تهیه آنها به عهده اوست، تأخیر کند. تأخیر در ابلاغ دستور کارها و نقشه‌ها به شرطی مشمول این بند است که پیمانکار با توجه به برنامه زمانی تفصیلی آنها را از مهندس مشاور درخواست کرده باشد.
الف-۴) اگر در تحویل مصالحی که فروش آنها لزوما باید با حواله کارفرما صورت گیرد تأخیر ایجاد شود، به شرطی که پیمانکار با توجه به برنامه زمانی تفصیلی برای تهیه آنها به موقع اقدام کرده باشد.
الف-۵) در موارد حوادث قهری و همچنین در موارد مربوط به کشف اشیای عتیقه و آثار تاریخی که در مواد ۲۶ و ۴۳ پیش‌بینی شده است.
الف-۶) هرگاه محدودیت برای ورود مصالح و تجهیزات طبق بند “ د” ماده ۲۰ پیش آید.
الف-۷) در صورتیکه کار طبق ماده ۴۹ به حالت تعلیق درآید.
الف-۸) در صورتیکه قوانین و مقررات جدیدی وضع شود که در تغییر مدت اجرای کار مؤثر باشد.
الف-۹) هرگاه کارفرما نتواند تعهدات مالی خود را در موعدهای درج شده در اسناد و مدارک پیمان انجام دهد.
الف-۱۰) موارد دیگری که به تشخیص کارفرما خارج از قصور پیمانکار باشد.
ب) اگر وقوع برخی از موارد درج شده در بند“ الف”، موجب کاهش مدت پیمان شود، مهندس مشاور با کسب نظر پیمانکار، کاهش مدت پیمان را تعیین می‌کند و مراتب را برای اتخاذ تصمیم به کارفرما گزارش می‌نماید، و سپس نتیجه را به پیمانکار ابلاغ می‌کند.
ج) در پایان مدت اولیه پیمان یا هر تمدید مدت پیمان، اگر کار به اتمام نرسیده باشد، مهندس مشاور با کسب نظر پیمانکار و با توجه به موارد تعیین شده در بند ”الف” علل تأخیر کار را بررسی می‌کند و میزان مدت مجاز و غیرمجاز آن را با توافق پیمانکار تعیین می‌نماید و نتیجه را به کارفرما گزارش می‌کند، و سپس نظر کارفرما را در مورد میزان مجاز یا غیرمجاز تأخیر کار به پیمانکار اعلام می‌کند و معادل مدت تأخیر مجاز، مدت پیمان را تمدید می‌نماید.
د) در اجرای مفاد این ماده برای تمدید مدت پیمان، تأخیرهای همزمان ناشی از عوامل مختلف درج شده در بند الف، فقط یک بار محاسبه می‌شود.
ه) در اجرای مفاد این ماده، اگر پیمانکار با مهندس مشاور توافق نداشته باشد یا نسبت به تصمیم کارفرما معترض باشد، طبق نظر کارفرما عمل می‌شود و پیمانکار می‌تواند براساس ماده ۵۳ برای حل مسأله اقدام نماید.
کنترل ۱۰
آیا برای کاهش مدت پیمان، مدارک و مستندات مربوطه ارائه‌شده است؟
مستند: بند (ب) ماده (۳۰) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۹ آمده است.
کنترل ۱۱
آیا برای تمدید مدت پیمان میزان مجاز و غیرمجاز بودن آن مشخص شده است؟
مستند: بند(ج) ماده (۳۰) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۹ آمده است.
کنترل ۱۲
آیا تاخیرهای همزمان ناشی از عوامل مختلف، فقط یکبار محاسبه شده است؟
مستند: بند(د) ماده (۳۰) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۹ آمده است.
کنترل ۱۳
آیا برای فسخ پیمان، موضوع و دلایل آن به پیمانکار ابلاغ شده و موضوع فسخ پیمان در هیئت سهنفره تعیین‌شده توسط وزیر دستگاه اجرایی موردبررسی و تأیید قرار گرفته است؟
مستند: بند(الف) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
ماده ۴۷- اقدامات فسخ پیمان
الف) در صورتی که بعلت بروز یک یا چند مورد از حالت‌های درج شده در ماده ۴۶، کارفرما پیمان را مشمول فسخ تشخیص دهد، نظر خود را با ذکر مواردی که به استناد آنها پیمانکار را مشمول فسخ می‌داند، به پیمانکار ابلاغ می‌کند.
پیمانکار مکلف است که در مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ کارفرما، در صورتی که دلایلی حاکی از عدم انطباق نظر کارفرما با موارد اعلام شده داشته باشد، مراتب را به اطلاع کارفرما برساند. اگر ظرف مهلت تعیین شده، پاسخی از سوی پیمانکار نرسد یا کارفرما دلایل اقامه شده او را مردود بداند، کارفرما فسخ پیمان را به پیمانکار ابلاغ می‌کند و بدون احتیاج به انجام دادن تشریفات قضایی، به ترتیب مفاد این ماده، عمل می‌نماید.
در صورتیکه تصمیم کارفرما برای فسخ پیمان به استناد موارد درج شده در بند الف ماده ۴۶ باشد، موضوع فسخ پیمان باید بدوا به وسیله هیأتی متشکل از سه نفر به انتخاب وزیر یا بالا‌‌‌ترین مقام سازمان کارفرما (در مورد سازمان‌هایی که تابع هیچ یک از وزارتخانه‌ها نیستند) بررسی و تأیید شود و مورد موافقت وزیر یا بالا‌‌‌ترین مقام سازمان کارفرما قرار گیرد و سپس به پیمانکار ابلاغ شود.
تبصره (الحاقی ۱۳۹۸/۰۴/۰۹ – بخشنامه ۹۸/
ب) کارفرما تضمین انجام تعهدات و تضمین حسن‌انجام کار کسر شده را ضبط و به حساب خزانه واریز می‌کند و بی‌درنگ کارگاه، تأسیسات و ساختمان‌های موقت، مصالح و تجهیزات ماشین‌آلات و ابزار و تمام تدارکات موجود در آن را در اختیار می‌گیرد و برای حفاظت آن اقدام معمول می‌دارد. سپس بی‌درنگ از پیمانکار دعوت می‌کند که ظرف یک هفته نماینده‌ای برای صورت‌برداری و تهیه صورت‌مجلس کارهای انجام شده و تمام مصالح و تجهیزات ماشین‌آلات و ابزار و تمام تدارکات دیگر که در کارگاه موجود است، معرفی نماید. هرگاه پیمانکار از معرفی نماینده ظرف مدت تعیین شده خودداری کند یا نماینده معرفی شده از جانب او در موعد مقرر برای صورت‌برداری حاضر نشود، کارفرما به منظور تأمین دلیل، با حضور نماینده دادگاه محل، برای صورت‌برداری اقدام می‌نماید و پیمانکار حق هیچ‌گونه اعتراضی در این مورد را ندارد. پس از صورت‌برداری، پیمانکار بی‌درنگ، طبق ماده ۴۰، اقدام به تهیه صورت‌وضعیت قطعی از کارهای انجام شده می‌کند.
ج) کارفرما تأسیسات و ساختمان‌های موقت را که در کارگاه احداث شده و برای ادامه کار مورد نیاز است، در اختیار می‌گیرد و بهای آنرا برابر ارزش مصالح و تجهیزات بازیافتی که با توافق دو طرف تعیین می‌شود با توجه به اینکه در اینگونه موارد نباید وجهی بابت برچیدن کارگاه به پیمانکار پرداخت شود، به حساب طلب پیمانکار منظور می‌نماید. اگر تأسیسات و ساختمان‌ها پیش‌گفته در خارج از محل‌های تحویلی کارفرما ایجاد شده باشد، کارفرما بهای اجاره آنها را که با توافق دو طرف تعیین می‌شود، برای مدتی که به منظور تکمیل کار در اختیار خواهد داشت، به پیمانکار پرداخت می‌کند.
د) کارفرما می‌تواند ماشین‌آلات و ابزار و وسایل متعلق به پیمانکار را که در کارگاه موجود است و به تشخیص خود برای اتمام کار مورد نیاز بداند، برای مدت مناسبی که برای جایگزین کردن آنها با ماشین‌آلات دیگر لازم است در اختیار بگیرد و هزینه اجاره آنها را که با توافق دو طرف تعیین می‌شود، به حساب طلب پیمانکار منظور نماید. کارفرما نمی‌تواند بدون موافقت پیمانکار ماشین‌آلات او را بیش از مدت‌های تعیین شده در زیر در اجاره خود بگیرد.
د-۱) در مورد ماشین‌آلات ثابت مانند دستگاه مرکزی بتن، کارخانه آسفالت و ماشین‌آلات خاصی که نام آنها در شرایط خصوصی پیمان پیش‌بینی شده است، برابر مدتی‌که از رابطه زیر بدست می‌آید.
مدت اختیار کارفرما برای اجاره = مدت اولیه پیمان × (۱ − مبلغ صورت‌وضعیت قطعی ÷ مبلغ پیمان) + ۳ ماه
د-۲) در مورد سایر ماشین‌آلات، برابر ده ماه.
اگر پیمانکار به کارفرما بدهکار باشد، کارفرما به میزان طلب خود، اقلامی از ماشین‌آلات و ابزار و وسایل پیمانکار را که توسط کارشناس یا کارشناسان منتخب طرفین ارزیابی می‌شود در اختیار می‌گیرد و با رعایت قوانین جاری کشور، به تملک قطعی خود در می‌آورد.
ه) کارفرما از مصالح و تجهیزات پای‌کار آنچه طبق مشخصات بوده و برای اجرای پیمان تهیه شده است قبول می‌کند و بهای آن را بر اساس نرخ متعارف روز در تاریخ خرید که مورد توافق دو طرف باشد، به حساب طلب پیمانکار منظور می‌نماید.
و) پیمانکار با دریافت ابلاغ فسخ پیمان، بی‌درنگ فهرست مصالح و تجهیزات سفارش شده برای اجرای کار همراه با شرایط خرید آنها برای کارفرما ارسال می‌نماید. کارفرما تا ده روز از دریافت فهرست پیش‌گفته، اقلامی از مصالح و تجهیزات سفارش شده را که مورد نیاز تشخیص می‌دهد به پیمانکار اعلام می‌نماید تا پیمانکار قرارداد خرید آنها را به کارفرما منتقل نماید. مبالغی که بابت خرید این مصالح و تجهیزات از سوی پیمانکار تأدیه شده است، در مقابل تسلیم اسناد و مدارک آن به حساب طلب پیمانکار منظور می‌گردد و تأدیه بقیه بهای خرید و هر نوع تعهد مربوط به آنها به‌عهده کارفرما خواهد بود.
ز) هرگاه پیمانکار ظرف دو هفته از تاریخ ابلاغ کارفرما، به منظور توافق در اجرای بندهای “ج”، “د” و “ه” حاضر نشود یا توافق بین طرفین حاصل نگردد، کارفرما یک یا چند کارشناس رسمی دادگستری انتخاب می‌نماید. نظر این کارشناس یا کارشناسان برای طرفین قطعی است و حق‌الزحمه آنان را کارفرما می‌پردازد و به حساب بدهی پیمانکار منظور می‌کند.
ح) پیمانکار مکلف است که مازاد مصالح و تجهیزات و دیگر تدارکات خود را که در محل‌های تحویلی کارفرما باقی مانده است، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ کارفرما از محل‌های یاد شده خارج کند. در غیر این صورت، کارفرما می‌تواند برای خارج کردن آنها به هر نحو که مقتضی بداند عمل نماید و هزینه‌های آن را به حساب بدهکار پیمانکار منظور دارد. در این حالت، پیمانکار نمی‌تواند نسبت به ضرر و زیان وارد شده به اموال و دارایی‌های خود، دعوایی مطرح نماید.
ط) از تاریخ ابلاغ فسخ پیمان تا تاریخی که صورت‌برداری‌ها و ارزیابی طبق این ماده پایان می‌یابد، نصف هزینه‌های مربوط به نگهداری و حفاظت کارگاه به‌عهده کارفرما و نصف دیگر به عهده پیمانکار است. این مدت نباید بیشتر از سه ماه شود، در غیراین صورت هزینه‌های مربوط به نگهداری و حفاظت کارگاه برای ایام بیش از سه ماه، به‌عهده کارفرماست.
کنترل ۱۴
در خصوص طرح‌ها و پروژه‌های استانی آیا مهلت و نحوه ابلاغ فسخ دقیقا رعایت شده است؟
مستند: تبصره بند (الف) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
ماده ۴۷- اقدامات فسخ پیمان
الف) در صورتی که بعلت بروز یک یا چند مورد از حالت‌های درج شده در ماده ۴۶، کارفرما پیمان را مشمول فسخ تشخیص دهد، نظر خود را با ذکر مواردی که به استناد آنها پیمانکار را مشمول فسخ می‌داند، به پیمانکار ابلاغ می‌کند.
پیمانکار مکلف است که در مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ کارفرما، در صورتی که دلایلی حاکی از عدم انطباق نظر کارفرما با موارد اعلام شده داشته باشد، مراتب را به اطلاع کارفرما برساند. اگر ظرف مهلت تعیین شده، پاسخی از سوی پیمانکار نرسد یا کارفرما دلایل اقامه شده او را مردود بداند، کارفرما فسخ پیمان را به پیمانکار ابلاغ می‌کند و بدون احتیاج به انجام دادن تشریفات قضایی، به ترتیب مفاد این ماده، عمل می‌نماید.
در صورتیکه تصمیم کارفرما برای فسخ پیمان به استناد موارد درج شده در بند الف ماده ۴۶ باشد، موضوع فسخ پیمان باید بدوا به وسیله هیأتی متشکل از سه نفر به انتخاب وزیر یا بالا‌‌‌ترین مقام سازمان کارفرما (در مورد سازمان‌هایی که تابع هیچ یک از وزارتخانه‌ها نیستند) بررسی و تأیید شود و مورد موافقت وزیر یا بالا‌‌‌ترین مقام سازمان کارفرما قرار گیرد و سپس به پیمانکار ابلاغ شود.
تبصره (الحاقی ۱۳۹۸/۰۴/۰۹ – بخشنامه ۹۸/
ب) کارفرما تضمین انجام تعهدات و تضمین حسن‌انجام کار کسر شده را ضبط و به حساب خزانه واریز می‌کند و بی‌درنگ کارگاه، تأسیسات و ساختمان‌های موقت، مصالح و تجهیزات ماشین‌آلات و ابزار و تمام تدارکات موجود در آن را در اختیار می‌گیرد و برای حفاظت آن اقدام معمول می‌دارد. سپس بی‌درنگ از پیمانکار دعوت می‌کند که ظرف یک هفته نماینده‌ای برای صورت‌برداری و تهیه صورت‌مجلس کارهای انجام شده و تمام مصالح و تجهیزات ماشین‌آلات و ابزار و تمام تدارکات دیگر که در کارگاه موجود است، معرفی نماید. هرگاه پیمانکار از معرفی نماینده ظرف مدت تعیین شده خودداری کند یا نماینده معرفی شده از جانب او در موعد مقرر برای صورت‌برداری حاضر نشود، کارفرما به منظور تأمین دلیل، با حضور نماینده دادگاه محل، برای صورت‌برداری اقدام می‌نماید و پیمانکار حق هیچ‌گونه اعتراضی در این مورد را ندارد. پس از صورت‌برداری، پیمانکار بی‌درنگ، طبق ماده ۴۰، اقدام به تهیه صورت‌وضعیت قطعی از کارهای انجام شده می‌کند.
ج) کارفرما تأسیسات و ساختمان‌های موقت را که در کارگاه احداث شده و برای ادامه کار مورد نیاز است، در اختیار می‌گیرد و بهای آنرا برابر ارزش مصالح و تجهیزات بازیافتی که با توافق دو طرف تعیین می‌شود با توجه به اینکه در اینگونه موارد نباید وجهی بابت برچیدن کارگاه به پیمانکار پرداخت شود، به حساب طلب پیمانکار منظور می‌نماید. اگر تأسیسات و ساختمان‌ها پیش‌گفته در خارج از محل‌های تحویلی کارفرما ایجاد شده باشد، کارفرما بهای اجاره آنها را که با توافق دو طرف تعیین می‌شود، برای مدتی که به منظور تکمیل کار در اختیار خواهد داشت، به پیمانکار پرداخت می‌کند.
د) کارفرما می‌تواند ماشین‌آلات و ابزار و وسایل متعلق به پیمانکار را که در کارگاه موجود است و به تشخیص خود برای اتمام کار مورد نیاز بداند، برای مدت مناسبی که برای جایگزین کردن آنها با ماشین‌آلات دیگر لازم است در اختیار بگیرد و هزینه اجاره آنها را که با توافق دو طرف تعیین می‌شود، به حساب طلب پیمانکار منظور نماید. کارفرما نمی‌تواند بدون موافقت پیمانکار ماشین‌آلات او را بیش از مدت‌های تعیین شده در زیر در اجاره خود بگیرد.
د-۱) در مورد ماشین‌آلات ثابت مانند دستگاه مرکزی بتن، کارخانه آسفالت و ماشین‌آلات خاصی که نام آنها در شرایط خصوصی پیمان پیش‌بینی شده است، برابر مدتی‌که از رابطه زیر بدست می‌آید.
مدت اختیار کارفرما برای اجاره = مدت اولیه پیمان × (۱ − مبلغ صورت‌وضعیت قطعی ÷ مبلغ پیمان) + ۳ ماه
د-۲) در مورد سایر ماشین‌آلات، برابر ده ماه.
اگر پیمانکار به کارفرما بدهکار باشد، کارفرما به میزان طلب خود، اقلامی از ماشین‌آلات و ابزار و وسایل پیمانکار را که توسط کارشناس یا کارشناسان منتخب طرفین ارزیابی می‌شود در اختیار می‌گیرد و با رعایت قوانین جاری کشور، به تملک قطعی خود در می‌آورد.
ه) کارفرما از مصالح و تجهیزات پای‌کار آنچه طبق مشخصات بوده و برای اجرای پیمان تهیه شده است قبول می‌کند و بهای آن را بر اساس نرخ متعارف روز در تاریخ خرید که مورد توافق دو طرف باشد، به حساب طلب پیمانکار منظور می‌نماید.
و) پیمانکار با دریافت ابلاغ فسخ پیمان، بی‌درنگ فهرست مصالح و تجهیزات سفارش شده برای اجرای کار همراه با شرایط خرید آنها برای کارفرما ارسال می‌نماید. کارفرما تا ده روز از دریافت فهرست پیش‌گفته، اقلامی از مصالح و تجهیزات سفارش شده را که مورد نیاز تشخیص می‌دهد به پیمانکار اعلام می‌نماید تا پیمانکار قرارداد خرید آنها را به کارفرما منتقل نماید. مبالغی که بابت خرید این مصالح و تجهیزات از سوی پیمانکار تأدیه شده است، در مقابل تسلیم اسناد و مدارک آن به حساب طلب پیمانکار منظور می‌گردد و تأدیه بقیه بهای خرید و هر نوع تعهد مربوط به آنها به‌عهده کارفرما خواهد بود.
ز) هرگاه پیمانکار ظرف دو هفته از تاریخ ابلاغ کارفرما، به منظور توافق در اجرای بندهای “ج”، “د” و “ه” حاضر نشود یا توافق بین طرفین حاصل نگردد، کارفرما یک یا چند کارشناس رسمی دادگستری انتخاب می‌نماید. نظر این کارشناس یا کارشناسان برای طرفین قطعی است و حق‌الزحمه آنان را کارفرما می‌پردازد و به حساب بدهی پیمانکار منظور می‌کند.
ح) پیمانکار مکلف است که مازاد مصالح و تجهیزات و دیگر تدارکات خود را که در محل‌های تحویلی کارفرما باقی مانده است، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ کارفرما از محل‌های یاد شده خارج کند. در غیر این صورت، کارفرما می‌تواند برای خارج کردن آنها به هر نحو که مقتضی بداند عمل نماید و هزینه‌های آن را به حساب بدهکار پیمانکار منظور دارد. در این حالت، پیمانکار نمی‌تواند نسبت به ضرر و زیان وارد شده به اموال و دارایی‌های خود، دعوایی مطرح نماید.
ط) از تاریخ ابلاغ فسخ پیمان تا تاریخی که صورت‌برداری‌ها و ارزیابی طبق این ماده پایان می‌یابد، نصف هزینه‌های مربوط به نگهداری و حفاظت کارگاه به‌عهده کارفرما و نصف دیگر به عهده پیمانکار است. این مدت نباید بیشتر از سه ماه شود، در غیراین صورت هزینه‌های مربوط به نگهداری و حفاظت کارگاه برای ایام بیش از سه ماه، به‌عهده کارفرماست.
کنترل ۱۵
آیا کارفرما معادل ارزش مصالح و تجهیزات و ماشین آلات و ابزار در اختیار گرفته برای ادامه کار پس از ابلاغ فسخ را، به حساب طلب پیمانکار منظور نموده است؟
مستند: بندهای (ج) و (د) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۱۶
آیا پس از ابلاغ فسخ پیمان تضامین انجام تعهدات و سپرده حسن‌انجام کار پیمانکار ضبط شده است؟
مستند: بند (ب) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۱۷
آیا پس از فسخ پیمان چنانچه پیمانکار به کارفرما بدهکار شود اقدامات قانونی برای تملک قطعی اموال پیمانکار در کارگاه انجام شده است؟
مستند: جزء (۲) بند (د) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۱۸
آیا پس از فسخ پیمان، مصالح و تجهیزات سفارش شده پیمانکار به کارفرما منتقل شده است؟
مستند: بند (و) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۱۹
آیا پس از ابلاغ فسخ پیمان، هزینه نگهداری و حفاظت کارگاه محاسبه شده است؟
مستند: بند (ط) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۲۰
آیا پس از ابلاغ خاتمه پیمان، تحویل قطعی آن قسمت‌هایی از کارها که به پایان رسیده‌اند و یا تحویل موقت کارهایی که به پایان نرسیده‌اند، انجام شده است؟
مستند: بند (الف) ماده (۴۸) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
ماده ۴۸- خاتمه پیمان
هرگاه پیش از ایام اتمام کارهای موضوع پیمان، کارفرما بدون آنکه تقصیری متوجه پیمانکار باشد، بنا به مصلحت خود یا علل دیگر، تصمیم به خاتمه دادن پیمان بگیرد، خاتمه پیمان را با تعیین تاریخ آماده کردن کارگاه برای تحویل، که نباید بیشتر از ۱۵ روز باشد، به پیمانکار ابلاغ می‌کند. کارفرما کارهایی را که ناتمام ماندن آنها موجب بروز خطر یا زیان مسلم است در این ابلاغ تعیین می‌کند و مهلت بیشتری به پیمانکار می‌دهد تا پیمانکار بتواند در آن مهلت، این گونه کارها را تکمیل کند و کارگاه را آماده تحویل نماید.
اقدامات پس از خاتمه دادن پیمان به شرح زیر است:
الف) کارفرما آن قسمت از کارها را که ناتمام است، طبق مقررات درج شده در ماده ۴۱ تحویل قطعی و آن قسمت را که پایان یافته است طبق مقررات تعیین شده در ماده ۳۹ تحویل موقت می‌گیرد. اگر معایبی در کارهای ناتمام مشاهده شود، پیمانکار مکلف است، به هزینه خود، در مدت زمان مناسبی که با توافق کارفرما تعیین می‌شود، رفع عیب نماید و سپس تحویل قطعی دهد. در صورتیکه پیمانکار در مهلت مقرر رفع نقص نکند، کارفرما طبق بند “ د” ماده ۳۲ اقدام به رفع نقص می‌کند.
تا حدی که مورد لزوم و درخواست کارفرماست، پیمانکار باید نقشه‌ها، کاتالوگ‌ها، قراردادهای با پیمانکار جزء و سایر مدارک اجرای کار را تحویل کارفرما دهد.
ب) صورت‌وضعیت کارهای انجام شده طبق ماده ۴۰ تهیه می‌شود.
ج) در مورد مصالح و تجهیزات موجود و سفارش شده، به شرح زیر، اقدام می‌شود:
ج-۱) مصالح و تجهیزات موجود در کارگاه که طبق مشخصات فنی بوده و برای اجرای موضوع پیمان تهیه شده است، اندازه‌گیری و بهای آنها بر اساس نرخ متعارف روز در تاریخ خرید، که مورد توافق دو طرف باشد، در صورت‌وضعیت قطعی منظور می‌شود.
ج-۲) پیمانکار با دریافت ابلاغ خاتمه پیمان، بی‌درنگ فهرست مصالح و تجهیزات سفارش شده برای اجرای کار را همراه با شرایط خرید آنها برای کارفرما ارسال می‌نماید. کارفرما تا ده روز از دریافت فهرست پیش‌گفته، اقلامی از مصالح و تجهیزات سفارش شده را که مورد نیاز تشخیص می‌دهد به پیمانکار اعلام می‌نماید تا پیمانکار قرارداد خرید آنها را به کارفرما منتقل نماید. مبالغی که بابت خرید این مصالح و تجهیزات از سوی پیمانکار تأدیه شده است، در مقابل تسلیم اسناد و مدارک آن به حساب طلب پیمانکار منظور می‌گردد و تأدیه بقیه بهای خرید و هر نوع تعهد مربوط به آنها به عهده کارفرما خواهد بود.
ج-۳) پیمانکار باید بی‌درنگ پس از دریافت ابلاغ خاتمه پیمان، تمام قراردادهای خود با پیمانکاران جزء و اشخاص ثالث را خاتمه دهد. خاتمه قراردادهای خرید مصالح و تجهیزاتی که مورد نیاز کارفرما نیست پس از اعلام نظر کارفرما طبق بند ۲، انجام می‌شود.
د) در صورتیکه پیمانکار به منظور اجرای موضوع پیمان، در مقابل اشخاص ثالث تعهداتی کرده است و در اثر خاتمه دادن به پیمان ملزم به پرداخت هزینه و خسارت‌هایی به آن اشخاص گردد، این هزینه‌ها و خسارت‌ها، پس از رسیدگی و تأیید کارفرما، به حساب بستانکاری پیمانکار منظور می‌شود.
ه) کارفرما تأسیسات و ساختمان‌های موقتی را که در کارگاه احداث شده است، در اختیار می‌گیرد. بهای این تأسیسات و ساختمان‌ها با در نظر گرفتن پرداخت‌هایی که قبلا به پیمانکار شده است، با توافق دو طرف تعیین می‌شود و به حساب طلب پیمانکار منظور می‌گردد و بابت آنها وجهی به عنوان برچیدن کارگاه پرداخت نمی‌شود. اگر تأسیسات و ساختمان‌های پیش‌گفته در خارج از محل‌های تحویلی کارفرما ایجاد شده باشد، کارفرما بهای اجاره آنها را که با توافق دو طرف تعیین می‌شود، برای مدتی که به منظور تکمیل کار در اختیار خواهد داشت به پیمانکار پرداخت می‌کند.
و) پیمانکار مکلف است که مازاد مصالح و تجهیزات و دیگر تدارکات خود را که در محل‌های تحویلی کارفرما باقی مانده است، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغی کارفرما، از محل‌های یاد شده خارج کند. در غیر این صورت کارفرما می‌تواند، برای خارج کردن آنها به هر نحو که مقتضی بداند عمل نماید و هزینه‌های آن را به حساب بدهی پیمانکار منظور دارد. در این صورت، پیمانکار نمی‌تواند نسبت به ضرر و زیان وارد شده به اموال و دارایی‌های خود دعوایی مطرح نماید.
ز) در مورد تضمین‌های پیمانکار، به ترتیب زیر، عمل می‌شود.
ز-۱) تضمین انجام تعهدات پیمان، طبق روش تعیین شده در تبصره ۱ ماده ۳۴ آزاد می‌شود، با این تفاوت که آخرین صورت‌وضعیت موقت موضوع تبصره پیش‌گفته، حداکثر تا یک ماه پس از تحویل کار، اعم از قسمت تحویل موقت شده و قسمت تحویل قطعی شده، با احتساب مصالح پای‌کار تهیه می‌شود.
ز-۲) تضمین حسن‌انجام کار قسمت تحویل موقت شده و قسمت تحویل قطعی شده، هریک جداگانه طبق ماده ۳۵ آزاد می‌شود.
کنترل ۲۱
آیا صورت‌وضعیت قطعی برای پیمان‌هایی که فسخ یا خاتمه داده شده‌اند، ارائه شده است؟
مستند: بند(ب) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۲۲
پس از فسخ پیمان، آیا در خصوص مصالح و تجهیزات موجود در کارگاه، مطابق مقررات مربوطه عمل شده است؟
مستند: بند (ج) ماده (۴۷) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۱۴ آمده است.
کنترل ۲۳
آیا پس از ابلاغ خاتمه قرارداد، در خصوص تضمین انجام تعهدات و حسن‌انجام کار، مطابق مقررات مربوطه عمل شده است؟
مستند: بند (ز) ماده (۴۸) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۲۰ آمده است.
کنترل ۲۴
آیا پرداخت هزینه بالاسری پیمانکار در زمان تعلیق در اسناد و مدارک پیمانکار پیش‌بینی و درج شده است؟
مستند: بند (ب) ماده (۴۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
ماده ۴۹- تعلیق
الف) کارفرما می‌تواند در مدت پیمان، اجرای کار را برای یک بار و حداکثر سه ماه معلق کند در این صورت باید مراتب را با تعیین تاریخ شروع تعلیق به پیمانکار اطلاع دهد. در مدت تعلیق، پیمانکار مکلف است که تمام کارهای انجام شده، مصالح و تجهیزات پای‌کار، تاسیسات و ساختمان‌های موقت را براساس پیمان به‌طور شایسته، حفاظت و حراست کند.
ب) کارفرما هزینه‌های بالاسری پیمانکار را در دوران تعلیق، به میزان تعیین شده در اسناد و مدارک پیمان، به پیمانکار می‌پردازد. اگر در اسناد و مدارک پیمان، تعیین هزینه‌های یاد شده، به توافق طرفین در زمان ابلاغ تعلیق موکول شده باشد، کارفرما در مورد میزان آن با پیمانکار توافق می‌نماید. در صورتی که در اسناد و مدارک پیمان، هیچ نوع پیش‌بینی برای پرداخت هزینه‌های بالاسری پیمانکار در دوره تعلیق نشده باشد، کارفرما ماهانه مبلغی معادل ۱۰ درصد متوسط کارکرد فرضی ماهانه به پیمانکار می‌پردازد. اگر به دستور کارفرما، قسمتی از کار متوقف شود، بابت هزینه‌های پیش‌گفته در مدت تعلیق، ماهانه مبلغی معادل ۱۰ درصد متوسط کارکرد فرضی ماهانه، به تناسب مبلغ کار متوقف شده، به پیمانکار پرداخت می‌شود. برای تعیین هزینه تعلیق، کسر ماه به تناسب ارائه می‌شود.
تبصره - درصورتیکه پیش از آغاز عملیات موضوع پیمان، تعلیق پیمان از سوی کارفرما ابلاغ شود، ۸۰ درصد هزینه تعلیق محاسبه شده طبق این بند، به پیمانکار پرداخت می‌شود.
ج) کارفرما و پیمانکار در مورد ماشین‌آلاتی که پیمانکار مایل است در مدت تعلیق از کارگاه خارج نماید، بدون پرداخت هیچ نوع هزینه‌ای، توافق می‌کنند اجاره مربوط به دوران توقف آن تعداد از ماشین‌آلات که در کارگاه باقی می‌مانند، براساس توافق طرفین به پیمانکار پرداخت می‌شود.
د) درصورتیکه تعلیق بیش از سه ماه ضروری باشد، کارفرما می‌تواند با موافقت پیمانکار، مدت تعلیق را برای یک بار و حداکثر سه ماه، با شرایط پیش‌گفته افزایش دهد. در صورت عدم موافقت پیمانکار با تعلیق بیش از سه ماه، پیمان خاتمه یافته و طبق ماده ۴۸ عمل می‌شود.
ه) هرگاه عوامل موجب تعلیق کار برطرف شود، کارفرما با تعیین مهلتی برای پیمانکار به منظور آماده نمودن کارگاه، تاریخ شروع مجدد کار را به پیمانکار ابلاغ می‌کند.
کنترل ۲۵
در صورت عدم درج هزینه بالاسری تعلیق در قرارداد آیا مستندات مربوط به (ده درصد کارکرد فرضی ماهانه) محاسبة تعلیق ارائه شده است؟
مستند: بند (ب) ماده (۴۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۲۴ آمده است.
کنترل ۲۶
در خصوص اجاره ماشین‌آلات پیمانکار در دوران تعلیق آیا صورت‌جلسه توافق کارفرما و پیمانکار اخذ شده است؟
مستند: بند(ج) ماده (۴۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۲۴ آمده است.
کنترل ۲۷
در خصوص تعلیق آیا مدت‌زمان حداکثر۳ ماه برای نهایتا دو بار تعلیق رعایت شده است؟
مستند: بند(د) ماده (۴۹) بند (ب) ماده (۴۹) شرایط عمومی و خصوصی پیمان‌ها و مقررات آنها
متن این ماده زیر کنترل ۲۴ آمده است.
متن کامل قوانین در سایت
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting