مدیریت مالی در برنامه استراتژیک بیمارستان
استاندارد الف-۱-۱: رهبری و مدیریت کیفیت در بیمارستان مبتنی بر برنامه‌محوری می‌باشد.
این استاندارد در کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) دو سنجه دارد. آنچه در آن‌ها و در سنجه‌های مرتبط به منابع مالی مربوط است، در ادامه آمده است.
سنجه الف-۱-۱-۱: سیاست‌های اصلی و برنامه استراتژیک
سیاست‌های اصلی تدوین شده و برنامه استراتژیک، برنامه‌ها و اقدامات در بیمارستان در راستای آن می‌باشد. (سطح ۱، وزن ۲)
- تعیین و مکتوب نمودن سیاست‌های اصلی بیمارستان
- استفاده از سیاست‌های اصلی به عنوان چارچوب در تدوین برنامه استراتژیک و اتخاذ تصمیمات و اقدامات
- تدوین برنامه استراتژیک بر مبنای یکی از الگوهای علمی با در نظر گرفتن تحلیل منابع بیمارستان (مالی، انسانی و …) و جاری‌سازی استراتژی‌ها
- تدوین برنامه‌های عملیاتی بر مبنای اصول علمی و تحلیل منابع در راستای برنامه استراتژیک
- پایش برنامه استراتژیک و برنامه‌های عملیاتی با هدایت واحد بهبود کیفیت
سیاست‌های اصلی
توضیحات کتاب: سیاست‌های اصلی، جهت‌گیری‌ها، محدودیت‌ها و اولویت‌های بیمارستان را برای اجرای منسجم وظایف، مأموریت و استراتژی‌ها مشخص می‌کنند و مبنایی برای تصمیم‌گیری هستند. این سیاست‌ها را تیم رهبری و مدیریت تهیه، تصویب و ابلاغ می‌کند. برای تعیین سیاست‌های اصلی، ضعف‌ها و توانمندی‌های سازمان، وضعیت سلامت جامعه، عوامل برون‌سازمانی و انتظارات ذی‌نفعان کلیدی شناسایی و از اطلاعات، آمار و مطالعات به‌روز استفاده می‌شود. مسئولان ارشد در تعیین سیاست‌های اصلی این موارد را در نظر می‌گیرند:
- سیاست‌ها و اهداف کلان سازمان‌های بالادستی
- مأموریت بیمارستان (تعیین‌شده توسط بیمارستان یا ابلاغی)
- انتظارات ذی‌نفعان کلیدی
- ضعف‌ها و توانمندی‌های داخل سازمانی و عوامل بیرونی اثرگذار بر بیمارستان
برنامه استراتژیک
در تدوین برنامه استراتژیک و عملیاتی، کتاب این موارد را خواسته است: تحلیل وضعیت موجود و پیش‌بینی شرایط آتی با روشی علمی و معتبر؛ عدم مغایرت استراتژی‌ها و اهداف کلان بیمارستان با اهداف ابلاغی سازمان بالادستی؛ تعیین اهداف اسمارت برای هر سال برنامه؛ و برای هر فعالیت، تعیین منابع مورد نیاز (شامل منابع مالی، انسانی، اطلاعاتی و یا فیزیکی). جزئیات برنامه عملیاتی در برنامه عملیاتی بیمارستان؛ منابع مالی را چطور در برنامه مشخص کنیم؟ آمده است.
سنجه الف-۱-۱-۲: فرصت‌های بهبود و چالش‌ها
فرصت‌های بهبود و چالش‌ها، شناسایی و اقدامات اصلاحی/
- شناسایی و مکتوب نمودن فرصت‌های بهبود و چالش‌ها با توجه به امکانات و توانمندی‌های بیمارستان
- جمع‌آوری، انتخاب و اجرای ایده‌های کاربردی تحت نظارت تیم رهبری و مدیریت در قالب برنامه‌های عملیاتی/
بهبود کیفیت - سنجش اثربخشی برنامه‌ها در کمیته پایش و سنجش کیفیت و اقدام اصلاحی با مشارکت صاحبان فرایند
توضیحات کتاب: فرصت بهبود هر وضعیت، موقعیت یا شرایطی است که امکان ایجاد ارزش/منفعت/بهبود برای سازمان داشته باشد و با افزودن ایده مناسب یا منابع لازم به ارزش تبدیل شود. منظور از چالش، هر وضعیت یا پدیده‌ای است که به طور ناگهانی روی داده و باعث دشواری یا مانع در انجام وظایف معمول و رسیدن به اهداف شده است؛ منظور، نقاط ضعف یا تهدیدهای تحلیل وضعیت موجود در برنامه استراتژیک نیست. مثال کتاب: کاهش ناگهانی نقدینگی بیمارستان یا خرابی یکی از تجهیزات حیاتی. چالش‌های شناسایی‌شده می‌توانند در بازنگری برنامه استراتژیک مورد توجه باشند.
بودجه و منابع در تصمیمات تیم رهبری
- از فعالیت‌های تیم رهبری و مدیریت (الف-۱-۴-۳): تعیین چشم‌انداز، مأموریت و اهداف بلندمدت؛ تصویب بودجه‌های سالانه و تأیید هزینه‌های کلان؛ و تصمیم‌گیری در شرایط اضطراری مانند بحران‌های مالی. مدیر امور مالی از اعضای این تیم است.
- مدیر مالی گزارش ماهانه رخدادهای مالی و انطباق آن‌ها با برنامه‌های مصوب و گزارش سه‌ماهه تأمین و مصرف اعتبارات را به تیم رهبری ارائه می‌کند و انحراف از بودجه در تیم بررسی می‌شود (الف-۱-۶-۶).
- در تصویب برنامه‌هایی که بخشی از منابع آن متکی به کمک خیرین است، برنامه‌های حیاتی بیمارستان (تأمین تجهیزات ضروری، مصرفی و منابع فرایندهای اصلی) نباید منوط به تأمین منابع توسط خیرین باشد (الف-۱-۶-۶).
جزئیات: مدیریت منابع مالی بیمارستان و نقش اطلاعات مالی در تصمیم‌گیری مدیریت بیمارستان.
برنامه و بودجه در دانشگاه‌ها؛ مطالب سایت
- ماده ۱۵ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ برنامه اجرایی و عملیاتی سالانه مؤسسه
- ماده ۱۴ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ بودجه تفصیلی و ضوابط مصرف اعتبارات
- اختیارات مالی هیأت امنا و هیأت‌رئیسه دانشگاه‌های علوم پزشکی
منابع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم؛ مطالب سایت.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting