برنامه عملیاتی بیمارستان؛ منابع مالی را چطور در برنامه مشخص کنیم؟
استاندارد الف-۱-۱: رهبری و مدیریت کیفیت در بیمارستان مبتنی بر برنامه‌محوری می‌باشد.
سنجه الف-۱-۱-۱: سیاست‌های اصلی تدوین شده و برنامه استراتژیک، برنامه‌ها و اقدامات در بیمارستان در راستای آن می‌باشد. (سطح ۱، وزن ۲)
این سنجه در کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) آمده است. گام‌های ارزیابی آن:
- تعیین و مکتوب نمودن سیاست‌های اصلی بیمارستان
- استفاده از سیاست‌های اصلی به عنوان چارچوب در تدوین برنامه استراتژیک و اتخاذ تصمیمات و اقدامات
- تدوین برنامه استراتژیک بر مبنای یکی از الگوهای علمی با در نظر گرفتن تحلیل منابع بیمارستان (مالی، انسانی و …) و جاری‌سازی استراتژی‌ها
- تدوین برنامه‌های عملیاتی بر مبنای اصول علمی، تحلیل منابع، در راستای برنامه استراتژیک و با مشارکت بخش‌ها/
واحدهای مرتبط - پایش برنامه استراتژیک و برنامه‌های عملیاتی با هدایت واحد بهبود کیفیت
برنامه عملیاتی چیست؟
تعریف کتاب: برنامه عملیاتی مستندی است شامل مجموعه فعالیت‌ها و اقدامات زمان‌بندی‌شده (معمولا در بازه زمانی یک سال) برای دستیابی به اهداف اختصاصی/عملیاتی/عینی در راستای اجرای تصمیمات استراتژیک، با بهره‌گیری بهینه از منابع موجود (انسانی، فیزیکی، مالی و اطلاعاتی). در تدوین برنامه عملیاتی، امکان در نظر گرفتن تحولات محیطی و اعمال اصلاحات لازم، به شرط اینکه اهداف تعیین‌شده حاصل شوند، وجود دارد. برنامه عملیاتی شامل اهداف اختصاصی/عملیاتی/عینی با ویژگی اسمارت (SMART) است و بر اساس اهداف مشخص‌شده در برنامه استراتژیک تعیین می‌شود.
در تدوین برنامه استراتژیک و عملیاتی چه باید در نظر گرفت؟
به تصریح کتاب:
- تحلیل وضعیت موجود و پیش‌بینی شرایط آتی بیمارستان با یکی از روش‌ها و الگوهای علمی و معتبر
- عدم مغایرت استراتژی‌ها و اهداف کلان بیمارستان با استراتژی‌ها و اهداف ابلاغ‌شده از طرف سازمان بالادستی
- تعیین اهداف عملیاتی/اختصاصی/عینی اسمارت برای هر یک از سال‌های برنامه، مطابق و در راستای اهداف کلان و استراتژی‌ها
- تعیین فعالیت‌های لازم برای دستیابی به هر هدف، با مشخص نمودن مسئول اجرا، دوره زمانی اجرای هر فعالیت و تعیین منابع مورد نیاز (شامل منابع مالی، انسانی، اطلاعاتی و یا فیزیکی)
- مشخص نمودن نحوه پایش اجرای فعالیت‌ها و ارائه گزارش‌های پایش، اجرا و دستیابی به هدف در بازه‌های زمانی مشخص به تیم رهبری و مدیریت
- تدوین حداقل یک شاخص دستیابی به هدف و شاخص پیشرفت فیزیکی برای هر برنامه و اندازه‌گیری آن‌ها در بازه‌های زمانی مشخص
جاری‌سازی
تعریف کتاب: جاری‌سازی به فرایندی گفته می‌شود که طی آن، استراتژی‌های کلان و اهداف بلندمدت تدوین‌شده در سطح راهبردی بیمارستان، به برنامه‌ها، اهداف و اقدامات عملیاتی و قابل اجرا در سطوح میانی و پایه تبدیل می‌شوند؛ به گونه‌ای که همه واحدها و کارکنان مشمول بدانند نقش آن‌ها در تحقق استراتژی‌ها یا اهداف کلی سازمان چیست.
گزارش و پایش برنامه
- گزارش اجرای برنامه‌های عملیاتی/
بهبود بیمارستان و تحقق اهداف تعیین‌شده، هر سه ماه یک بار از حداقل گزارش‌های تحلیلی لازم است (الف-۱-۳-۱). - سنجش اثربخشی برنامه‌های عملیاتی و بهبود کیفیت در کمیته پایش و سنجش کیفیت انجام می‌شود (الف-۱-۱-۲).
- به تعریف کتاب، برنامه بهبود هم مستندی است که با فعالیت‌ها، زمان‌بندی، منابع و مجریان مشخص طراحی و تدوین می‌شود و مانند برنامه عملیاتی باید پایش و ارزیابی شود.
برنامه عملیاتی در آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ مطالب سایت
- ماده ۱۵ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ برنامه اجرایی و عملیاتی سالانه مؤسسه
- ماده ۱۴ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ بودجه تفصیلی و ضوابط مصرف اعتبارات
- ماده ۲۴ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ تخصیص منابع به واحدهای اجرایی
منابع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم؛ مطالب سایت.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting