خرید و تأمین تجهیزات پزشکی

استاندارد الف-۷-۱: تأمین تجهیزات پزشکی بر اساس اصول فنی و رعایت ضوابط مربوط برنامه‌ریزی و مدیریت می‌شود.

این استاندارد در زیرمحور «الف-۷ مدیریت تجهیزات پزشکی» کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) آمده و سه سنجه دارد.

سنجه الف-۷-۱-۱: تجهیزات ضروری و پشتیبان هر بخش

تجهیزات پزشکی ضروری هر واحد/بخش تأمین شده و در صورت نیاز، تجهیزات پزشکی پشتیبان آماده‌به‌کار جایگزین می‌شوند. (سطح ۱، وزن ۲، مرتبط با ایمنی بیمار)

گام‌های ارزیابی:

• تعیین و تصویب فهرست و تعداد تجهیزات پزشکی ضروری هر بخش با ذکر واحد/بخش پشتیبان در کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی
• وجود فهرست تجهیزات پزشکی ضروری در هر واحد/بخش و نیز در واحد/بخش پشتیبان
• آگاهی کارکنان مرتبط از تجهیزات ضروری و پشتیبان و اطمینان از آماده‌به‌کار بودن آن‌ها
• بازنگری فهرست تجهیزات ضروری و پشتیبان در بازه‌های زمانی مناسب مبتنی بر وضعیت ارائه خدمات

توضیحات کتاب: فهرست تجهیزات ضروری و واحد/بخش پشتیبان آن، در کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی با پیشنهاد مسئول تجهیزات پزشکی و تأیید مسئول فنی/ایمنی و مسئولان واحدها تعیین و تصویب می‌شود. بخش‌های ویژه، اورژانس و اتاق‌های عمل نمی‌توانند پشتیبان سایر بخش‌ها باشند؛ اما برای تجهیزات حیاتی خاص مانند ونتیلاتور آی‌سی‌یو و ماشین بیهوشی که فقط در یک نوع بخش یافت می‌شوند، پشتیبانی بخش‌های مشابه از یکدیگر بلامانع است. بازنگری فهرست حداقل سالانه و بر اساس وضعیت ارائه خدمت (میزان اشغال تخت، چرخش تخت، بحران‌ها و تنوع بیماری‌ها) انجام می‌شود. در فهرست تجهیزات ضروری هر بخش، علاوه بر نوع تجهیز، تعداد مورد نیاز آن بر اساس استانداردها، حجم کار و شرایط بخش قید می‌شود.

سنجه الف-۷-۱-۲: تجهیزات پیشرفته و به‌روز

در راستای افزایش سرعت، کیفیت و ایمنی خدمات تشخیصی و درمانی، از تجهیزات پزشکی با تکنولوژی پیشرفته و به‌روز استفاده می‌شود. (سطح ۳، وزن ۱٫۵، مرتبط با ایمنی بیمار)

گام‌های ارزیابی:

• انجام مطالعات و وجود مستنداتی مبنی بر پیشرفته و به‌روز بودن تجهیزات خریداری‌شده
• وجود فهرست تجهیزات تشخیصی و درمانی پیشرفته و به‌روز در بیمارستان
• استفاده از تجهیزات دارای تکنولوژی پیشرفته با هدف ارتقای سرعت، کیفیت و ایمنی خدمات
• اتصال سامانه مدیریت تجهیزات پزشکی به پایگاه ملی سلامت و تبادل برخط اطلاعات تجهیزات سرمایه‌ای

توضیحات کتاب: هر جا ارتقای قابلیت‌های تجهیزات با تهیه لوازم جانبی (نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری) ممکن است، خرید و جایگزینی تجهیزات جدید مد نظر نیست. تصمیم‌گیری برای بهبود و توسعه تجهیزات تشخیصی با هدف ارتقای سرعت، دقت و صحت خدمات، فراتر از ملاحظات صرفا مالی است. در فهرست تجهیزات پیشرفته، علت درج هر تجهیز جداگانه بیان شود و مشخص شود در کدام حوزه (افزایش سرعت، ارتقای کیفیت یا بهبود ایمنی) کارآمد است. طبق بند الف ماده ۶۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، یکی از شرایط تمدید پروانه‌های مسئول فنی و بهره‌برداری و اعطای گواهینامه اعتباربخشی، تبادل برخط و به‌روز اطلاعات تجهیزات پزشکی سرمایه‌ای با پایگاه ملی سلامت است.

سنجه الف-۷-۱-۳: کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی و خرید

بیمارستان از اثربخش بودن عملکرد کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی اطمینان حاصل می‌نماید. (سطح ۲، وزن ۱٫۵)

گام‌های ارزیابی:

• نظارت و پایش اجرای دستورالعمل‌های ابلاغی و استانداردهای اعتباربخشی مرتبط
• تعیین و پایش شاخص‌های عملکردی واحد مهندسی تجهیزات پزشکی
• ارتقای دانش کارکنان در نگهداشت و کاربری ایمن تجهیزات
• تأیید و تصویب برنامه کنترل کیفی، نگهداشت پیشگیرانه و سرویس دوره‌ای تجهیزات

توضیحات کتاب: مسئول واحد تجهیزات پزشکی در همه کمیته‌های مربوطه حضور دائم دارد. از اقدامات بسیار مهم کمیته، نیازسنجی و تصمیم‌گیری درباره تهیه تجهیزات پزشکی است. ضمن رعایت آیین‌نامه‌های مربوطه، موضوع خرید تجهیزات سرمایه‌ای در این کمیته و با حضور مسئول تجهیزات پزشکی مطرح و از نظر کارشناسی فنی و صرفه و صلاح بررسی می‌شود. مسئول تجهیزات پزشکی باید از نحوه برگزاری مناقصات، مقررات، ضوابط و بخشنامه‌های تأمین (خرید) و قیمت‌گذاری تجهیزات پزشکی آگاه باشد و در برگزاری مناقصات مشارکت فعال داشته باشد.

اهم وظایف کمیته در حیطه تجهیزات پزشکی:

1. ارزیابی نتایج تحلیلی تعمیرات انجام‌شده در بیمارستان
2. نظارت بر فرایند اسقاط تجهیزات پزشکی و تعیین معیارهای انتخاب/خرید تجهیزات
3. تعیین صرفه و صلاح و نظارت بر خرید تجهیزات سرمایه‌ای و ملزومات مصرفی و انتخاب نوع و مارک آن
4. تدوین فرمولاری تجهیزات پزشکی مصرفی بر اساس سامانه اداره کل تجهیزات پزشکی و اطلاع‌رسانی آن به پزشکان
5. تدوین و بازنگری تجهیزات ضروری بخش‌ها و بخش‌های پشتیبان
6. بررسی مشکلات حوزه تجهیزات پزشکی و تصمیم‌گیری درباره آن‌ها

توصیه‌های کتاب در تأمین تجهیزات (سنجه الف-۱-۶-۱۰)

در استاندارد مدیریت منابع مالی هم رعایت این موارد در تأمین کالا، ملزومات، دارو و تجهیزات توصیه شده است:

1. حمایت از تجهیزات پزشکی تولید داخل
2. قیمت تمام‌شده خدمت و رابطه آن با درآمد حاصل از نصب و راه‌اندازی تجهیزات
3. برآورد ارزش افزوده تجهیزات درخواستی برای ایمنی بیمار، ارتقای کیفیت و بهبود درآمد/هزینه خدمات، برای اولویت‌بندی درخواست‌های خرید
4. بررسی و تطبیق قابلیت‌های کمی و کیفی دستگاه با نیاز مرکز و درخواست کاربر حرفه‌ای
5. خرید از زنجیره توزیع قانونی و مجاز بودن شرکت تأمین‌کننده و تولیدکننده از نظر وزارت بهداشت
6. عدم ارجاع بیمار یا همراه به خارج از بیمارستان برای خرید یا تأمین کالا، ملزومات، دارو و تجهیزات
7. خوشنامی فروشنده در انجام تعهدات، کیفیت پشتیبانی و خدمات پس از فروش و سوابق عملکرد تجهیزات مشابه در سایر مراکز
8. بررسی گزارش کارشناسی هزینه بهره‌وری، اعم از هزینه نگهداشت، ارتقا، تعمیرات و قطعات
9. امکان تأمین کیت/مواد مصرفی و قطعات یدکی در کشور
10. قابلیت‌های ارتقای تجهیزات موجود و لحاظ شیوه‌های اقتصادسنجی تجهیزات و ملزومات پزشکی
11. خرید تجهیزات و ملزومات پزشکی مطابق ضوابط سامانه اداره کل تجهیزات پزشکی و رعایت آیین‌نامه‌های مالی و معاملاتی و تشریفات قانونی

ثبت حسابداری تجهیزات در سایت

• پیش‌پرداخت خرید تجهیزات پزشکی؛ چه زمانی به دارایی تبدیل می‌شود؟
• چه مخارجی حتی با وجود ارتباط با دستگاه پزشکی، نباید به بهای تمام‌شده دارایی اضافه شود؟
• استهلاک تجهیزات پزشکی؛ عمر مفید را چطور تعیین کنیم؟

منبع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم، استاندارد الف-۷-۱.

منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting