راهنمای کنترل اسناد تسویه خزانه نوع دوم ۱۴۰۵؛ ۵ نکته برای ذیحساب
چک‌لیست اسناد تسویه خزانه نوع دوم — فصل دوم «چک‌لیست‌های اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای» از مجموعه کنترل‌های مالی در حسابرسی داخلی بخش عمومی، وزارت امور اقتصادی و دارایی — خزانه‌داری کل کشور (ابلاغ ۱۴۰۵/۰۵/۱۷)
این چک‌لیست آخرین چک‌لیست فصل دوم چک‌لیست حسابرسی خزانه‌داری ۱۴۰۵ است. زیر هر کنترل، متن کامل مستند قانونی آن آمده است.
کنترل ۱
آیا مطالبات از دولت در چارچوب قوانین و مقررات تا پایان سال ۱۴۰۲ ایجاد شده و در سامانه سماد نو ثبت و تاییدیه اخذ گردیده است؟
مستند: بند (۶) ماده(۱) و تبصره (۲) ماده (۳) تصویب‌نامه ۱۴۵۵۷/
ماده ۱- در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
1- جزء (1) بند (ع): جزء (1) بند (ع) تبصره (2) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 کل کشور.
2- جزء (2) بند (ع): جزء (2) بند (ع) تبصره (2) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 کل کشور.
۳- وزارت: وزارت امور اقتصادی و دارایی.
۴- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
۵- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
۶- مؤسسات اعتباری: بانک یا مؤسسات اعتباری موضوع بند (ح) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۲.
7 (اصلاحی 22/05/1404)- اشخاص متقاضی جزء (1) بند (ع): اشخاص حقیقی و حقوقی از جمله نهادهای عمومی غیردولتی، شهرداری‌ها، صندوق‌های بازنشستگی، بانک‌ها، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص)، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام خمینی (ره)، پیمانکاران حوزه نگهداری، ایمن سازی و بهسازی راه‌ها، سازمان بسیج سازندگی، پیمانکاران خصوصی، سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های تابعه و وابسته به آنها و همچنین شرکت‌های دولتی تابعه وزارتخانه‌های نیرو، جهاد کشاورزی و راه و شهرسازی که بابت یارانه قیمت‌های تکلیفی، دارای مطالبات قطعی از دولت، که در چارچوب قوانین و مقررات مربوط تا پایان سال 1402 ایجاد شده است، می‌باشند.
8 (اصلاحی 22/05/1404)- اشخاص متقاضی جزء (2) بند (ع): اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی (خصوصی و تعاونی) و عمومی غیردولتی از جمله نهادهای عمومی غیردولتی، شهرداری‌ها، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام خمینی (ره) و شرکت‌های تابعه، آستان قدس رضوی و قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء که دارای مطالبات قطعی از دولت، که در چارچوب قوانین و مقررات مربوط تا پایان سال 1402 ایجاد شده است، می‌باشند.
۹- اسناد تسویه خزانه نوع دوم: اسناد (اوراق) تعهدی خاصی که به منظور تسویه بدهی اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) به مؤسسات اعتباری که تا پایان سال ۱۴۰۲ ایجاد شده است، با بدهی‌های قطعی دولت به اشخاص مذکور، که در اجرای جزء (۱) بند (ع) و ترتیبات مقرر در این آیین‌نامه صادر می‌شود.
۱۰- بدهی‌های قطعی دولت: بدهی دستگاه‌های بدهکار که به استناد ماده (۱۹) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۶ در چارچوب قوانین و مقررات مربوط تا پایان سال ۱۴۰۲ ایجاد و با توجه به ماده (۲۰) قانون مذکور تسجیل شده باشد.
تبصره - بدهی‌های ایجاد شده از محل سایر مصارف عمومی نظیر هزینه از محل درآمدهای اختصاصی و سایر اعتبارات دستگاه قابل تهاتر از این محل نمی‌باشد.
۱۱- بدهی فرادستگاهی: بدهی‌های دولت که دستگاه اجرایی مشخصی در دولت متعهد و متولی ثبت، گزارش و تسویه آن نمی‌باشد.
۱۲- دستگاه بدهکار: وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی، شرکت‌های دولتی (بابت اجرای طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه ای که اعتبارات آنها از محل بودجه عمومی دولت تأمین می‌شود)، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت‌های آب و فاضلاب (بابت اجرای طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه ای که اعتبارات آنها از محل بودجه عمومی دولت تأمین می‌شود) که دارای بدهی قطعی به اشخاص متقاضی هستند.
تبصره ۱ – در خصوص اقلام بدهی فرادستگاهی دولت به اشخاص متقاضی، دستگاه بدهکار، مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت می‌باشد.
تبصره ۲- در اجرای بند (۴) ماده (۱۰) این آیین نامه، در خصوص نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، دستگاه بدهکار محسوب می‌شود.
۱۳- دستگاه طلبکار: وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی که بر اساس قوانین، مسئول وصول درآمدهای قوانین بودجه سنواتی هستند و دارای مطالبات از اشخاص متقاضی جزء (۲) بند (ع) می‌باشند.
۱۴- مطالبات دولت: مطالبات دستگاه‌های طلبکار از اشخاص متقاضی جزء (۲) بند (ع) بابت منابع عمومی دولت که در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط ایجاد شده باشد؛ به استثنای منابع حاصل از نفت و فرآورده‌های نفتی و درآمدهای دارای مصارف خاص (درآمد - هزینه). فهرست مطالبات موضوع این بند، توسط وزارت و با هماهنگی سازمان تعیین می‌شود.
۱۵- وجه التزام تأخیر تأدیه دین: وجوهی که مشتری مؤسسه اعتباری موظف است در صورت عدم ایفای به موقع تعهدات خود در قبال مؤسسه اعتباری در چهارچوب مصوبات هیئت عالی بانک مرکزی پرداخت نماید.
۱۶- سامانه: زیرسامانه صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، ذیل سامانه الکترونیکی مدیریت بدهی‌ها و اوراق بازار پول و سرمایه (سماد نو).
ماده ۳- فرآیندها و روش صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم توسط وزارت تعیین می‌شود. اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع)، بانک مرکزی، مؤسسات اعتباری و سایر دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ مکلفند حسب مورد بر اساس روش اعلامی وزارت اقدام نمایند.
تبصره ۱- ارائه درخواست صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم برای اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) ایجاد حق نمی‌کند.
تبصره ۲- کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ مکلفند بر اساس اعلام وزارت و الزامات و تکالیف مقرر در ماده (۱) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب ۱۳۹۴ و آیین‌نامه اجرایی آن و بخش‌نامه‌های صادره، اقدامات لازم را به عمل آورند. صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، منوط به اجرای تکالیف مربوط به ثبت بدهی‌ها و مطالبات در زیر سامانه ثبت و گزارشگری بدهی‌ها و مطالبات عمومی، ذیل سامانه الکترونیکی مدیریت بدهی‌ها و اوراق بازار پول و سرمایه (سماد نو) است.
تبصره ۳- اسناد تسویه خزانه نوع دوم که به موجب این آیین‌نامه صادر می‌شود، فاقد هرگونه حفظ قدرت خرید یا سود هستند.
کنترل ۲
آیا اشخاص متقاضی جزء مشمولین اسناد تسویه خزانه نوع دوم می‌باشند؟
مستند: بند (۷) ماده(۱) تصویب‌نامه ۱۴۵۵۷/
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۳
آیا بانک/
مستند: تبصره (۶) ماده(۱) تصویب‌نامه ۱۴۵۵۷/
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۴
آیا دستگاه‌های بدهکار به متقاضی اسناد تسویه جزء دستگاه‌های بدهکار مشمول می‌باشند؟
مستند: بند (۱۲) ماده(۱) تصویب‌نامه ۱۴۵۵۷/
متن این ماده زیر کنترل ۱ آمده است.
کنترل ۵
آیا در حین اجرای فرآیند تسویه مطالبات اشخاص متقاضی در ارتباط با بدهی اعلامی از هر گونه تسویه دیگر اعم از نقدی و غیر نقدی خودداری شده است؟
مستند: تبصره (۳) ماده(۴) تصویب‌نامه ۱۴۵۵۷/
ماده ۴- به وزارت اجازه داده می‌شود نسبت به تسویه بدهی‌های دولت از طریق صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم تا مبلغ پانصد هزار میلیارد (500/000/000/000/000) ریال به شرح زیر اقدام نماید:
۱- تهاتر بدهی‌ها و مطالبات برای اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی تا سقف مبلغ دویست و پنجاه هزار میلیارد (250/000/000/000/000) ریال می‌باشد.
۲- باقیمانده مبلغ مزبور در این ماده تا سقف دویست و پنجاه هزار میلیارد (250/000/000/000/000) ریال برای تهاتر بدهی‌ها و مطالبات سایر اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) به مصرف می‌رسد.
تبصره ۱- مانده مصرف نشده سهم بندهای (۱) و (۲) این ماده از ابتدای بهمن ماه با تشخیص وزارت و هماهنگی سازمان حسب مورد قابل جابه جایی و انتقال به یکدیگر می‌باشد.
تبصره ۲- ملاک تسویه حساب در صورتی که مبالغ بدهی‌های قطعی و مطالبات مؤسسات اعتباری و تخصیص اعتبار صادر شده متفاوت باشد، مبلغ کمتر خواهد بود و اسناد تسویه خزانه نوع دوم، به میلیون ریال صادر می‌شود.
تبصره ۳- دستگاه بدهکار مکلف است در حین اجرای فرآیند تسویه موضوع این آیین نامه، از هرگونه تسویه دیگر اعم از نقدی و غیرنقدی در ارتباط با بدهی اعلامی برای موضوع این آیین‌نامه خودداری نماید. مسئولیت ثبت هرگونه درخواست تکراری برای صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم بر عهده مقام‌های مجاز مربوط در دستگاه اجرایی بدهکار، اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) و مؤسسات اعتباری می‌باشد.
تبصره ۴ – در راستای آغاز فرآیند صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، سقف مجاز تسویه بدهی مؤسسات اعتباری به بانک مرکزی از جمله مانده بدهی بابت اصل و سود خطوط اعتباری و سپرده گذاری حداکثر تا پانزده روز از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه به تفکیک موضوعات اقلام بدهی بانک‌ها، توسط بانک مرکزی به وزارت و سازمان اعلام می‌شود.
تبصره ۵- تاریخ اعمال حساب اسناد تسویه خزانه نوع دوم توسط دستگاه بدهکار، مؤسسات اعتباری و بانک مرکزی تاریخ صدور اسناد مذکور است.
تبصره ۶- در مواردی که اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) اسناد تسویه خزانه نوع دوم، رأسا نسبت به تسویه کسور سازمان تأمین اجتماعی بابت بدهی‌های قطعی دولت اقدام نمایند، مبلغ کسور تسویه شده به مبلغ مطالبات آنها از دولت اضافه می‌شود و تسویه آن از طریق اسناد تسویه خزانه نوع دوم مجاز است.
تبصره ۷- در صورتی که در فاصله تأیید درخواست متقاضی جزء (۱) بند (ع) توسط مؤسسات اعتباری تا صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم، تمام یا بخشی از مبلغ بدهی اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) به مؤسسات اعتباری تسویه شود، مؤسسات اعتباری موظف به منظور نمودن مبلغ مازاد در مطالبات بعدی و یا استرداد مبلغ مزبور به اشخاص مذکور می‌باشند.
تبصره ۸- مطالبات حسابرسی شده هر یک از بانک‌ها از دولت (مطابق ماده (۲) این آیین‌نامه) که در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط تا پایان سال ۱۴۰۲ ایجاد شده باشد از طریق تسویه بدهی آنها به مؤسسات اعتباری که تا پایان سال ۱۴۰۲ ایجاد شده باشد، با صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم قابل تسویه است.
تبصره ۹- مطالبات مؤسسات اعتباری از اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع)، بابت تسهیلات ارائه شده از محل منابع حساب ذخیره ارزی، صندوق توسعه ملی و وجوه اداره شده، قابل تسویه از طریق صدور اسناد تسویه خزانه نوع دوم نیست.
تبصره ۱۰- در خصوص مطالبات مؤسسات اعتباری از اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع)، که در چارچوب مقررات مربوط، مشمول هرگونه امهال، از جمله تقسیط مجدد، تمدید، تجدید قرارداد یا تبدیل قرارداد مطابق مفاد دستورالعمل اجرایی نحوه امهال مطالبات مؤسسات اعتباری شده‌اند، اعم از اینکه مطالبات جاری یا غیرجاری باشد، تاریخ ایجاد بدهی اولیه، ملاک سال ایجاد بدهی اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) می‌باشد.
تبصره ۱۱- مؤسسات اعتباری پس از تأیید میزان بدهی اشخاص متقاضی جزء (۱) بند (ع) به آنها در سامانه و صدور تخصیص اعتبار با رعایت ماده (۳۰) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب ۱۳۵۱، مجاز به تغییر یا اصلاح اطلاعات تأیید شده نیستند.
متن کامل قوانین در سایت
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting