مدیریت تجهیزات پزشکی از خرید تا نگهداری
زیرمحور «الف-۷ مدیریت تجهیزات پزشکی» در کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) سه استاندارد دارد: تأمین تجهیزات (الف-۷-۱)، پایش، نگهداری، ارزیابی و کاربری صحیح (الف-۷-۲) و تأمین ایمن گازهای طبی (الف-۷-۳). سنجه‌های مرحله خرید و تأمین در مطلب خرید و تأمین تجهیزات پزشکی آمده است؛ این مطلب استاندارد الف-۷-۲ را کامل مرور می‌کند.
خلاصه مرحله خرید (الف-۷-۱)
- فهرست و تعداد تجهیزات ضروری هر بخش و بخش پشتیبان آن در کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی تصویب و حداقل سالانه بازنگری می‌شود.
- مستندات پیشرفته و به‌روز بودن تجهیزات خریداری‌شده و اتصال سامانه مدیریت تجهیزات به پایگاه ملی سلامت
- خرید تجهیزات سرمایه‌ای در کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی با حضور مسئول تجهیزات پزشکی و از نظر فنی و صرفه و صلاح بررسی می‌شود.
استاندارد الف-۷-۲: پایش، نگهداری، ارزیابی و کاربری صحیح تجهیزات پزشکی برنامه‌ریزی و مدیریت می‌شود.
سنجه الف-۷-۲-۱: تعمیر از طریق شرکت‌های نمایندگی یا ثالث مجاز
تعمیرات تجهیزات پزشکی از طریق شرکت‌های نمایندگی/
- شناسایی شرکت‌های نمایندگی/
ثالث مجاز و درج نام آن‌ها در شناسنامه تجهیزات - انجام تعمیرات صرفا از طریق شرکت‌های نمایندگی/
ثالث مجاز - اخذ تأییدیه کنترل کیفی از شرکت پس از تعمیر و پیش از بازگشت دستگاه به چرخه استفاده
توضیحات کتاب: فهرست شرکت‌های مجاز از سامانه اداره کل تجهیزات پزشکی اخذ می‌شود. فهرست شرکت‌هایی که خدمات آن‌ها به‌موقع و با قیمت و کیفیت مناسب انجام نمی‌شود، حتما به واحد ذی‌ربط دانشگاه/
سنجه الف-۷-۲-۲: نگهداری پیشگیرانه و سرویس دوره‌ای
نگهداری پیشگیرانه و سرویس دوره‌ای تجهیزات پزشکی بر اساس الزامات مربوطه برنامه‌ریزی و اجرا می‌گردد. (سطح ۱، وزن ۲، مرتبط با ایمنی بیمار)
- وجود فهرست تجهیزات مشمول نگهداری پیشگیرانه و سرویس دوره‌ای
- برنامه زمان‌بندی ارزیابی‌های نگهداری پیشگیرانه و سرویس دوره‌ای بر اساس الزامات
- شواهد و مستندات انجام نگهداری پیشگیرانه و سرویس دوره‌ای طبق زمان‌بندی
- اقدام اصلاحی بر اساس نتایج نگهداری پیشگیرانه
- وجود قراردادهای معتبر و جاری برای سرویس دوره‌ای تجهیزات پس از پایان دوره ضمانت
توضیحات کتاب: برنامه‌ریزی و اجرای دقیق نگهداری پیشگیرانه از مهم‌ترین و مؤثرترین خدمات تخصصی واحد تجهیزات پزشکی است که در کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداشت و صیانت از کیفیت خدمات و ایمنی بیماران بسیار تأثیرگذار است؛ به همین دلیل انجام سرویس‌های دوره‌ای توسط شرکت‌های مجاز الزامی است. فهرست تجهیزات مشمول سرویس دوره‌ای و نگهداری پیشگیرانه توسط کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی تأیید و تصویب می‌شود.
سنجه الف-۷-۲-۳: کنترل کیفی دوره‌ای
کنترل کیفی دوره‌ای تجهیزات پزشکی مطابق ضوابط مربوطه برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود. (سطح ۱، وزن ۲، مرتبط با ایمنی بیمار)
- وجود فهرست تجهیزات مشمول کنترل کیفی
- برنامه زمان‌بندی کنترل کیفی و تصویب آن در کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی
- شواهد کنترل کیفی طبق زمان‌بندی توسط شرکت‌های مجاز
- تأییدیه کنترل کیفی دستگاه‌های تصویربرداری حداقل سالانه از شرکت‌های مورد تأیید سازمان انرژی اتمی
- کنترل کیفی مجدد در صورت خرابی یا گزارش عدم انطباق، پیش از موعد بعدی
- تعیین تکلیف تجهیزات با نتیجه مشروط در آزمون کنترل کیفی
توضیحات کتاب: کنترل کیفی تحت ضوابط اداره کل تجهیزات پزشکی انجام می‌شود و پیش از شروع آزمون، تاریخ اعتبار پروانه و زمینه صلاحیت شرکت در سامانه اداره کل ارزیابی می‌شود. زمان‌بندی آزمون‌ها، استعلام تعرفه خدمات، اجرای آزمون‌ها و الصاق برچسب طبق دستورالعمل ابلاغی است. تجهیزاتی که نتیجه کنترل کیفی آن‌ها مردود است، تا انجام اقدام اصلاحی یا تعمیر مورد بهره‌برداری قرار نمی‌گیرند. ملاک انجام کنترل کیفی، فهرست سالانه اعلامی اداره کل تجهیزات پزشکی است.
سنجه الف-۷-۲-۴: کاربری و نگهداشت صحیح
کاربران از تجهیزات پزشکی بر اساس اصول کاربری و نگهداشت صحیح و ایمن استفاده می‌کنند. (سطح ۲، وزن ۲)
- تدوین راهنمای کاربری و نگهداشت صحیح و ایمن
- به‌کارگیری صحیح و ایمن تجهیزات بر اساس راهنما و نظارت بر آن
- شناسایی موارد عدم انطباق، اقدام اصلاحی و ارزیابی اثربخشی آن
از مراحل آموزش کاربری در کتاب: پیش‌بینی تعهد آموزش اثربخش کاربران در مفاد قرارداد خرید و نظارت مسئول تجهیزات پزشکی بر اجرای دقیق آن؛ تعیین کاربران اصلی و مجاز هر تجهیز؛ آموزش توسط نمایندگی رسمی، کارشناس ستادی یا بیمارستان؛ و تهیه راهنمای خلاصه‌شده به زبان فارسی و راهنمای تصویری سریع در محل کاربری. نظارت بر کاربری و نگهداشت با مسئول واحد تجهیزات پزشکی و مسئول بخش محل استقرار است.
سنجه الف-۷-۲-۵: تجهیزات معیوب، فراخوان‌شده و اسقاطی
مدیریت تجهیزات پزشکی معیوب، فراخوان‌شده و اسقاطی بر اساس دستورالعمل‌های مربوطه صورت می‌گیرد. (سطح ۱، وزن ۱٫۵)
- تدوین روش اجرایی «مدیریت تجهیزات پزشکی معیوب، فراخوان‌شده و اسقاطی» و آگاهی کارکنان
- عدم دسترسی کاربران به این تجهیزات در محدوده تجهیزات سالم
- نظارت بر خروج فوری آن‌ها از بخش
- اسقاط تجهیزات بر اساس ضوابط ابلاغی اداره کل تجهیزات پزشکی
- تعیین تکلیف نهایی تجهیزات معیوب، فراخوان‌شده و اسقاطی
سوابق لازم برای تجهیزات فراخوان‌شده: مکاتبات سازمان غذا و دارو، فهرست با مشخصات، کارخانه سازنده، سری ساخت و تاریخ تولید و انقضا، سوابق اطلاع‌رسانی به بخش‌ها و مستندات سرنوشت نهایی. (درباره اسقاط در سایت: دستورالعمل اسقاط و مازاد تجهیزات پزشکی سرمایه‌ای)
سنجه الف-۷-۲-۶: شناسنامه تجهیزات
اطلاعات شناسنامه‌ای، کنترل کیفی، نگهداری پیشگیرانه، تعمیرات و سرویس‌های دوره‌ای تجهیزات پزشکی به‌روز بوده و در دسترس است. (سطح ۱، وزن ۱)
- وجود شناسنامه الکترونیک تجهیزات با حداقل‌های مورد نیاز
- به‌روزرسانی شناسنامه پس از سرویس، تعمیر، اسقاط، خرید جدید یا جابه‌جایی
حداقل‌های شناسنامه الکترونیک: نام دستگاه، محل استقرار، مدل، سال نصب، سال تولید، سوابق کنترل کیفی، شرکت نمایندگی، سوابق نگهداشت و کد شناسه تجهیزات، به‌صورت یکجا در شناسنامه. تجهیزاتی که امکان نصب برچسب اموال ندارند (مانند گوشی معاینه، فشارسنج عقربه‌ای، پالس اکسیمتر و چراغ‌قوه) شناسنامه نمی‌خواهند، اما تعداد آن‌ها در هر بخش باید معلوم باشد.
حسابداری تجهیزات در سایت
- ثبت هزینه تعمیر و تعویض قطعات تجهیزات پزشکی
- استهلاک تجهیزات پزشکی؛ عمر مفید را چطور تعیین کنیم؟
- کاهش ارزش دارایی ثابت؛ مثال تجهیزات پزشکی
منبع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم، استانداردهای الف-۷-۱ و الف-۷-۲.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting