ماده ۳۸ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ حواله و مجوز پرداخت
متن ماده ۳۸
ماده ۳۸ — حواله: اجازه‌ای است که کتبا به وسیله مقامات مجاز برای تأدیه تعهدات و بدهی‌های قابل پرداخت از محل اعتبارات مربوطه، عهده مدیر امور مالی (خزانه‌دار) و رئیس امور مالی واحد و در وجه ذی‌نفع صادر می‌شود.
حواله کجای فرآیند خرج است؟
حواله در واقع مجوز کتبی پرداخت یک بدهی یا تعهد قابل پرداخت است. این مرحله پس از ایجاد تعهد و مشخص شدن مبلغ بدهی قرار می‌گیرد و در فرآیند خرج، بعد از تشخیص، تأمین اعتبار، تعهد و تسجیل و پیش از پرداخت انجام می‌شود. قانون محاسبات عمومی نیز همین ترتیب را در ماده ۵۲ بیان کرده است.
- تشخیص
- تأمین اعتبار
- تعهد
- تسجیل
- حواله
- پرداخت
ریشه ماده ۳۸ در قانون محاسبات عمومی
متن ماده ۳۸ تقریبا به‌صورت مستقیم از ماده ۲۱ قانون محاسبات عمومی کشور اقتباس شده است. در ماده ۲۱ نیز حواله، اجازه کتبی مقام مجاز برای تأدیه تعهدات و بدهی‌های قابل پرداخت از محل اعتبارات مربوط و در وجه ذی‌نفع تعریف شده است. بنابراین مقررات و دستورالعمل‌های مرتبط با ماده ۲۱، در صورت عدم تعارض با مقررات خاص دانشگاه، می‌توانند برای تفسیر و اجرای ماده ۳۸ مورد استفاده قرار گیرند.
تفاوت «ذیحساب» در قانون محاسبات عمومی با «مدیر امور مالی» در آیین‌نامه دانشگاه، ناشی از ساختار مالی دانشگاه‌هاست. در مقررات دانشگاه تصریح شده که اعمال و انجام نظارت مالی به جای ذیحساب بر عهده مدیر امور مالی است.
حواله، مجوز پرداخت و دستور پرداخت
از نظر ماهیت، حواله همان مجوز پرداخت است. در چک‌لیست‌های خزانه‌داری نیز صراحتا از تعبیر «حواله (مجوز پرداخت)» استفاده شده است. در آیین‌نامه دانشگاه نیز «دستور پرداخت» به‌عنوان یکی از مدارک مثبته هزینه ذکر شده؛ بنابراین می‌توان گفت حواله، مجوز حقوقی پرداخت و دستور پرداخت، سند اجرایی ثبت و اجرای این مجوز در فرآیند مالی است.
چون حواله «در وجه ذی‌نفع» صادر می‌شود، پرداخت بعدی هم باید به خود ذی‌نفع یا قائم‌مقام قانونی او انجام شود؛ این موضوع در ماده ۳۱ آیین‌نامه توضیح داده شده است.
برای پرداخت چه چیزی لازم است؟
صرف وجود قرارداد، فاکتور یا صورت‌وضعیت برای پرداخت کافی نیست:
- بدهی باید قابل پرداخت باشد (تسجیل شده باشد)
- اعتبار مربوط تأمین شده باشد
- مجوز مقام مجاز (حواله) صادر شده باشد
مسئولیت صدور حواله با رئیس مؤسسه یا مقام مجاز و مسئولیت تأمین اعتبار و تطبیق پرداخت با مقررات با مدیر امور مالی است؛ در واحدهای مستقل این مسئولیت‌ها با رئیس واحد و رئیس امور مالی واحد است.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting