تحویل موقت و قطعی در شرایط عمومی پیمان؛ هیأت تحویل، شروع دوره تضمین و رفع نقص
تحویل موقت و تحویل قطعی دو نقطه‌ای هستند که پرداخت‌ها و آزادسازی تضمین‌ها به آنها بسته است: پس از تحویل موقت، تضمین انجام تعهدات آزاد و صورت‌وضعیت قطعی تهیه می‌شود و پس از تحویل قطعی، نیمه دوم سپرده حسن انجام کار. تاریخ‌ها و آثار آن در مواد ۳۹، ۴۱ و ۴۲ شرایط عمومی پیمان آمده است.
مهلت‌ها در یک نگاه
| مرحله | مهلت یا حکم | مستند |
|---|---|---|
| اعلام نواقص پیش از تحویل موقت | مهندس مشاور، ۷ روز از تقاضای پیمانکار | بند الف ماده ۳۹ |
| حضور هیأت تحویل موقت | حداکثر ۲۰ روز از تاریخ آمادگی کار که مهندس مشاور تأیید کرده | بند الف ماده ۳۹ |
| اعضای هیأت | نماینده کارفرما، نماینده مهندس مشاور، نماینده پیمانکار | بند الف ماده ۳۹ |
| تاریخ تحویل موقت | تاریخ تشکیل هیأت در محل و تحویل کار به کارفرما | بند الف ماده ۳۹ |
| تأخیر هیأت بیش از ۲۰ روز | کارفرما هزینه حفظ و نگهداری کار را برای مدت تأخیر می‌پردازد | بند الف ماده ۳۹ |
| پیمانکار تقاضای تحویل نکند | پس از ۱۰ روز از ابلاغ کارفرما، تحویل با تأمین دلیل دادگاه | بند د ماده ۳۹ |
| تحویل قسمت‌های مستقل | آثار تحویل، از جمله آزادسازی تضمین‌ها، به تناسب همان قسمت | بند ب ماده ۳۹ |
| آماده نبودن آب و برق و تدارکات کارفرما | تصمیم هیأت سازمان برنامه و بودجه، کارفرما و پیمانکار؛ قطعی | بند ه ماده ۳۹ |
| تحویل قطعی | پایان دوره تضمین ماده ۵ موافقت‌نامه، با تقاضای پیمانکار و تأیید مهندس مشاور | ماده ۴۱ |
| تحویل قطعی تلقی‌شده | اگر کارفرما بیش از دو ماه هیأت نفرستد و یک ماه پس از تقاضای مجدد هم اقدام نکند | تبصره ۳ ماده ۴۱ |
| رفع عیب دوره تضمین | شروع حداکثر ۱۵ روز پس از ابلاغ؛ در قصور پیمانکار، هزینه به اضافه ۱۵ درصد از تضمین یا مطالبات او | ماده ۴۲ |
| هزینه نگهداری و بهره‌برداری در دوره تضمین | با کارفرما | ماده ۴۲ |
شروع دوره تضمین در پنج حالت
روز صفر تاریخ آمادگی کار است که مهندس مشاور تأیید کرده. هیأت باید تا روز ۲۰ حاضر شود. هیأت برای رفع نقص ۳۰ روز مهلت می‌دهد. در حالت‌های تأخیر، هیأت روز ۳۰ می‌رسد، یعنی ۱۰ روز دیرتر از موعد.
| حالت | تشکیل هیأت | رفع نقص | تاریخ تحویل موقت | شروع دوره تضمین |
|---|---|---|---|---|
| هیأت به‌موقع، بدون نقص | روز ۱۵ | — | روز ۱۵ | روز ۱۵ |
| هیأت به‌موقع، رفع نقص در مهلت | روز ۱۵ | روز ۳۵ | روز ۱۵ | روز ۱۵ |
| هیأت به‌موقع، رفع نقص بعد از مهلت | روز ۱۵ | روز ۷۵ | روز ۱۵ | روز ۷۵ |
| هیأت با تأخیر، بدون نقص یا رفع در مهلت | روز ۳۰ | روز ۴۰ | روز ۳۰ | روز ۲۰ |
| هیأت با تأخیر، رفع نقص بعد از مهلت | روز ۳۰ | روز ۷۵ | روز ۳۰ | روز ۶۵ |
در همه حالت‌ها تاریخ تحویل موقت همان روز تشکیل هیأت است. اگر هیأت دیر برسد، دوره تضمین از روز ۲۰ شروع می‌شود و تأخیر کارفرما به حساب پیمانکار گذاشته نمی‌شود؛ در حالت آخر، از تاریخ رفع نقص (روز ۷۵) مدت تأخیر هیأت (۱۰ روز) کم می‌شود. همین تاریخ پایان دوره تضمین و زمان تحویل قطعی و آزادشدن نیمه دوم سپرده حسن انجام کار را تعیین می‌کند.
آنچه ذیحساب کنترل می‌کند
- راهنمای کنترل اخذ و آزادسازی تضمینات ۱۴۰۵، کنترل ۱۰: آیا صورت‌جلسه تحویل موقت قرارداد (با امضا‌های کامل) و ابلاغ آن بدون خط خوردگی و بدون منظور نمودن مصالح پای کار وجود دارد؟ درصورت نقص؛ آیا صورت‌جلسه رفع نقص وجود دارد؟
- راهنمای کنترل اخذ و آزادسازی تضمینات ۱۴۰۵، کنترل ۱۲: آیا صورت‌وضعیت قطعی یا صورت‌جلسه تحویل قطعی برای آزادسازی ۵۰% اول سپرده حسن‌انجام کار ارائه شده است؟
- راهنمای کنترل اخذ و آزادسازی تضمینات ۱۴۰۵، کنترل ۱۳: آیا صورت‌وضعیت قطعی و صورت‌جلسه تحویل قطعی و مفاصا حساب بیمه برای آزاد سازی ۵۰% دوم سپرده حسن‌انجام کار ارائه شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۲۰: آیا پس از ابلاغ خاتمه پیمان، تحویل قطعی آن قسمت‌هایی از کارها که به پایان رسیده‌اند و یا تحویل موقت کارهایی که به پایان نرسیده‌اند، انجام شده است؟
- راهنمای کنترل افزایش، کاهش، خاتمه، فسخ و تعلیق پیمان‌های عمرانی ۱۴۰۵، کنترل ۲۱: آیا صورت‌وضعیت قطعی برای پیمان‌هایی که فسخ یا خاتمه داده شده‌اند، ارائه شده است؟
آزادسازی تضمین‌ها پس از تحویل: تضمین‌ها در شرایط عمومی پیمان. مهلت صورت‌وضعیت قطعی پس از تحویل موقت: صورت‌وضعیت در شرایط عمومی پیمان.
متن مواد مرتبط شرایط عمومی پیمان
ماده ۳۹- تحویل موقت
الف) پس از آنکه عملیات موضوع پیمان تکمیل گردید و کار آماده بهره‌برداری شد، پیمانکار از مهندس مشاور تقاضای تحویل موقت می‌کند و نماینده خود را برای عضویت در هیأت تحویل معرفی می‌نماید.
مهندس مشاور، به درخواست پیمانکار رسیدگی می‌کند و در صورت تأیید ضمن تعیین تاریخ آمادگی کار برای تحویل موقت، تقاضای تشکیل هیأت تحویل موقت را از کارفرما می‌نماید.
کارفرما به گونه‌ای ترتیب کار را فراهم می‌کند که هیأت تحویل، حداکثر در مدت ۲۰ روز از تاریخ آمادگی کار که به تأیید مهندس مشاور رسیده است، در محل کار حاضر شود و برای تحویل موقت اقدام نماید.
اگر به نظر مهندس مشاور، عملیات موضوع پیمان آماده بهره‌برداری نباشد، ظرف مدت هفت روز از دریافت تقاضای پیمانکار، نواقص و کارهایی را که باید پیش از تحویل موقت تکمیل شود، با اطلاع پیمانکار می‌رساند.
هیأت تحویل موقت متشکل از:
نماینده کارفرما
نماینده مهندس مشاور
نماینده پیمانکار
کارفرما تاریخ و محل تشکیل هیأت را به اطلاع مهندس مشاور و پیمانکار می‌رساند و تا تشکیل هیأت، مهندس مشاور، برنامه انجام آزمایش‌هایی را که برای تحویل کار لازم است تهیه و به پیمانکار ابلاغ می‌کند تا آن قسمت از وسایل را که تدارک آنها طبق اسناد و مدارک پیمان به عهده اوست، برای روز تشکیل هیأت در محل کار آماده کند. پیمانکار موظف است که تسهیلات لازم را برای هیأت تحویل، فراهم آورد.
آزمایش‌های لازم به تشخیص و با نظر اعضای هیأت در محل انجام می‌شود، و نتایج آن در صورت‌مجلس تحویل موقت درج می‌شود. بجز آزمایش‌هایی که طبق اسناد و مدارک پیمان هزینه آنها به‌عهده پیمانکار است، هزینه آزمایش‌ها را کارفرما پرداخت می‌کند.
هرگاه هیأت تحویل، عیب و نقصی در کارها مشاهده نکند، اقدام به تنظیم صورت‌مجلس تحویل موقت می‌نماید. صورت‌مجلس تحویل موقت را به همراه نتیجه آزمایش‌های انجام شده، برای کارفرما ارسال می‌کنند و نسخه‌ای از آنرا نیز تا ابلاغ از سوی کارفرما، در اختیار پیمانکار قرار می‌دهند. کارفرما پس از تأیید، تحویل موقت عملیات موضوع پیمان را به پیمانکار ابلاغ می‌نماید.
هرگاه هیأت تحویل، عیب و نقصی در کارها مشاهده نماید، اقدام به تنظیم صورت‌مجلس تحویل موقت با تعیین مهلتی برای رفع نقص می‌کند و فهرستی از نقایص و معایب کارها و عملیات ناتمام و آزمایش‌هایی که نتیجه آن بعدا معلوم می‌شود را تنظیم و ضمیمه صورت‌مجلس تحویل موقت می‌نماید و نسخه‌ای از آن را به پیمانکار می‌دهد. پس از اعلام رفع نقص از جانب پیمانکار، مهندس مشاور، به اتفاق نماینده کارفرما، دوباره عملیات را بازدید می‌کند و اگر براساس فهرست نقایص تعیین شده هیچ‌گونه عیب و نقصی باقی نمانده باشد، مهندس مشاور، صورت‌مجلس تحویل موقت و گواهی رفع نقایص و معایب را که به امضای نماینده کارفرما، مهندس مشاور و پیمانکار رسیده است، همراه با نتایج آزمایش‌های خواسته شده، برای کارفرما ارسال می‌کند تا پس از تأیید کارفرما، به پیمانکار ابلاغ شود. اگر به تشخیص کارفرما، حضور نماینده او در بازدید از کار و گواهی رفع نقص ضروری نباشد، به مهندس مشاور نمایندگی می‌دهد تا بجای نماینده کارفرما اقدام کند.
تاریخ تحویل موقت، تاریخ تشکیل هیأت در محل و تحویل کار به کارفرماست که در صورت‌مجلس تحویل موقت درج می‌شود تاریخ شروع دوره تضمین، تاریخ تحویل موقت است، به شرط آنکه هیأت تحویل، هیچ‌گونه نقصی در کار مشاهده نکند یا نقایص در مهلتی که از طرف هیأت تعیین شده است، رفع شود. اگر زمانیکه پیمانکار صرف رفع نواقص می‌کند، بیش از مهلت تعیین شده باشد، تاریخ و تحویل موقت، همان تاریخ تشکیل هیأت و تحویل کار به کارفرماست، ولی تاریخ شروع دوره تضمین، تاریخ رفع نقص است که به تأیید مهندس مشاور رسیده باشد.
اگر هیأت تحویل موقت، دیرتر از موعد مقرر (۲۰ روز از تاریخ اعلام آمادگی کار از سوی پیمانکار که به تأیید مهندس مشاور رسیده است) در محل حاضر شود و برای تحویل موقت اقدام نماید، تاریخ تحویل موقت تاریخ تشکیل هیأت در محل و تحویل کار به کارفرماست و در این حالت، اگر هیأت نقصی در کار مشاهده نکند یا نقایص در مهلتی که از سوی هیأت تعیین شده است رفع شود، تاریخ شروع دوره تضمین ۲۰ روز پس از تاریخ اعلام آمادگی کار از سوی پیمانکار که به تأیید مهندس مشاور رسیده است می‌باشد، مگر آنکه زمانی که پیمانکار صرف رفع نقص می‌کند، بیش از مهلت تعیین شده باشد که در اینصورت، تاریخ شروع دوره تضمین، برابر تاریخ رفع نقص که به تأیید مهندس مشاور رسیده است، منهای مدت تأخیر تشکیل هیأت در محل(نسبت به مهلت۲۰ روز) می‌باشد. کارفرما باید هزینه‌های حفظ و نگهداری از کار را برای مدت تأخیر در تحویل موقت (نسبت به مهلت ۲۰ روز) به پیمانکار پرداخت کند.
ب) در صورتیکه در اسناد و مدارک پیمان، برای تکمیل و تحویل موقت قسمت‌های مستقلی از کار، زمان‌های مجزایی پیش‌بینی شده باشد، یا به نظر کارفرما، بهره‌برداری از قسمت‌های مستقلی از کار پیش از تکمیل کل کار مورد نیاز باشد، کارفرما با رعایت این ماده، قسمت‌های پیش‌گفته را تحویل موقت گرفته و اقدام‌های پس از تحویل موقت مانند آزاد نمودن تضمین انجام تعهدات، شروع دوره تضمین، تحویل قطعی، استرداد کسور تضمین حسن‌انجام کار، را به تناسب آن قسمت از کار را که تحویل موقت گردیده است، طبق اسناد و مدارک پیمان، به صورت مستقل انجام می‌دهد.
ج) اگر با توجه به بند “ الف” ماده ۲۹، عملیات موضوع پیمان تا حد ۱۲۵درصد مبلغ اولیه پیمان انجام شود، ولی کارهای اجرا شده قابل بهره‌برداری نباشد و پیمانکار برای ادامه کار موافقت نکند، کارفرما طبق ماده ۴۸ به پیمان خاتمه می‌دهد.
د) در صورتی که عملیات موضوع پیمان طبق این ماده آماده تحویل موقت شود، ولی پیمانکار تقاضای تحویل کار را نکند، مهندس مشاور آماده بودن کار برای تحویل موقت را به کارفرما اعلام می‌نماید تا کارفرما طبق این ماده برای تشکیل هیأت و تحویل موقت کار اقدام کند. اگر پس از ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ کارفرما، پیمانکار نماینده خود را برای تحویل موقت معرفی نکند، کارفرما با تأمین دلیل به وسیله دادگاه محل، نسبت به تحویل موقت موضوع پیمان، طبق این ماده اقدام می‌نماید. در این حالت، پیمانکار حق هیچ‌گونه اعتراضی در این مورد ندارد.
ه) پس از تقاضای پیمانکار برای تحویل موقت، در صورتیکه آماده بودن کار برای تحویل موقت مورد تأیید مهندس مشاور باشد ولی تدارکات لازم برای راه‌اندازی و انجام آزمایش‌های مورد نیاز مانند آب و برق که باید از سوی کارفرما تأمین شود فراهم نباشد نحوه تحویل موقت و تحویل قطعی و آزاد کردن تضمین‌های پیمانکار با رعایت حقوق طرفین پیمان طبق نظر هیأتی متشکل از نماینده سازمان برنامه و بودجه، نماینده کارفرما و نماینده پیمانکار می‌باشد. نظر این هیأت قطعی و لازم‌الاجرا است.
و) پیمانکار موظف است که پس از تحویل موقت، تمام وسایل، ماشین‌آلات و ابزار اضافی متعلق به خود در محل‌های تحویلی کارفرما را ظرف مدت مناسبی که مورد قبول مهندس مشاور باشد، از محل‌های یاد شده خارج کند. به علاوه، پیمانکار باید ظرف مدت معینی که توسط مهندس مشاور تعیین می‌شود، ساختمان‌ها و تأسیسات موقتی را که برای اجرای کار در محل‌های تحویلی کارفرما ساخته است تخریب یا پیاده کند و مصالح و مواد زائد آن را از محل کار خارج و کارگاه را به هزینه خود تمیز کند. در غیر اینصورت، کارفرما می‌تواند برای خارج نمودن آنها به هر نحو که مقتضی بداند عمل نماید و هزینه‌های آن را به حساب بدهکاری و پیمانکار منظور دارد. در اینصورت، پیمانکار حق اعتراض نسبت به کارفرما و ادعای ضرر و زیان به اموال و دارایی‌های خود را ندارد.
با توجه به اینکه مالکیت ساختمان‌های پیش ساخته و مصالح بازیافتی و قطعات پیش ساخته ساختمان‌ها و تأسیسات تجهیز کارگاه که به وسیله پیمانکار در محل‌های تحویلی کارفرما نصب یا احداث شده است، متعلق به پیمانکار است، هرگاه تمام یا قسمتی از این ساختمان‌ها و تأسیسات موقت پیمانکار مورد احتیاج کارفرما باشد، با توجه به اینکه در این حالت نباید وجهی بابت برچیدن ساختمان‌ها و تأسیسات یاد شده به پیمانکار پرداخت شود، قیمت آن با تراضی طرفین تعیین و به کارفرما فروخته و تحویل می‌شود.
ماده ۴۱- تحویل قطعی
در پایان دوره تضمین تعیین شده در ماده ۵ موافقت‌نامه، کارفرما بنا به تقاضای پیمانکار و تأیید مهندس مشاور، اعضای هیأت تحویل قطعی و تاریخ تشکیل هیأت را، به همانگونه که در ماده ۳۹ برای تحویل موقت پیش‌بینی شده است، معین و به پیمانکار ابلاغ می‌کند. هیأت تحویل قطعی، پس از بازدید کارها هرگاه عیب و نقصی که ناشی از کار پیمانکار باشد، مشاهده ننماید موضوع پیمان را تحویل قطعی می‌گیرد و بی‌درنگ صورت‌مجلس آن را تنظیم و برای کارفرما ارسال می‌کند و نسخه‌ای از آن را تا ابلاغ از سوی کارفرما، به پیمانکار می‌دهد و سپس کارفرما تصویب تحویل قطعی کار را به پیمانکار ابلاغ می‌نماید.
تبصره ۱- هرگاه هیأت تحویل قطعی، عیب و نقصی ناشی از کار پیمانکار مشاهده کند، برای رفع آنها طبق ماده ۴۲ رفتار می‌شود.
تبصره ۲- اگر پیمانکار، در پایان دوره تضمین تعیین یادشده در ماده ۵ موافقت‌نامه تقاضای تحویل قطعی کار را ننماید، مکلف به رفع نواقص ناشی از کار خود که تا تاریخ تقاضای تحویل قطعی بروز کرده است می‌باشد و تاریخ تقاضای پیمانکار، ملاک اقدامات مربوط به تحویل قطعی است.
تبصره ۳- اگر کارفرما با وجود تقاضای پیمانکار، اقدام به اعزام هیأت تحویل نکند و این تأخیر بیش از دو ماه بطول انجامد و پس از درخواست مجدد پیمانکار و انقضای یک ماه از تاریخ تقاضای مجدد، کارفرما در این زمینه اقدامی نکند، عملیات موضوع پیمان تحویل قطعی شده تلقی می‌گردد و باید اقدامات پس از تحویل قطعی در مورد آن انجام شود.
ماده ۴۲- مسئولیت‌های دوره تضمین
اگر در دوره تضمین، معایب و نواقصی در کار ببینند که ناشی از کار پیمانکار باشد، پیمانکار مکلف است که آن معایب و نقایص را به هزینه خود رفع کند. برای این منظور، کارفرما مراتب را با ذکر معایب و نقایص و محل آنها به پیمانکار ابلاغ می‌کند و پیمانکار باید حداکثر ۱۵ روز پس از ابلاغ کارفرما، شروع به رفع معایب و نواقص کند و آنها را طی مدتی که مورد قبول کارفرماست، رفع نماید.
هرگاه پیمانکار در انجام این تعهد قصور ورزد یا مسامحه کند، کارفرما حق دارد آن معایب و نقایص را خودش یا به ترتیبی که مقتضی بداند رفع نماید و هزینه آنرا به اضافه ۱۵ درصد، از محل تضمین پیمانکار یا هر نوع مطالبات و سپرده‌ای که پیمانکار نزد او دارد، برداشت نماید.
هزینه‌های حفاظت، نگهداری و بهره‌برداری کارهای تحویل شده در دوره تضمین به‌عهده کارفرماست.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting