ثبت حسابداری تعهدات مازاد بر تخصیص اعتبار در دانشگاه‌های علوم پزشکی
طبق بند د ماده ۲۸ قانون الحاق (۲)، تعهد، پرداخت و هزینه فقط در حدود ابلاغ و تخصیص اعتبار مجاز است و طبق ماده ۱۱ همان قانون، هیأت‌های امنای دانشگاه‌ها موظفند تمامی تعهدات را در سقف منابع در اختیار تأمین و از ایجاد تعهد مازاد بر منابع ابلاغی جلوگیری کنند. با این حال در عمل، بیمارستان گاهی کالا یا خدمتی دریافت می‌کند که اعتبار تخصیص‌یافته‌ای برای پرداخت آن ندارد؛ مثلا داروی تحویل‌شده در ماه‌های پایانی سال. این بدهی واقعی است و باید در حساب‌ها دیده شود.
ثبت شناسایی تعهد مازاد
کالا یا خدمت دریافت‌شده، حسب مورد به هزینه یا موجودی منظور و در مقابل آن ذخیره تعهدات هزینه‌ای شناسایی می‌شود:
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت | ** | |
| موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها | ** | |
| ذخیره تعهدات هزینه‌ای | ** |
حساب ذخیره تعهدات هزینه‌ای فقط برای جدا کردن بدهی‌های مازاد بر اعتبار تخصیص‌یافته از بدهی‌هایی است که امکان تأمین اعتبار آن‌ها وجود دارد و در صورت وضعیت مالی جزو بدهی‌های جاری گزارش می‌شود. طبق بخشنامه شماره ۵۷/
مسئولیت ایجاد هر تعهد مازاد بر ابلاغ و تخصیص که از سوی ذیحساب و مدیر مالی تأمین اعتبار نشده، بر عهده بالاترین مقام واحد است و مسئولیت ذیحساب و مدیر مالی به شناسایی و انعکاس کامل این بدهی‌ها محدود می‌شود.
ثبت تسویه در دوره‌های بعد
اگر در دوره‌های بعد امکان تأمین اعتبار فراهم شود، ذخیره تعهدات هزینه‌ای با همان رویه تسویه حساب‌ها و اسناد پرداختنی تسویه می‌شود؛ یعنی کسور قانونی کسر و خالص مبلغ پرداخت می‌شود:
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| ذخیره تعهدات هزینه‌ای | ** | |
| بیمه پرداختنی / مالیات پرداختنی | ** | |
| بانک پرداخت هزینه / بانک پرداخت اختصاصی | ** |
مثال
در بهمن، شرکت پخش ۸۰۰ میلیون ریال دارو به بیمارستان «الف» تحویل می‌دهد، اما اعتبار تخصیص‌یافته بیمارستان تمام شده است. در اردیبهشت سال بعد، با دریافت تخصیص، بدهی پرداخت می‌شود (ارقام به میلیون ریال):
| رویداد | حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|---|
| تحویل دارو | موجودی دارو | ۸۰۰ | |
| ذخیره تعهدات هزینه‌ای - شرکت پخش | ۸۰۰ | ||
| پرداخت در سال بعد | ذخیره تعهدات هزینه‌ای - شرکت پخش | ۸۰۰ | |
| بانک پرداخت هزینه | ۸۰۰ |
در پایان سال، ۸۰۰ میلیون ریال به عنوان ذخیره تعهدات هزینه‌ای در بدهی‌های جاری صورت وضعیت مالی بیمارستان گزارش می‌شود.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting