ماده ۶ آیین‌نامه مالی و معاملاتی؛ افتتاح حساب یک اختیار است، برداشت از حساب اختیار دیگری
متن ماده ۶ و تبصره‌ها
ماده ۶ مؤسسه از طریق خزانه یا خزانه معین در استان یک فقره حساب اصلی به منظور استفاده از اعتبارات و وجوه مصوب در قوانین بودجه سالیانه نزد بانک‌های مجاز افتتاح می‌نماید و مؤسسه می‌تواند در خصوص افتتاح سایر حساب‌های موردنیاز برای پرداخت و یا ادامه استفاده از حساب‌های پرداخت موجود، با رعایت مقررات این آیین‌نامه بدون اخذ مجوز از خزانه رأسا اقدام نماید.
تبصره ۱ برداشت از حساب‌های مؤسسه به امضاء مشترک رئیس مؤسسه (یا مقامات مجاز از طرف ایشان) و مدیر امور مالی مؤسسه (خزانه‌دار یا مقام مجاز از طرف وی) می‌باشد.
تبصره ۲ برداشت از حساب‌های واحدهای اجرایی به امضاء مشترک رئیس واحد و رئیس امور مالی واحد اجرایی می‌باشد.
تبصره ۳ افتتاح هر نوع حساب بانکی برای واحد اجرایی با درخواست کتبی رئیس واحد اجرایی از رئیس مؤسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان) پس از ارجاع به مدیر امور مالی مؤسسه جهت اظهار نظر فنی با تشخیص رئیس مؤسسه (یا مقام مجاز از طرف ایشان) می‌باشد.
تبصره ۴ مؤسسه ملزم به ارائه فهرست و شماره کلیه حساب‌های بانکی خود و واحدهای اجرایی به هیأت امناء می‌باشد.
ماده ۶ تکلیف حساب‌های بانکی مؤسسه و واحدهای اجرایی را روشن می‌کند. برای اعتبارات و وجوه مصوب در قوانین بودجه سالانه، یک حساب اصلی از طریق خزانه یا خزانه معین استان افتتاح می‌شود. مؤسسه همچنین می‌تواند با رعایت آیین‌نامه، حساب‌های دیگری را که برای پرداخت نیاز دارد افتتاح کند یا حساب‌های پرداخت موجود را ادامه دهد.
اما واحد اجرایی رأسا نمی‌تواند حساب بانکی افتتاح کند. طبق تبصره ۳، رئیس واحد اجرایی باید درخواست کتبی ارائه کند، مدیر امور مالی مؤسسه درباره آن اظهارنظر فنی کند و تصمیم نهایی با رئیس مؤسسه یا مقام مجاز از طرف اوست. بنابراین اظهارنظر مدیر امور مالی بخشی از فرآیند کنترل است، نه جایگزین تصمیم رئیس مؤسسه.
موضوع مهم بعدی برداشت از حساب است. در سطح مؤسسه، امضای مشترک رئیس مؤسسه و مدیر امور مالی و در واحد اجرایی، امضای مشترک رئیس واحد و رئیس امور مالی واحد لازم است. این حکم با ماده ۴۴ نیز هماهنگ است؛ زیرا در آن ماده وظایف اجرایی مانند تشخیص و انجام تعهد از وظایف مالی مانند تأمین اعتبار و تطبیق پرداخت با مقررات تفکیک شده است.
پس داشتن اختیار اجرایی به معنای داشتن اختیار مستقل برای برداشت وجه نیست. خروج وجه از حساب عمدا به تأیید مشترک مقام اجرایی و مقام مالی وابسته شده است. این همان کنترل دوگانه‌ای است که مانع تمرکز تصمیم و پرداخت در اختیار یک نفر می‌شود.
از طرف دیگر، افتتاح حساب پایان کار نیست. حساب باید در نظام مالی مؤسسه ثبت و کنترل شود، گردش آن در دفاتر منعکس گردد و مغایرت بانکی آن به‌طور منظم بررسی شود. منابع حسابداری بخش عمومی نیز برای هر حساب بانکی بر تطبیق صورت‌حساب بانک با دفاتر و شناسایی اقلام مغایرت تأکید دارند.
تبصره ۴ نیز مؤسسه را مکلف کرده فهرست و شماره تمام حساب‌های بانکی مؤسسه و واحدهای اجرایی را به هیأت امنا ارائه کند. بنابراین ایجاد حسابی خارج از فرآیند رسمی مؤسسه و خارج از نظام ثبت، کنترل و گزارش حساب‌های بانکی، با ساختار ماده ۶ سازگار نیست.
در نهایت، ماده ۶ یک تفکیک روشن ایجاد می‌کند: افتتاح حساب واحد اجرایی با تشخیص رئیس مؤسسه پس از طی فرآیند مقرر انجام می‌شود؛ برداشت از حساب نیازمند امضای مشترک مقام اجرایی و مالی است؛ و همه حساب‌ها باید در ساختار رسمی مالی مؤسسه قابل شناسایی و به هیأت امنا گزارش شوند.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting