هزینه آموزش کارکنان برای کار با دستگاه پزشکی؛ هزینه یا بهای تمام‌شده؟

فرض کنید بیمارستان یک دستگاه پزشکی جدید خریداری کرده و شرکت تأمین‌کننده برای آموزش کارشناسان و اپراتورهای بیمارستان، ۳۰۰ میلیون ریال جداگانه صورتحساب صادر کرده است.

ممکن است گفته شود چون کارکنان بدون آموزش نمی‌توانند با دستگاه کار کنند، این ۳۰۰ میلیون ریال هم باید به بهای تمام‌شده دستگاه اضافه شود. اما از نظر حسابداری، هزینه آموزش کارکنان جزو بهای تمام‌شده دستگاه نیست و باید به‌عنوان هزینه دوره شناسایی شود.

در تعیین بهای تمام‌شده دارایی، مخارجی مثل آماده‌سازی محل، حمل اولیه، نصب و مونتاژ، آزمایش عملکرد دستگاه و حق‌الزحمه‌های حرفه‌ای مرتبط می‌توانند مستقیماً به آماده‌سازی دارایی مربوط باشند؛ اما هزینه آموزش کارکنان از مخارج قابل احتساب در بهای تمام‌شده دارایی محسوب نمی‌شود.

ثبت حسابداری

بنابراین اگر مبلغ آموزش ۳۰۰ میلیون ریال باشد، ثبت آن در زمان شناسایی بدهی چنین است:

طرف	کد	عنوان حساب	مبلغ
بدهکار	—	هزینه آموزش پرسنل	۳۰۰ میلیون ریال
بستانکار	۳۰۱۰۴۰	بدهی بابت حق‌الزحمه طرح‌های آموزشی، بهداشتی	۳۰۰ میلیون ریال

برای «هزینه آموزش پرسنل» سرفصلی در منابعی که در دسترس بود یافت نشد و ثبت در سطح عنوان حساب نگه داشته شده است؛ سرفصل واقعی باید در سیستم واحد گزارشگر مشخص شود.

زمان برگزاری آموزش نتیجه را تغییر نمی‌دهد

نکته مهم این است که زمان برگزاری آموزش نتیجه را تغییر نمی‌دهد. حتی اگر شرکت فروشنده قبل از راه‌اندازی نهایی دستگاه، کارکنان بیمارستان را آموزش دهد، صرف اینکه آموزش قبل از شروع بهره‌برداری انجام شده دلیل کافی برای اضافه کردن آن به بهای تمام‌شده دستگاه نیست. ملاک، ماهیت مخارج است؛ آموزش مربوط به کارکنان است، نه آماده‌سازی خود دستگاه برای قرار گرفتن در وضعیت قابل بهره‌برداری. در الزامات دارایی ثابت نیز هزینه آموزش کارکنان صراحتاً در زمره مخارجی قرار گرفته که جزو بهای تمام‌شده دارایی نیست.

برای مقایسه، اگر همان شرکت بابت نصب و راه‌اندازی و آزمایش عملکرد دستگاه ۵۰۰ میلیون ریال دریافت کند و این اقدامات برای آماده‌شدن دستگاه ضروری باشند، این مبلغ ماهیت متفاوتی دارد و می‌تواند بخشی از بهای تمام‌شده دستگاه باشد؛ زیرا هزینه نصب، مونتاژ و آزمایش عملکرد از مخارج مستقیم آماده‌سازی دارایی محسوب می‌شود.

تفکیک اقلام یک قرارداد

پس اگر در یک قرارداد خرید دستگاه پزشکی نوشته شده باشد:

قلم	مبلغ	کجا می‌رود
قیمت دستگاه	۲۰ میلیارد ریال	بهای تمام‌شده دارایی
نصب و راه‌اندازی	۵۰۰ میلیون ریال	بهای تمام‌شده دارایی
آموزش اپراتورها	۳۰۰ میلیون ریال	هزینه دوره
جمع قرارداد	۲۰٫۸ میلیارد ریال	دارایی ۲۰٫۵ و هزینه ۰٫۳

نباید کل ۲۰٫۸ میلیارد ریال را دارایی ثبت کرد. با فرض اینکه نصب و راه‌اندازی شرایط شناسایی را دارد، ۲۰٫۵ میلیارد ریال در بهای تمام‌شده دستگاه قرار می‌گیرد و ۳۰۰ میلیون ریال آموزش کارکنان، هزینه دوره است.

نکته کاربردی

هنگام خرید تجهیزات پزشکی، صرف اینکه همه مبالغ در یک قرارداد یا یک صورتحساب آمده‌اند به این معنا نیست که همه آنها بهای تمام‌شده دارایی هستند. هزینه نصب و آزمایش دستگاه را از آموزش کاربران دستگاه جدا کنید؛ این تفکیک مستقیماً روی مبلغ دارایی و استهلاک سال‌های بعد اثر می‌گذارد.

مبنای این تفکیک در استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره ۵

«استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره ۵ ـ دارایی‌های ثابت مشهود» در بند ۲۵ (صفحهٔ ۱۶۰) فهرستی از مخارجی می‌آورد که به بهای تمام‌شدهٔ دارایی ثابت مشهود اضافه نمی‌شوند، و آموزش کارکنان یکی از همان اقلام است:

موارد زیر نمونه مخارجی است که در بهای تمام شده دارایی‌های ثابت مشهود منظور نمی‌شود: الف. مخارج مراسم افتتاح؛ ب. مخارج تبلیغات و آگهی (شامل مخارج معرفی کالا یا خدمات جدید)؛ پ. مخارج آموزش کارکنان در شروع فعالیت؛ ت. مخارج اداری؛ و ث. سایر مخارج سربار عمومی غیرمرتبط با رساندن دارایی به وضعیت قابل بهره‌برداری.

بنابراین کنارگذاشتن هزینهٔ آموزش از بهای دستگاه، برداشت یا سلیقه نیست؛ استاندارد آن را در کنار مخارج افتتاح و تبلیغات و مخارج اداری، صریحاً نام برده است.

منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting