ثبت حسابداری سیستم اطفای حریق؛ چه زمانی دارایی و چه زمانی هزینه است؟

نصب و تعمیر سیستم اطفای حریق در بیمارستان؛ هزینه است یا دارایی؟

فرض کنید براساس الزامات ایمنی، یک بیمارستان موظف می‌شود در ساختمان درمانی خود سیستم اسپرینکلر و اطفای حریق جدید نصب کند. بدون اجرای این سیستم، بیمارستان نمی‌تواند مطابق مقررات ایمنی به فعالیت خود ادامه دهد.

آیا چون سیستم اطفای حریق مستقیماً درآمدی برای بیمارستان ایجاد نمی‌کند، مبلغ اجرای آن باید هزینه دوره شناسایی شود؟

خیر.

در حسابداری بخش عمومی، برای شناسایی دارایی فقط درآمدزایی ملاک نیست؛ توان خدمت‌رسانی نیز اهمیت دارد.

ممکن است یک دارایی برای مقاصد ایمنی ایجاد شود و خودش مستقیماً درآمد یا خدمت جداگانه‌ای ایجاد نکند، اما وجود آن برای ادامه استفاده از سایر دارایی‌ها ضروری باشد.

نمونه روشن آن همین بیمارستان است: مقررات ایمنی بیمارستان را ملزم به نصب سیستم اسپرینکلر جدید کرده و بدون اجرای آن، بیمارستان نمی‌تواند مطابق مقررات به فعالیت خود ادامه دهد. در چنین شرایطی، مخارج واجد شرایط سیستم جدید به‌عنوان دارایی شناسایی می‌شود.

مثال اول؛ ایجاد سیستم جدید

فرض کنیم بیمارستان اجرای سیستم جدید اطفای حریق شامل تجهیزات، لوله‌کشی، نصب و راه‌اندازی را به یک پیمانکار واگذار کرده است. مبلغ صورت‌وضعیت تأییدشده: ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال.

سیستم به‌صورت ثابت در ساختمان درمانی نصب شده و در سیستم اموال نیز جزء ساختمان درمانی طبقه‌بندی می‌شود.

در کدینگ نظام نوین مالی، «ساختمان‌های درمانی و بهداشتی» در گروه دارایی‌های ثابت مشهود قرار گرفته است. همچنین برای بدهی پروژه‌های سرمایه‌ای، حساب «پیمانکاران پروژه‌های سرمایه‌ای» پیش‌بینی شده است.

طرف	کد	عنوان حساب	مبلغ (ریال)
بدهکار	۲۰۰۳۰۳	ساختمان‌های درمانی و بهداشتی	۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰
بستانکار	۳۱۰۲۰۲	پیمانکاران و فروشندگان خدمات پروژه‌های سرمایه‌ای	۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰

در این حالت مبلغ پرداختی هزینه تعمیرات نیست؛ زیرا بیمارستان یک سیستم جدید ایجاد کرده که برای ادامه بهره‌برداری ایمن از ساختمان ضروری است.

مثال دوم؛ سرویس و تعمیر سیستم موجود

حالا فرض کنید همین بیمارستان از قبل سیستم اطفای حریق دارد و یک سال بعد بابت تست دوره‌ای، سرویس سیستم، رفع نشتی و تعویض چند قطعه کوچک مبلغ ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال به یک شرکت خدماتی بدهکار می‌شود.

اینجا شرایط متفاوت است.

مخارج سرویس روزمره دارایی، از جمله نیروی کار، مواد مصرفی و قطعات کوچک، به مبلغ دفتری دارایی اضافه نمی‌شود و در زمان وقوع به‌عنوان هزینه دوره شناسایی می‌شود.

بنابراین در این حالت نباید مبلغ ۱۸۰ میلیون ریال به حساب ۲۰۰۳۰۳ ـ ساختمان‌های درمانی و بهداشتی اضافه شود.

در کدینگ نظام نوین مالی برای بدهی‌های ناشی از دریافت خدمات، حساب ۳۰۱۰۰۹ ـ بستانکاران ـ سایر خدمات پیش‌بینی شده است.

طرف	کد	عنوان حساب	مبلغ (ریال)
بدهکار	—	هزینه نگهداری و تعمیرات مربوط	۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰
بستانکار	۳۰۱۰۰۹	بستانکاران ـ سایر خدمات	۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰

تفاوت اصلی این دو ثبت

پس تفاوت اصلی این دو ثبت در ماهیت کاری است که انجام شده:

ماهیت کار	ثبت
ایجاد سیستم جدید و ضروری برای ادامه فعالیت بیمارستان	دارایی
تست، سرویس و تعمیرات عادی سیستم موجود	هزینه دوره

نکته مهم برای عامل ذیحساب این است که صرف مشاهده عبارت «سیستم اطفای حریق» در فاکتور برای تعیین ثبت کافی نیست. باید مشخص شود پرداخت مربوط به ایجاد و آماده‌سازی یک سیستم جدید برای بهره‌برداری است یا صرفاً بابت نگهداری و تعمیر عادی سیستم موجود.

مبنای این تفکیک در نظام حسابداری بخش عمومی ۱۴۰۵

مخارج روزمره تعمیر و نگهداری دارایی‌های ثابت مشهود که به منظور حفظ وضعیت دارایی در مقایسه با استاندارد عملکرد ارزیابی‌شده اولیه آن انجام می‌شود، معمولاً در زمان وقوع، به عنوان هزینه شناسایی می‌گردد. مخارج بعدی مرتبط با دارایی ثابت مشهود تنها زمانی به مبلغ دفتری دارایی اضافه می‌شود که مخارج انجام‌شده موجب بهبود وضعیت دارایی در مقایسه با استاندارد عملکرد ارزیابی‌شده اولیه آن گردد، به‌گونه‌ای که شواهد کافی مبنی بر وقوع جریان منافع اقتصادی یا توان خدمت‌رسانی آتی ناشی از این مخارج به درون واحد گزارشگر وجود داشته باشد.

منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting