راهنمای کنترل پیش‌پرداخت قسط اول پیمان ۱۴۰۵؛ ۱۳ نکته برای ذیحساب در پیمان‌های عمرانی
چک‌لیست پیش‌پرداخت قسط اول — فصل دوم «چک‌لیست‌های اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای» از مجموعه کنترل‌های مالی در حسابرسی داخلی بخش عمومی، وزارت امور اقتصادی و دارایی — خزانه‌داری کل کشور (ابلاغ ۱۴۰۵/۰۵/۱۷)
این چک‌لیست از فصل دوم چک‌لیست حسابرسی خزانه‌داری ۱۴۰۵ است. زیر هر کنترل، مستند قانونی آن آمده است.
کنترل ۱
آیا درخواست پیمانکار جهت دریافت قسط اول پیش‌پرداخت / تأییدیه مشاور / تأییدیه مدیر طرح/ تأیید پرداخت و تعیین نوع تضمین توسط بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز انجام شده است؟
مستند: ماده (۳۶) شرایط عمومی پیمان
ماده ۳۶- پیش‌پرداخت
کارفرما موافقت دارد که بمنظور تقویت بنیه مالی پیمانکار، مبلغی به‌عنوان پیش‌پرداخت به پیمانکار پرداخت کند. میزان، روش پرداخت و چگونگی واریز پیش‌پرداخت و دیگر ضوابط آن، بر اساس دستورالعمل مربوط است که در زمان ارجاع کار نافذ بوده و شماره و تاریخ آن در اسناد و مدارک پیمان درج شده است.
پیمانکار در موعدهای مقرر در دستورالعمل پیش‌گفته، برای دریافت هریک از اقساط پیش پرداخت، درخواست خود را به مهندس مشاور می‌نویسد. کارفرما پس از تأیید مهندس مشاور هر قسط پیش‌پرداخت را در مقابل تضمین تعیین شده در دستورالعمل، بدون اینکه وجوهی از آن کسر شود، پرداخت می‌نماید. مهلت پرداخت هر قسط پیش‌پرداخت ۲۰ روز از تاریخ درخواست پیمانکار که به تأیید مهندس مشاور رسیده است، یا ۱۰ روز از تاریخ ارائه تضمین از سوی پیمانکار، هر کدام که بیشتر است، می‌باشد.
کنترل ۲
آیا درصد پرداخت قسط اول معادل ۴۰ درصد مبلغ پیش‌پرداخت بر اساس درصد تعیین شده پیش‌پرداخت در اسناد و مدارک پیمان کنترل شده است؟
مستند: براورد منضم به پیمان
کنترل ۳
آیا اصل صورتمجلس تحویل کارگاه (بند (ب) ماده (۲۸) شرایط عمومی پیمان) کنترل شده است؟
مستند: تبصره (۱) بند (پ) ماده (۶) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی
ماده ۶ - در فرآیند ارجاع کار و معاملات خدمات پیمانکاری از جمله پیمانکاری احداث (امور ساختمانی)، پیمانکاری های نصب، ساخت، ساخت و نصب، استخراج و فرآوری معادن، حمل و نقل کالا (باربری)، حمل و نقل مسافر، تعمیر، نگهداری، بهره برداری و انواع خدمات پشتیبانی، تضمین ها شامل تضمین شرکت در فرآیند ارجاع کار، تضمین انجام تعهدات، تضمین پیش پرداخت و حسن اجرای کار است که مبلغ آنها به شرح زیر تعیین می شود:
الف (اصلاحی 18/01/1400)- تضمین شرکت در فرآیند ارجاع کار: مبلغ تضمین برحسب درصدی از برآورد هزینه اجرای کار به شرح جدول شماره (4) تعیین شود:
جدول شماره (4) – مبلغ تضمین شرکت در فرآیند ارجاع کار پیمانکاری
| برآورد هزینه اجرای کار | تا (20) برابر سقف معاملات متوسط | مازاد بر (20) تا (200) برابر سقف معاملات | مازاد بر (200) تا (2000) برابر سقف معاملات متوسط | مازاد بر (200) برابر سقف معاملات متوسط |
| درصد | 5 | 2 | 1 | 5 /0 |
| نوع تضمین | تضمین معتبر شرکت در فرآیند ارجاع کار به صورت یک تا ترکیبی از ضمانت نامه های موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ)، (ج)، (چ) و (ح)و (خ) ماده (4) است. |
ب (اصلاحی 18/01/1400)- تضمین انجام تعهدات: مبلغ تضمین انجام تعهدات در معاملاتی که موضوع آن پیمانکاری احداث (انجام امور ساختمانی) یا استخراج و فرآوری معادن، حمل و نقل کالا (باربری)، نصب، ساخت یا ساخت و نصب است پنج درصد و در معاملاتی با موضوع پیمانکاری تعمیر، نگهداری و بهره برداری، خدمات پشتیبانی، حمل و نقل مسافر و سایر معاملاتی که در آیین نامه تصریح نشده است ده درصد مبلغ معامله می باشد. تضمین معتبر برای انجام تعهدات در این معاملات برحسب درصدی از مبلغ معامله به شرح جداول شماره (5) و (6) باشد:
جدول شماره (5) - مبلغ تضمین انجام تعهدات در معاملات پیمانکاری احداث (امور ساختمانی)، استخراج و فرآوری معادن، حمل و نقل کالا (باربری)، نصب ساخت یا ساخت و نصب
| مبلغ برآورد | تا (20) برابر سقف معاملات متوسط | مازاد بر (20) برابر سقف معاملات متوسط | |
| درصد | 5 | 5 /2 | 5 /2 |
| نوع تضمین | (الف)، (ب)، (پ)، (ج)، (چ) و (ح)و (خ) | (الف)، (ب)، (پ)، (ج)، (چ)، (ح)و (خ) | (الف)، (ب)، (پ)، (ت)، (ج)، (چ) و (ح)و (خ) |
جدول شماره (6) - مبلغ تضمین انجام تعهدات در معاملات پیمانکاری تعمیر، نگهداری و بهره برداری، خدمات پشتیبانی، حمل و نقل مسافر و باربر
| مبلغ برآورد | تا (20) برابر سقف معاملات متوسط | مازاد بر (20) برابر سقف معاملات متوسط | |
| درصد | 10 | 5 | 5 |
| نوع تضمین | (الف)، (ب)، (پ)، (ج)، (چ) و (ح)و (خ) | (الف)، (ب)، (پ)، (ج)، (چ) و (ح)و (خ) | (الف)، (ب)، (پ)، (ت)، (ج)،(چ) و (ح)و (خ) |
مهلت های مناقصه گر برای ارایه تضمین انجام تعهدات و امضای قرارداد باید در اسناد ارجاع کار تصریح شود. مهلت مناقصه گزار در امضا و ابلاغ قرارداد حداکثر تا پایان مدت اعتبار پیشنهادها است.
پ (اصلاحی 31/04/1405)- تضمین پیش پرداخت: میزان پیش پرداخت از پانزده درصد تا بیست و پنج درصد مبلغ اولیه پیمان است که مقدار دقیق آن باید در اسناد فرآیند ارجاع کار و پیمان از سوی کارفرما پیش بینی و قید شود. تضمین معتبر برای پیش پرداخت شامل ضمانت نامه های موضوع بندهای (الف)، (پ)، (ث)، (ج) ،(چ) ، (ح) و (خ) ماده (4) می باشد.
تبصره ۱ - در قراردادهای پیمانکاری احداث، مبلغ پیش پرداخت در سه قسط به شرح زیر در ازای ارایه ضمانت نامه به نفع دستگاه اجرایی بدون کسر کسورات قانونی پرداخت می شود:
قسط اول معادل چهل درصد مبلغ پیش پرداخت، پس از تحویل کارگاه، قسط دوم معادل سی درصد مبلغ پیش پرداخت، پس از تجهیز کارگاه که طبق شرایط تعیین شده در اسناد ارجاع کار و قرارداد برای شروع عملیات لازم است و قسط سوم معادل سی درصد مبلغ پیش پرداخت، پس از انجام سی درصد مبلغ اولیه پیمان طبق صورت وضعیت های موقت بدون محاسبه مصالح پای کار.
پس از واریز اقساط اول و دوم پیش پرداخت (معادل هفتاد درصد پیش پرداخت) نسبت مبلغ کل پیش پرداخت به مبلغ اولیه پیمان از مبلغ ناخالص تمام صورت وضعیت های موقت (به استثنای تعدیل، مابه التفاوت نرخ مصالح و پرداخت های مشابه) کسر می شود و بعد از واریز قسط سوم، معادل یکصد و چهارده درصد نسبت کل پیش پرداخت به مبلغ اولیه پیمان از صورت وضعیت ها کسر می شود به نحوی که مبلغ پیش پرداخت تا آخرین صورت وضعیت موقت مستهلک شود.
تبصره ۲ - چنانچه مبلغ پیش پرداخت به حساب مشترک دستگاه اجرایی و پیمانکار واریز شود و با نظارت دستگاه اجرایی به مصرف تجهیز کارگاه، تکمیل ناوگان، ماشین آلات و خرید تجهیزات و مصالح برسد، دستگاه های اجرایی مجازند به جای تضمین های تأدیه پیش پرداخت، تا هر مبلغ سفته دریافت کنند. پیمانکار باید ماشین آلات خریداری شده از این محل را به عنوان وثیقه دریافت پیش پرداخت در رهن دستگاه اجرایی قرار دهد و تا تصفیه بدهی خود بابت پیش پرداخت، حق خارج کردن آنها از کارگاه بدون اجازه دستگاه اجرایی را ندارد.
تبصره ۳ - اقساط پیش پرداخت و چگونگی بازپرداخت در سایر قراردادهای پیمانکاری باید با توجه به برنامه زمان بندی انجام کار در اسناد مناقصه و شرایط قراردادی درج شود.
ت (اصلاحی 31/04/1405)– سپرده حسن اجرای کار: بابت تضمین حسن اجرای کار معادل ده درصد از هر پرداخت به استثنای پیش پرداخت، کسر می شود و حسب مورد توسط کارفرما نگهداری و یا به حساب سپرده واریز می گردد.
تا صد درصد مبلغ سپرده حسن اجرای کار در ازای ضمانت نامه های موضوع بندهای (الف) و (پ)، ( ث)، (ج)، (چ) و (ح) و (خ) ماده (4) که می تواند حداکثر پنجاه درصد آن از تضمین موضوع بند (ث) ماده (4) باشد به پیمانکار بازگردانده می شود.
تبصره (اصلاحی 31/04/1405)- در مواردی که پیمانکار مطابق قوانین و مقررات مربوط در پروژه های تملک دارایی های سرمایه ای، مشارکت و سرمایه گذاری نماید، اموال و دارایی های ایجاد شده به نسبت سهم پیمانکار به عنوان تضمین قابل قبول بوده و دستگاه اجرایی مربوط می تواند به تشخیص و برآورد خود، اموال و دارایی های مذکور را به عنوان تضامین این ماده پذیرفته یا جایگزین سایر تضمین های سپرده شده قبلی پروژه نماید.
کنترل ۴
آیا اصل ضمانت‌نامه پیش‌پرداخت بر اساس بند (پ) ماده (۶) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی و اخذ استعلام صحت و اصالت ضمانت‌نامه
مستند: بند (پ) ماده (۶) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی
متن این ماده زیر کنترل ۳ آمده است.
کنترل ۵
آیا اگر نوع تضمین سفته باشد. در صورتیکه تمامی موارد مندرج در تبصره (۲) بند (پ) ماده (۶) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی مصوب آذرماه ۹۴ به طور دقیق رعایت شده است؟ (واریز بحساب مشترک دستگاه اجرایی و پیمانکار، خرید اقلام مورد نیاز جهت تجهیز کارگاه و...، ماشین آلات خریداری شده در رهن کارفرما) کنترل شده است؟
مستند: تبصره (۲) بند (پ) ماده (۶) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی
متن این ماده زیر کنترل ۳ آمده است.
کنترل ۶
آیا چنانچه تضمین ارائه شده از نوع مطالبات قطعی شده باشد، آیا فرم مربوطه مطابق کاربرگ شماره (۵) پیوست آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی مصوب آذر ماه ۹۴ تهیه، تنظیم و پیوست شده است؟
مستند: بند (ث) ماده (۴) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی و اصلاحیه ۵۷۲۱۲ ت /۶۱۲۹۰ ه مورخ ۱۴۰۲/۰۴/۰۴ و دستورالعمل شماره ۱۴۰۲/
ماده ۴ - ضمانت نامه های مقرر در آیین نامه به شرح زیرمی باشد:
الف – ضمانت نامه بانکی و یا ضمانت نامه های صادره از سوی مؤسسات اعتباری غیربانکی که دارای مجوز فعالیت از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هستند.
ب - اصل فیش واریز وجه نقد به حساب سپرده بانکی مجاز.
پ - ضمانت نامه صادره توسط مؤسسات بیمه گر دارای مجوز لازم برای فعالیت و صدور ضمانت نامه از سوی بیمه مرکزی ایران.
ت - سفته با امضای صاحبان امضای مجاز همراه با مهر برای اشخاص حقوقی معادل هشتاد درصد ارزش اسمی آن.
ث (اصلاحی 31/03/1402)– گواهی خالص مطالبات قطعی تأیید شده قراردادهای کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی از سوی دستگاه های اجرایی و ذی حسابان مربوط برای همه دستگاه های اجرایی مطابق کاربرگ های پیوست این آیین نامه که تأیید شده به مهر دفتر هیئت دولت است .
تبصره (الحاقی 31/03/1402)– ضوابط مربوط به این بند جهت تضمین حقوق دولت توسط سازمان برنامه و بودجه کشور ابلاغ خواهد شد.
ج(اصلاحی 31/04/1405)- دارندگان اوراق مالی اسلامی دولت، اوراق گام، برات الکترونیکی، گواهی سپرده خاص و گواهی صرفه جویی.
چ - وثیقه ملکی معادل هشتاد و پنج درصد ارزش کارشناسی رسمی آن.
ح - ضمانت نامه های صادره توسط صندوق های ضمانت دولتی که به موجب قانون تأسیس شده یا می شوند و طبق اساسنامه فعالیت می نمایند.
خ (اصلاحی 31/04/1405)– ضمانت نامه های صادرشده توسط صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق های پژوهش و فناوری غیردولتی موضوع ماده (100) قانون برنامه سوم توسعه و ماده (45) قانون برنامه چهارم توسعه و ماده (44) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب 1394 - و در چهارچوب اساسنامه های نمونه، موضوع تصویب نامه شماره 125186/
د (الحاقی 31/03/1402)– تضمین نامه بالاترین مقام قرارگاه سازندگی خانم الانبیاء (ص)، در قراردادهایی که این قرارگاه مطابق قوانین و مقررات بدون برگزاری مناقصه به عنوان طرف قرارداد تعیین می گردد و یا در قراردادهایی که قرارگاه مزبور به عنوان برنده مناقصه تعیین گردیده است و به تشخیص بالاترین مقام دستگاه اصلی موضوع جدول شماره (9) ماده واحده و جداول کلان قانون بودجه، در طول اجرای قرارداد جهت تسریع در انجام تعهدات ضرورت داشته باشد، به عنوان تضامین پیش پرداخت، انجام تعهدات و حسن اجرای کار.
تبصره 1 - برای پذیرش گواهی موضوع بند (ث) این ماده به عنوان تضمین، لازم است برگه (فرم) تأییدیه طبق نمونه پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، تکمیل و در ذیحسابی و یا امور مالی دستگاه مناقصه گزار نگهداری و در حساب ها اعمال گردد.
تبصره 2 - اشخاص برای دریافت مطالبات خود باید به جای تضمین مورد بحث، تضمین قابل قبول (یک یا ترکیبی از تضمین نوع (الف)، (پ)، (ج)، (ح)، ماده (4) به دستگاه اجرایی بسپارند.
تبصره 3 (اصلاحی 18/01/1400)- دستگاه های اجرایی باید ضمن ارایه مدارک و مستندات مورد نیاز، از طریق شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه نسبت به توثیق اوراق مالی اسلامی دولت مورد تضمین که نزد سازمان بورس و اوراق بهادار ثبت شده اند، به نفع دستگاه اجرایی اقدام و حسب مورد عملیات حسابداری مربوط را در دفاتر مالی ثبت کنند. دستگاه های اجرایی می توانند از طریق شرکت مذکور، حسب مورد و به تشخیص خود نسبت به فروش اوراق وثیقه شده معادل مبلغ تضمین و آزادسازی باقی مانده آن اقدام کنند.
تبصره 4 (اصلاحی 18/01/1400)- اوراق مالی اسلامی دولت وثیقه شده به مبلغ هشتاد و پنج درصد ارزش معاملاتی روز قبل به عنوان تضمین پذیرفته می شود. ارزش معاملاتی اوراق مالی اسلامی عبارت است از قیمت پایانی معامله که از طریق مراجعه به پایگاه اطلاع رسانی شرکت مدیریت فناوری بورس تهران به نشانی www.tsetmc.ir تعیین می شود.
تبصره 5 (الحاقی 31/03/1402)– در صورت عدم انجام تعهدات موضوع تضمین نامه مذکور در بند (د)، وزارت امور اقتصادی و دارایی (خزانه داری کل کشور) مکلف است با درخواست دستگاه اجرایی و تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور، مبلغ تضمین نامه را از محل موجودی حساب درآمد اختصاصی موضوع ماده (22) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت – مصوب 1380 – کسر و به دستگاه اجرایی ذی نفع مسترد نماید.
کنترل ۷
آیا چنانچه علاوه بر موارد فوق الذکر بر اساس ماده (۴) آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی، آیا تضمین دیگری ارائه شود بر اساس ضوابط مربوطه مورد بررسی قرار می‌گیرد؟
مستند: ماده (۴) آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی
متن این ماده زیر کنترل ۶ آمده است.
کنترل ۸
آیا انطباق مبلغ ضمانت‌نامه دریافتی با مبلغ پیش‌پرداخت بررسی شده است؟
مستند: بند (پ) ماده (۶) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی
متن این ماده زیر کنترل ۳ آمده است.
کنترل ۹
آیا انطباق نوع ضمانت‌نامه با فهرست ضمانت‌نامه‌های معتبر بررسی شده است؟
مستند: ماده (۴) آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی
متن این ماده زیر کنترل ۶ آمده است.
کنترل ۱۰
آیا اظهار نظر مکتوب مسئول ضمانت‌نامه‌ها در سند مبنی بر دریافت اصل تضمین اخذ شده است؟
در چک‌لیست برای این کنترل مستند قانونی درج نشده است.
کنترل ۱۱
آیا از وجود اعتبار، تخصیص و نقدینگی کافی برای پرداخت اطمینان حاصل شده است؟
در چک‌لیست برای این کنترل مستند قانونی درج نشده است.
کنترل ۱۲
آیا سند توسط ذیحساب و یا معاون ایشان و بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مقام مجاز از طرف ایشان و پرداخت در وجه حساب بانکی ذی‌نفع تایید و امضاء شده است؟
در چک‌لیست برای این کنترل مستند قانونی درج نشده است.
کنترل ۱۳
آیا ثبت اطلاعات پرداخت در پایگاه اطلاعات قراردادی کشور موضوع ماده (۲) بخشنامه شماره ۹۷/
متن کامل این مستند در سایت هست: بخشنامه ثبت اطلاعات قراردادها در پایگاه اطلاعات قراردادهای کشور (شماره ۹۷/
مستند: بخشنامه بند (پ) ماده (۳) قانون ارتقاء سلامت اداری و مبارزه با فساد
متن کامل قوانین در سایت
- شرایط عمومی پیمان (نشریه ۴۳۱۱، بخشنامه ۱۰۲/۱۰۸۸-۵۴/۸۴۲ مورخ ۱۳۷۸/۰۳/۰۳)؛ متن کامل ۵۴ ماده با اصلاحیه ماده ۴۷
- آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی با آخرین اصلاحات؛ ضمانت‌نامه شرکت در فرایند ارجاع کار، انجام تعهدات و پیش‌پرداخت
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting