ثبت‌های حسابداری پروژه‌های مشترک با سازمان‌های بین‌المللی در نظام حسابداری بخش عمومی ۱۴۰۵
۱- مقدمه
برخی واحدهای گزارشگر به‌منظور جذب کمک‌های بین‌المللی، در چارچوب اسناد بالادستی اقدام به اج هام پروژه‌های مشترک با سازمان‌ها و م جمع بین‌المللی می‌کنند. پروژه بین‌المللی تسیب کربن (مربوط به سازمان جنگ هها، مراتع و آبخیزداری کشور)، پروژه همکاری در احیاء دریاچه ارومیه (مربوط به سازمان حفاظت محیط زیست) نمونه‌هایی از پروژه‌های مشترک با سازمان‌های بین‌المللی هستند. بر اساس تتاهمجامههای پروژه‌های مشترک، واحدهای مزبور به‌منظور اجرای طرح‌ها و پروژه‌های مشترک با سازمان‌های بین‌المللی در سطح کشور، سهم دولت جمهوری اسلامی ایران را به حساب نمایندگی دفتر عمران سازمان مل متحد واریز می‌نمایند. نمایندگی دفتر عمران سازمان مل متحد، وجوه مربوط (سهم دولت ایران) را با توجه به برنامه کاری سالیانه و درخواست‌های رسیده، حسب مورد به حساب عاملیت پروژه (عاملین ذیحساب واحد گزارشگر) یا اشخاص ذینفع واریز می‌کند. واحد گزارشگر و نمایندگی دفتر عمران سازمان سل متحد، اسناد مربوط به پرداخت‌های انجام شده را مورد رسیدگی قرار می‌دهند. سهم سازمان‌های بین‌المللی نیز پس از بررسی‌های لازم، توسط نمایندگی دفتر عمران سازمان مل متحد حسب مورد به حساب عاملیت پروژه یا اشخاص ذینفع واریز می‌گردد. در نهایت، رسیدگی مربوط به پرداخت‌های انجام شده از مز وجوه مذکور توسط واحد گزارشگر و نمایندگی دفتر عمران سازمان مل متحد انجام می‌شود. روش حسابداری حاضر به منظور شناسایی رویدادهای مربوط به موضوع فوق در دو بخش سهم دولت ایران و سهم سازمان‌های بین‌المللی در دفاتر واحد گزارشگر مسئول انجام پروژه‌های مشترک تهیه شده است.
۲- حسابداری پروژه‌های مشترک با سازمان‌های بین‌المللی
الف) حسابداری سهم دولت ایران در دفاتر واحد گزارشگر
الف-۱) در صورتی که سهم دولت ایران به حساب عامل ذیحساب پروژه واریز شود.
ثبت شماره (۱)؛ به‌هنگام تامین اعتبار لازم و واریز وجوه (سهم دولت ایران) به حساب نمایندگی دفتر عمران سازمان ملل متحد
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| عنوان حساب معین مبلغ عنوان حساب معین مبلغ | ** | هدایا و کمک‌ها | ** |
| پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای | ** | طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی | ** |
| حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی | ** |
(حساب صندوق مشترک)
چنانچه حساب "سایر حساب‌ها و اسناد دریافتنی" در پایان سال مالی دارای مانده باشد، مانده این حساب به عنوان وجوه انتقالی در نظر گرفته شده و حساب‌های بودجه‌ای مربوط، در ابتدای سال مالی بعد به صورت زیر افتتاح خواهد شد.
ثبت شماره (۲)؛ به هنگام واریز وجه از حساب صندوق مشترک به حساب عامل ذیحساب پروژه توسط نمایندگی دفتر عمران
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| عنوان حساب معین مبلغ عنوان حساب معین مبلغ | ** | پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای | ** |
| موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها | ** | حساب‌ها و اسناد پرداختنی | ** |
| طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی | ** | حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی | ** |
سازمان ملل متحد
تنخواه‌گردان پرداخت بابت عملیات سرمایه‌ای
اعتبار سرمایه‌ای بابت پرداخت‌های غیرقطعی/
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی بابت پرداخت‌های غیرقطعی
چنانچه بر اساس تفاهم‌نامه، هزینه‌های مدیریت و پشتیبانی صورت گرفته از سوی نمایندگی دفتر عمران سازمان ملل متحد به هنگام واریز وجه کسر شود، به میزان کسر هزینه‌های مزبور از مبلغ واریزی به حساب عامل ذیحساب پروژه، در ثبت مالی فوق سرفصل "هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت" و در ثبت بودجه‌ای فوق حسب مورد حساب "اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده" یرا "اعتبار سرمایه‌ای انتقالی مصرف شده" نیز بدهکار می‌گردد.
بدیهی است، به‌هنگام دریافت اسناد و مدارک از عاملین ذیحساب بابت استفاده از تنخواه‌گردان پرداخت، ثبت مربوط از فصل چهارم نظام حسابداری بخش عمومی اعمال می‌گردد.
ثبت شماره (۳)؛ پس از تایید اسناد و مدارک مربوط به استفاده از تنخواه‌گردان پرداخت واگذار شده
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| عنوان حساب معین مبلغ عنوان حساب معین مبلغ | ** | موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها | ** |
| دارایی در جریان تکمیل | ** | پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای | ** |
| دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها | ** | حساب‌ها و اسناد پرداختنی | ** |
| هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت | ** | حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی | ** |
| طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی | ** |
دارایی در جریان تکمیل
دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای
هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت
حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
حساب انتظامی- علی‌الحساب بابت عملیات سرمایه‌ای
به میزان پرداخت‌های قطعی از محل تنخواه‌گردان پرداخت
اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده/
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی مصرف شده
چنانچه پرداختی غیرقطعی به پرداخت(های) غیرقطعی دیگر تغییر یابد، نوع پرداخت غیر قطعی در سطح تفصیلی حساب مزبور باید تعدیل شود.
ثبت شماره (۴)؛ در صورت واریز نقدی تنخواه‌گردان پرداخت
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| عنوان حساب معین مبلغ عنوان حساب معین مبلغ | ** | بیمه پرداختنی | ** |
| حساب‌ها و اسناد پرداختنی | ** | سپرده‌های پرداختنی | ** |
| هدایا و کمک‌ها | ** |
بانک پرداخت سرمایه‌ای
اعتبار سرمایه‌ای تخصیص یافته/
اعتبار سرمایه‌ای ابلاغی/
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی
ثبت شماره (۵)؛ واریز وجوه انتقالی حاصل از واریز نقدی تنخواه‌گردان پرداخت به حساب خزانه
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| بیمه پرداختنی | ** | هدایا و کمک‌ها | ** |
| سپرده‌های پرداختی | ** |
انتقال به خزانه
بودجه اعتبار سرمایه‌ای انتقالی
الف-۲) در صورتی که سهم دولت ایران به حساب اشخاص ذینفع واریز گردد.
ثبت شماره (۱)؛ به‌هنگام تامین اعتبار لازم و واریز وجوه (سهم دولت ایران) به حساب نمایندگی دفتر عمران سازمان ملل متحد
(حساب صندوق مشترک)
اعتبار سرمایه‌ای تامین شده
سایر حساب‌ها و اسناد دریافتنی
چنانچه حساب "سایر حساب‌ها و اسناد دریافتنی" در پایان سال مالی دارای مانده باشد، مانده این حساب به عنوان وجوه انتقالی در نظر گرفته شده و حساب‌های بودجه‌ای مربوط، در ابتدای سال مالی بعد به صورت زیر افتتاح خواهد شد.
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی تامین شده
ثبت شماره (۲)؛ به هنگام واریز پیش‌پرداخت از حساب صندوق مشترک (سهم دولت ایران) به حساب اشخاص ذینفع
پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای
حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
اعتبار سرمایه‌ای بابت پرداخت‌های غیرقطعی/
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی بابت پرداخت‌های غیرقطعی
ثبت شماره (۳)؛ به هنگام شناسایی موجودی‌ها
موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
چنانچه پرداختی غیرقطعی به پرداخت(های) غیرقطعی دیگر تغییر یابد، نوع پرداخت غیرقطعی در سطح تفصیلی حساب مزبور باید تعدیل شود.
ثبت شماره (۴)؛ به هنگام شناسایی دارایی‌ها و هزینه‌ها
دارایی در جریان تکمیل
دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت
اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده/
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی مصرف شده
طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
ثبت شماره (۵)؛ به هنگام شناسایی کسور قانونی مربوط و واریز وجه از حساب صندوق مشترک (سهم دولت ایران) به حساب
اشخاص ذینفع به منظور تسویه بدهی‌ها
حساب‌ها و اسناد پرداختنی
اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده/
اعتبار سرمایه‌ای انتقالی مصرف شده
چنانچه طبق قوانین و مقررات واحد گزارشگر مکلف به کسر مالیات باشد، در ثبت مالی فوق حساب مالیات پرداختنی نیز بستانکار می‌شود. در صورتی که رویداد فوق مربوط به تسویه بدهی مرتبط با موجودی‌ها باشد، در ثبت بودجه‌ای فوق حسب مورد حساب "اعتبار سرمایه‌ای بابت پرداخت‌های غیرقطعی" یا "اعتبار سرمایه‌ای انتقالی بابت پرداخت‌های غیرقطعی" بدهکار می‌شود.
ثبت شماره (۶)؛ به هنگام واریز وجه از حساب صندوق مشترک (سهم دولت ایران) به حساب اشخاص ذینفع به منظور تسویه
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| بیمه پرداختنی | ** | سایر حساب‌ها و اسناد دریافتنی | ** |
| سپرده‌های پرداختنی | ** | اعتبار سرمایه‌ای تامین شده/ | ** |
| اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده/ | ** | اعتبار سرمایه‌ای انتقالی تامین شده | ** |
| اعتبار سرمایه‌ای انتقالی مصرف شده | ** |
کسور قانونی مربوط
شایان ذکر است، ثبت این نوع سپرده از رعایت تشریفات قانون محاسبات عمومی کشور مستثنی می‌باشد.
ب) حسابداری سهم سازمان‌های بین‌المللی در دفاتر واحد گزارشگر
ب-۱) در صورتی که سهم سازمان‌های بین‌المللی به حساب عامل ذیحساب پروژه واریز شود.
ثبت شماره (۱)؛ به هنگام واریز وجه از حساب صندوق مشترک (سهم سازمان‌های بین‌المللی) به حساب عامل ذیحساب پروژه
واریز سهم سازمان‌های بین‌المللی نوعی هدایای نقدی مشروط است و شرایط مصرف آن توسط واگذارکننده وجه تعیین شده است. بر این اساس، واحد گزارشگر ملزم به بکارگیری دارایی مذکور طبق شرایط مشخص شده بوده و آن را در مقابل حساب‌ها و اسناد پرداختنی حاصل از عملیات غیرمبادله‌ای شناسایی می‌کند. زمانی که هدایای نقدی مشروط مطابق با شرایط از پیش تعیین شده به مصرف برسد، بدهی مربوط بدهکار و حساب "هدایا و کمک‌ها" بستانکار می‌شود.
بدیهی است، به‌هنگام دریافت اسناد و مدارک از عاملین ذیحساب بابت استفاده از تنخواه‌گردان پرداخت، ثبت مربوط از فصل چهارم نظام حسابداری بخش عمومی اعمال می‌گردد.
ثبت شماره (۲)؛ پس از تایید اسناد و مدارک مربوط به استفاده از تنخواه‌گردان پرداخت واگذار شده
دارایی در جریان تکمیل
دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای
هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت
حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
حساب انتظامی- علی‌الحساب بابت عملیات سرمایه‌ای
حساب‌ها و اسناد پرداختنی
چنانچه انتقال دارایی‌ها پس از اتمام پروژه به واحد گزارشگر محتمل باشد، به هنگام تایید اسناد و مدارک توسط دفتر عمران سازمان ملل متحد، حساب "هدایا و کمک‌ها" در مقابل کاهش حساب "حساب‌ها و اسناد پرداختنی" اعمال می‌شود. با وجود این، چنانچه انتقال دارایی‌ها در پایان پروژه به واحد گزارشگر محتمل نباشد، شناسایی هدایا و کمک‌ها در مقابل کاهش حساب‌ها و اسناد پرداختنی اعمال نمی‌شود بلکه در پایان پروژه حساب "حساب‌ها و اسناد پرداختنی" بدهکار و حساب "دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها" بستانکار می‌گردد.
ب-۲) در صورتی که سهم سازمان‌های بین‌المللی به حساب اشخاص ذینفع واریز گردد.
ثبت شماره (۱)؛ به هنگام واریز پیش‌پرداخت از حساب صندوق مشترک (سهم سازمان‌های بین‌المللی) به حساب اشخاص ذینفع
پیش‌پرداختی بابت عملیات سرمایه‌ای
حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
ثبت شماره (۲)؛ به هنگام شناسایی موجودی‌ها
موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
ثبت شماره (۳)؛ به هنگام شناسایی دارایی‌ها و هزینه‌ها
دارایی در جریان تکمیل
دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها
هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت
طرف حساب انتظامی- تضمین‌های دریافتی
چنانچه انتقال دارایی‌ها پس از اتمام پروژه به واحد گزارشگر محتمل نباشد، شناسایی دارایی‌ها در مقابل حساب‌ها و اسناد پرداختنی انجام نمی‌شود. با وجود این، در صورتی که در پایان پروژه مالکیت دارایی‌ها به واحد گزارشگر انتقال یابد، حساب "دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها" بدهکار و حساب "هدایا و کمک‌ها" بستانکار می‌گردد.
ثبت شماره (۴)؛ به هنگام واریز وجه از حساب صندوق مشترک (سهم سازمان‌های بین‌المللی) به حساب اشخاص ذینفع
به‌منظور تسویه بدهی‌ها
حساب‌ها و اسناد پرداختنی
چنانچه طبق قوانین و مقررات، واحد گزارشگر مکلف به کسر مالیات باشد، در ثبت مالی فوق حساب مالیات پرداختنی نیز بستانکار می‌شود.
ثبت شماره (۵)؛ به هنگام واریز وجه از حساب صندوق مشترک (محل سهم سازمان‌های بین‌المللی) به حساب اشخاص ذینفع
به منظور تسویه کسور قانونی مربوط
منبع : نسخه سال ۱۴۰۵ نظام حسابداری بخش عمومی — وزارت امور اقتصادی و دارایی
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting