دستورالعمل ابلاغ اعتبار موضوع ماده ۷۵ قانون محاسبات عمومی کشور؛ مراحل، ثبت و تسویه
دستورالعمل اجرایی روش ابلاغ اعتبار موضوع ماده ۷۵ قانون محاسبات عمومی کشور مشخص می‌کند وزارتخانه یا مؤسسه‌ای که اعتبار واحدهای تابعه و استانی در بودجه آن منظور شده است، چگونه این اعتبار را از طریق خزانه به ذیحسابی واحد گیرنده ابلاغ کند و وجه آن چطور منتقل، ثبت و در پایان سال تسویه شود.
| مرجع صادرکننده | وزارت امور اقتصادی و دارایی — ذیحسابی و اداره کل امور مالی |
| شماره بخشنامه | ۲۵۹۵۳/۶۱۸۲/۵۴ |
| تاریخ صدور | ۱۶ مهر ۱۳۷۹ |
| امضاکننده | سیدابوالفضل فاطمی‌زاده، معاون هزینه و خزانه‌دار کل کشور |
| موضوع | روش ابلاغ اعتبار موضوع ماده ۷۵ قانون محاسبات عمومی کشور |
خلاصه دستورالعمل
- درخواست ابلاغ اعتبار با امضای مشترک بالاترین مقام دستگاه و ذیحساب به اداره کل خزانه فرستاده می‌شود.
- خزانه پس از تطبیق با اعتبار تخصیص‌یافته، موافقت کتبی می‌دهد و معادل مبلغ را به‌عنوان تنخواه‌گردان حسابداری موقت به حساب ذیحسابی درخواست‌کننده واریز می‌کند.
- ذیحسابی ابلاغ‌دهنده، سهم هر استان و واحد را ابلاغ و وجه را به حساب ذیحسابی گیرنده منتقل می‌کند.
- گیرنده اعتبار فقط در حدود موافقت‌نامه و اعتبار ابلاغی خرج می‌کند و وجوه مصرف‌نشده را پایان سال به خزانه برمی‌گرداند.
- ثبت در سرفصل‌های «اعتبار ابلاغی — جاری، عمرانی، اختصاصی» انجام می‌شود و گواهی ذیحسابی ابلاغ‌دهنده ضمیمه حساب نهایی می‌شود.
سابقه و دامنه دستورالعمل
دستورالعمل شماره 47113/9742/54 مورخ 21/11/1377 درخصوص روش ابلاغ اعتبار موضوع ماده 75 قانون محاسبات عمومی کشور که طی نامه شماره 683/100/2 مورخ 19/11/1377 به تأیید دیوان محاسبات کشور رسیده است باتوجه به اصلاحیه‌های شماره 15113/2569/54 مورخ 27/4/1378 و 48641/10549/54 مورخ 21/12/1378 و 24013/5532/54 مورخ 3/7/1379 و نامه شماره 456/401/2 مورخ 7/6/79 دیوان محاسبات کشور به شرح زیر اصلاح و جایگزین دستورالعمل‌های مزبور و سایر دستورالعمل‌های قبلی موضوع ماده مزبور گردیده و جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.
الف — ابلاغ اعتبار به واحدهای تابعه و استانی
روش ابلاغ اعتبار در مورد اعتبارات جاری، عمرانی و از محل درآمد اختصاصی و یا اعتبارات تخصیص داده شده ردیف‌های عمومی به واحدهای تابعه و استانی که اعتبارات آنها ضمن بودجه وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مربوط منظور شده است به شرح زیر می‌باشد.
- درخواست ابلاغ اعتبار مربوط به هریک از دستگاه‌های اجرایی مذکور با امضای مشترک بالاترین مقام دستگاه اجرایی دارنده اعتبار و یا مقام مجاز از طرف وی و ذیحساب مربوط براساس مشخصات اعتباری مربوط، اعتبارات جاری تخصیص داده شده (شماره طبقه‌بندی دستگاه – عنوان و شماره طبقه‌بندی برنامه و فصول هزینه یا ردیف عمومی) اعتبارات عمرانی تخصیص داده شده (شماره طبقه‌بندی دستگاه – عنوان و شماره طبقه‌بندی برنامه و طرح عمرانی و یا ردیف عمومی و عنوان و شماره طبقه‌بندی طرح عمرانی از محل آن) و اعتبارات از محل درآمد اختصاصی وصولی (شماره طبقه‌بندی دستگاه – عنوان و شماره طبقه‌بندی برنامه) حسب مورد با ذکر مبلغ و مشخصات واحد تابعه و استانی گیرنده اعتبار تکمیل و به اداره کل خزانه ارسال گردد.
- اداره کل خزانه پس از انجام بررسی و تطبیق موضوع مورد درخواست با مشخصات اعتبارات تخصیص داده شده جاری، عمرانی و اعتبارات از محل درآمدهای اختصاصی وصولی نسبت به تأمین اعتبار اقدام و مراتب موافقت کتبی خود را مبنی بر ابلاغ اعتبار به طور مستقیم و راسا توسط ذیحساب و دستگاه اجرایی درخواست کننده اعلام و معادل مبلغ مورد درخواست را به عنوان افزایش موقت تنخواه‌گردان حسابداری به حساب بانک پرداخت ذیحسابی دستگاه اجرایی درخواست کننده ابلاغ اعتبار واریز می‌نماید.
ضمنا چنانچه در ابتدای هر سه ماه از سال تخصیص اعتبارات جاری فصل اول و چهارم دستگاه‌های اجرایی دارای بودجه متمرکز ابلاغ نشود، به منظور حواله وجوه مربوط به پرداخت حقوق و مزایای واحدهای تابعه و استانی دستگاه‌های اجرایی مذکور، ذیحساب مربوط می‌تواند با امضای مشترک بالاترین مقام دستگاه اجرایی و یا مقام مجاز از طرف وی از اداره کل خزانه درخواست تنخواه‌گردان نماید و پس از ابلاغ تخصیص اعتبار اقدام لازم نسبت به پابه‌پایی و اعمال حساب آن به عنوان ابلاغ اعتبار به عمل آورد. - ذیحساب و دستگاه اجرایی دارنده اعتبار پس از وصول موافقت کتبی خزانه معادل سهم اعتبار تعیین شده برای هر استان و واحد تابعه را راسا و با درج عبارت «مراتب این ابلاغ اعتبار قبلا به تأیید خزانه رسیده است» به ذیحساب دستگاه اجرایی گیرنده اعتبار، ابلاغ و معادل وجه آن را از محل تنخواه‌گردان حسابداری موقت دریافتی از خزانه به حساب ذیحسابی دستگاه اجرایی گیرنده اعتبار منتقل و مراتب را به ذیحسابی و دستگاه اجرایی گیرنده اعتبار، خزانه، خزانه معین استان مربوط و حسابرس کل دیوان محاسبات دستگاه اجرایی گیرنده اعتبار در مرکز و اداره کل دیوان محاسبات استان مربوط حسب مورد اعلام و در دفاتر ثبت می‌نماید.
- ذیحسابی و دستگاه یا واحد سازمانی گیرنده اعتبار در موارد مذکور و همچنین سایر مواردی که به موجب مقررات قانون بودجه و سایر قوانین و مقررات اعتبار ابلاغ می‌شود بعنوان دستگاه صاحب اعتبار مکلف است همچنان براساس شرح فعالیت‌های مندرج در موافقت‌نامه‌های متبادله در حدود اعتبارات ابلاغی تخصیص داده شده عمل نمایند.
- ذیحساب و دستگاه اجرایی در مرکز یا استان بایستی در پایان سال وجوه مصرف نشده مبالغ دریافتی را براساس مشخصات اعتباری به حساب مربوط نزد خزانه یا خزانه معین استان واریز و تأییدیه اخذ نمایند تا چنانچه در سال یا سال‌های بعد تعهدات پرداخت نشده از محل آن باقی مانده باشد با رعایت مقررات مربوط اقدام نمایند.
- عملیات حسابداری وجوه مزبور در دفاتر، صورتحساب دریافت و پرداخت ماهانه و نهایی ذیحسابی دستگاه اجرایی گیرنده اعتبار براساس مشخصات اعتبارات ابلاغی در گروه حساب‌های بودجه‌ای حسب مورد طی سرفصل «اعتبار ابلاغی- جاری»، «اعتبار ابلاغی- عمرانی» و «اعتبار ابلاغی- اختصاصی» (بدهکار) و دستگاه اجرایی (بستانکار) اعمال حساب و حساب‌های معین براساس مشخصات اعتبار ابلاغی نگاهداری و عملیات دریافت و پرداخت وجوه مذکور برحسب مشخصات اعتبار مربوط در گروه حساب‌های دریافت و پرداخت وجوه ابلاغی اعمال حساب و حساب‌های معین مورد لزوم نگاهداری و بابت وجوه «حساب دریافتی بابت… اعتبار ابلاغی» گواهی از ذیحسابی ابلاغ دهنده برحسب مشخصات اعتبار ابلاغی اخذ و همراه با فرم‌های عملکرد بودجه مطابق مشخصات اعتبارات ابلاغی فوق‌الاشاره تکمیل و ضمیمه حساب نهایی ارایه شود.
- ذیحسابان و مسئولان ادارات کل امور مالی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی مرکزی با ابلاغ این دستورالعمل حتی‌الامکان از واگذاری هرگونه وجهی تحت عنوان تنخواه‌گردان پرداخت به ذیحسابان ادارات کل استان‌ها و واحدهای مستقر در استان‌ها خودداری نمایند ضمنا وظایف ذیحساب در دستگاه‌هایی که مشمول قانون محاسبات عمومی کشور نبوده و گیرنده اعتبار می‌باشند را مدیران مالی و یا عناوین مشابه نسبت به انجام این دستورالعمل اقدام خواهند نمود.
انتخاب بین ابلاغ اعتبار و تنخواه‌گردان
بدین ترتیب دستگاه‌های اجرایی که اعتبارات واحدهای تابعه و استانی آنان ضمن بودجه وزارتخانه و یا مؤسسه دولتی مربوط منظور شده است برای واگذاری وجوه واحدهای تابعه و استانی مخیر به انتخاب روش ابلاغ اعتبار و یا واگذاری تنخواه‌گردان پرداخت خواهند بود بدیهی است با انتخاب هریک از روش‌های مزبور بایستی حسب مورد ضوابط تعیین شده در این دستورالعمل و یا آیین‌نامه نحوه واگذاری و میزان و موارد استفاده و واریز انواع تنخواه‌گردان‌ها رعایت گردد.
ضوابط فعلی واگذاری و تسویه تنخواه‌گردان در آیین‌نامه نحوه واگذاری و میزان مورد استفاده از انواع تنخواه‌گردان‌ها مصوب ۱۴۰۲ آمده است و ثبت‌های آن در ثبت‌های حسابداری تنخواه‌گردان و پیش‌پرداخت توضیح داده شده است.
ب — اعتباری که دستگاه دیگری هزینه می‌کند
روش ابلاغ اعتبار در مورد اعتباراتی که در اختیار یک دستگاه اجرایی بوده و ضرورتا می‌بایست توسط سایر دستگاه‌های اجرایی هزینه گردد با رعایت ضوابط مذکور در بندهای قسمت (الف) قابل انجام است.
ابلاغ اعتبار در دانشگاه‌های علوم پزشکی
در دانشگاه‌ها، تقسیم منابع میان واحدهای اجرایی تابع آیین‌نامه مالی و معاملاتی است و از طریق کمیته تخصیص ماده ۲۴ انجام می‌شود؛ درآمد اختصاصی واحدها نیز طبق ماده ۷ آیین‌نامه تا زمان تعیین سهم و تخصیص قابل هزینه نیست. بند ۷ همین دستورالعمل هم تصریح می‌کند که در دستگاه‌های غیرمشمول قانون محاسبات، وظایف ذیحساب را مدیران مالی انجام می‌دهند.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting