ثبت‌های حسابداری اوراق اجاره در نظام حسابداری بخش عمومی ۱۴۰۵
۱- مقدمه
اجاره با پشتوانه دارایی‌های واجد شرایط (طبق آیین‌نامه اجرایی مربوط) منتشر می‌شود. این اوراق به عنوان ابزار مالی بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران محسوب شده و از قابلیت معامله در بازار بورس و یا خارج از بورس (فرا بورس) برخوردار است. اعتبار مربوط به تسویه اصل و فرع اوراق اجاره مربوط به دولت و طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شرکت‌های دولتی، در قوانین بودجه سنواتی برآورد و پس از تخصیص در مقاطع زمانی مربوط به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌شود. کلیه کارمزد‌ها و حق‌الزحمه های انتشار این اوراق حسب مورد بر عهده سازمان برنامه و بودجه کشور یا شرکت‌های دولتی استفاده‌کننده از این اوراق است.
به طور کلی دو وضعیت برای تسویه بدهی‌های دولت قابل تصور می‌باشد. در وضعیت اول واحد گزارشگر مشخصی به عنوان متولی شناسایی آن‌ها نیست. در این حالت شناسایی بدهی‌ها توسط مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت انجام شده و اعتبار بودجه‌ای مربوط به تسویه آن در ردیف بودجه‌ای وزارت امور اقتصادی و دارایی لحا می‌شود. در وضعیت دوم واحد گزارشگر معینی به عنوان متولی شناسایی بدهی‌ها وجود داشته و اعتبار بودجه‌ای مربوط به تسویه آن در ردیف بودجه‌ای واحد مزبور اعمال می‌گردد. بر این اساس واحدهای دارای اعتبار بودجه‌ای ذیربط، واحد اجاره‌کننده دارایی و مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت رویدادهای مالی مربوط به اوراق اجاره را مطابق ایین دستورالعمل شناسایی و گزارش می‌نمایند.
ثبت شماره (۱)؛ با دریافت اعلامیه مرکز مدیریت بدهی
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| ارزش خالص انباشته | ** | تعهدات اوراق اجاره | ** |
ثبت شماره (۲)؛ به هنگام دریافت وجوه حاصل از
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| ارزش خالص انباشته | ** | سود تضمین شده پرداختنی | ** |
ثبت شماره (۳)؛ تسویه و پرداخت بدهی
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| تعهدات اوراق اجاره | ** | ارزش خالص انباشته | ** |
| سود تضمین شده پرداختنی | ** |
ثبت شماره (۱)؛ با دریافت اعلامیه مرکز مدیریت بدهی
ثبت شماره (۲)
ثبت شماره (۳)؛ تسویه و پرداخت بدهی
ب-۱) در صورتی که واحد گزارشگر مشخصی متولی شناسایی بدهی‌های دولت نباشد، شناسایی بدهی‌ها توسط مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت انجام شده و اعتبار بودجه‌ای مربوط به تسویه آن‌ها در ردیف بودجه‌ای وزارت امور اقتصادی و دارایی لحاظ می‌شود.
ثبت شماره (۱)؛ به هنگام
ثبت شماره (۱)
ثبت شماره (۱)
ثبت شماره (۱)؛ تغییر در طبقه‌بندی دارایی‌های مورد اجاره
واحد گزارشگر اجاره کننده دارایی باید پس از انتقال مالکیت دارایی مورد اجاره، طبقه‌بندی دارایی مزبور را تعدیل و موضوع را در یادداشت‌های توضیحی صورت‌های مالی افشاء نماید. بدیهی است پس از پایان دوره اجاره، طبقه‌بندی دارایی‌های اجاره‌ای تعدیل می‌شود.
ثبت شماره (۲)؛ شناسایی هزینه استهلاک دارایی‌های اجاره‌ای
ثبت شماره (۱)؛ شناسایی بدهی معادل اوراق اجاره واگذارشده
چنانچه واحد گزارشگر مشخصی متولی شناسایی بدهی‌های دولت نباشد، ابتدا شناسایی اولیه آن‌ها در مقابل حساب ارزش خالص انباشته اعمال گردیده و سپس بدهی مزبور جایگزین حساب ارزش خالص انباشته در شناسایی رویداد فوق می‌شود.
ثبت شماره (۲)؛ شناسایی سود تضمین شده تحقق یافته اوراق اجاره در هر سال مالی
ثبت شماره (۳)؛ به میزان تسویه اصل و سود تضمین شده اوراق اجاره
رویدادهای مالی و بودجه‌ای مربوط به بازپرداخت اصل و فرد اوراق اجاره باید مطابق ثبت‌های مربوط به "واحد گزارشگر دارای اعتبار بودجه‌ای" در بند (پ) این بخش توسط واحد گزارشگر دریافت‌کننده اعتبار تخصیص یافته شناسایی و اطلاعات آن بر اساس ترتیبات مقرر در بخشنامه‌های مربوط وزارت امور اقتصادی و دارایی با مورد گزارش بدهی‌ها و مطالبات، به مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت ارسال شود. شایان ذکر است، مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت بایستی صرفا سطوح تفصیلی "سال" و "مورد بدهی" را برای حساب‌های معین "تعهدات اوراق اجاره" و "سود تضمین شده پرداختنی" اعمال نماید.
منبع : نسخه سال ۱۴۰۵ نظام حسابداری بخش عمومی — وزارت امور اقتصادی و دارایی
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting