مدیریت هزینه در داروخانه بیمارستان
استاندارد ب-۶-۱: مسئول فنی داروخانه/
این استاندارد در زیرمحور «ب-۶ مدیریت دارویی» کتاب راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران (ویرایش ششم) ۱۳ سنجه دارد. سنجه‌هایی که به خرید، موجودی، نگهداری و هزینه دارو و ملزومات مربوط است در ادامه آمده است.
سنجه ب-۶-۱-۱: تأمین دارو و ملزومات در تمام ساعات
دارو، ملزومات و تجهیزات پزشکی مصرفی مورد نیاز بیماران در تمام ساعات شبانه‌روز تحت نظارت مسئول فنی داروخانه/
- تأمین دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی بیماران بستری، اورژانس و سایر بخش‌ها در تمام ساعات شبانه‌روز
- نظارت مسئول فنی داروخانه بر روند خرید دارو، ملزومات و تجهیزات پزشکی مصرفی
- ارائه خدمات داروخانه سرپایی با حضور مسئول فنی در ساعات فعالیت درمانگاه‌ها
- رعایت موارد نسخه‌پیچی صحیح در داروخانه
توضیحات کتاب: تأمین دارو و ملزومات نباید با شیوه ذخیره‌سازی دارو و ملزومات در بخش‌ها انجام شود. مسئول فنی داروخانه بر مواردی مانند نحوه برآورد و تعیین نقطه سفارش هر قلم، نحوه و معیارهای انتخاب تأمین‌کنندگان و نحوه اولویت‌بندی منابع تأمین دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی نظارت می‌کند.
سنجه ب-۶-۱-۲: داروهای حیاتی و ضروری
بیمارستان از تأمین به‌موقع داروهای حیاتی و ضروری تمامی بخش‌ها در تمامی ساعات شبانه‌روز اطمینان حاصل می‌نماید. (سطح ۱، وزن ۲، مرتبط با ایمنی بیمار)
- تعیین نوع و تعداد داروهای ضروری هر بخش بر اساس مصوبه کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی
- تأمین داروهای ضروری و موجود بودن داروهای حیاتی هر بخش طبق دستورالعمل
توضیحات کتاب: فهرست داروهای حیاتی و ضروری حداقل سالانه بازنگری و بر اساس فرمولاری مصوب به‌روز می‌شود. داروهای ضروری لازم نیست به‌صورت موجودی ثابت در همه بخش‌ها نگهداری شوند؛ اما بیمارستان باید امکان تأمین سریع و به‌موقع آن‌ها را فراهم کند.
سنجه ب-۶-۱-۳: کمبود دارو و ذخیره راهبردی
در شرایط کمبود دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی پزشکی، اولویت‌بندی و مدیریت مصرف با مشارکت مسئول فنی داروخانه برنامه‌ریزی شده و بر اساس آن عمل می‌شود. (سطح ۱، وزن ۱٫۵، مرتبط با ایمنی بیمار)
- شناسایی داروهای با احتمال کمبود در بازار
- پیگیری از معاونت غذا و دارو برای اطلاع‌رسانی کمبودها و دریافت راهکار یا تخصیص سهمیه
- شیوه اطلاع‌رسانی به بخش‌ها در کمبودهای موقت
- پیش‌بینی روش‌های جایگزین توسط داروساز بالینی برای انتخاب داروی جایگزین
- پیاده‌سازی گایدلاین‌های تجویز و مصرف منطقی برای جلوگیری از کمبود
توضیحات کتاب: ذخیره استراتژیک دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی به‌صورت منطقی و با توجه به نیاز مرکز و زیر نظر مسئول فنی داروخانه انجام می‌شود و در شرایط کمبود، تخصیص اقلام فقط بر اساس اولویت‌های بالینی و نیاز واقعی بیماران است. ذخیره استراتژیک دارویی یعنی نگهداری هدفمند و کنترل‌شده داروهای ضروری و حیاتی به میزان کافی برای تضمین تداوم خدمات در شرایط اضطراری، اختلال در تأمین یا افزایش ناگهانی نیاز. (در سایت: نحوه تأمین، ذخیره‌سازی و هزینه‌کرد ذخایر راهبردی دارو و تجهیزات پزشکی)
سنجه ب-۶-۱-۴: انبارش ایمن
بیمارستان از شرایط انبارش/
- تدوین دستورالعمل «انبارش/
نگهداری حفاظت‌شده و ایمن دارو، ملزومات و تجهیزات پزشکی مصرفی» - چینش بر اساس اولین ورودی-اولین خروجی (FIFO) یا اولین تاریخ انقضا-اولین خروجی (FEFO)
- بازدیدهای دوره‌ای مسئول فنی داروخانه و اقدام اصلاحی برای عدم انطباق‌ها
از نکات کتاب: انبار دارویی فضای فیزیکی مستقل، کافی و تحت کنترل دارد و ورود افراد غیرمرتبط ممنوع است؛ داروها و تجهیزات فراخوان‌شده و منقضی از سایر اقلام تفکیک می‌شوند؛ یخچال دارویی مجهز به دماسنج، هشداردهنده دما، برق اضطراری و دیتالاگر است؛ و تاریخ انقضای دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی و چینش آن‌ها بر اساس تاریخ انقضا مدیریت می‌شود.
سنجه ب-۶-۱-۵: توزیع و عودت دارو
نسخه‌پیچی، توزیع و مصرف ایمن دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی پزشکی در تمام ساعات فعالیت داروخانه، تحت نظارت مستقیم مسئول فنی داروخانه است. (سطح ۱، وزن ۲)
- نظارت بر انتقال اطلاعات کامل و دقیق دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی از پرونده به سامانه اطلاعات بیمارستان
- نظارت بر انطباق نسخه‌پیچی با دستورات پزشک در سامانه برای بیماران بستری
- عودت داروها و ملزومات مصرف‌نشده بیمار بستری به داروخانه با رعایت شرایط نگهداری
از ابعاد نظارت در کتاب: توزیع دارو به‌صورت تک‌پیچ (بسته جداگانه برای هر بیمار)؛ عدم انبارش دارو در بخش و عودت داروها و ملزومات مصرف‌نشده به داروخانه؛ و اطمینان از عدم محاسبه هزینه دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی عودت داده‌شده در صورتحساب بیمار.
سنجه ب-۶-۱-۱۱ و ۱۲: فراخوان و امحا
- اطلاع‌رسانی و جمع‌آوری فوری دارو و تجهیزات مصرفی فراخوان‌شده، جداسازی از اقلام در گردش و روشن بودن سرنوشت نهایی آن‌ها (سطح ۱، وزن ۱٫۵)
- ایزوله‌سازی داروها و تجهیزات تاریخ‌گذشته برای ارسال به شرکت‌های دارای مجوز امحا و نبود هیچ مورد تاریخ‌گذشته در گردش کار؛ مستندات کامل فرایند امحا در بیمارستان موجود باشد (سطح ۲، وزن ۱)
سنجه ب-۶-۱-۱۳: کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی
- بررسی وضعیت تأمین، نگهداری، توزیع، تجویز و مدیریت دارویی
- تأیید و تصویب فارماکوپه دارویی و تجهیزاتی بیمارستان و آنالیز ABC به‌صورت دوره‌ای
- تعیین و پایش شاخص‌های مدیریت دارویی
- از اقدامات کمیته: تصویب نحوه تهیه داروها و تجهیزات گران‌قیمت و فرایند مدیریت تجویز خارج از فرمولاری
جزئیات بیشتر: کمیته درمان، دارو و تجهیزات پزشکی و مدیریت هزینه دارو، ملزومات و تجهیزات مصرفی پزشکی.
منبع: راهنمای جامع استانداردهای اعتباربخشی ملی بیمارستان‌های ایران، ویرایش ششم، استاندارد ب-۶-۱.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting