صورت‌های مالی دانشگاه چه زمانی واقعا نهایی می‌شوند؟ | ماده ۴ آیین‌نامه مالی و معاملاتی
ماده ۴ـ (اصلاحی ۱۳۹۸) مؤسسه موظف است با رعایت مقررات مربوطه تا پایان تیر ماه سال بعد نسبت به تهیه صورت‌های مالی نهایی اقدام و پس از امضاء مدیر امور مالی، معاون پشتیبانی و اکثریت اعضاء هیأت رئیسه مؤسسه، و رئیس مؤسسه جهت اظهار نظر به حسابرس مستقل ارائه نماید. امضاء رئیس مؤسسه و معاون پشتیبانی و مدیر امور مالی الزامی است.
ماده ۴ مرحله بعد از پایان سال مالی را مشخص می‌کند: دانشگاه باید صورت‌های مالی نهایی سال قبل را حداکثر تا پایان تیرماه تهیه و پس از طی فرآیند امضا، برای اظهارنظر به حسابرس مستقل ارائه کند. بنابراین پایان اسفند، پایان دوره گزارشگری است؛ اما صورت‌های مالی در همان روز لزوماً نهایی و آماده حسابرسی نیستند.
اهمیت این فاصله زمانی در «نظام حسابداری بخش عمومی» و استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره ۱ روشن‌تر می‌شود. صورت‌های مالی باید بر مبنای تعهدی تهیه و وضعیت و تغییرات در وضعیت مالی واحد گزارشگر را به نحو مطلوب منعکس کنند. استاندارد همچنین بر «به‌موقع بودن» تأکید دارد و مقرر می‌کند صورت‌های مالی در مهلت تعیین‌شده در قوانین و مقررات ارائه شود؛ پیچیدگی عملیات نیز به‌تنهایی توجیهی برای تأخیر در گزارشگری نیست.
در همین فاصله، استاندارد حسابداری بخش عمومی شماره ۱۴ «رویدادهای پس از تاریخ گزارشگری» نیز اهمیت پیدا می‌کند. همه اتفاقاتی که بعد از پایان اسفند رخ می‌دهند متعلق به سال جدید و بی‌اثر بر صورت‌های مالی سال قبل نیستند. اگر اطلاعات جدید، شواهدی درباره شرایطی فراهم کند که در تاریخ گزارشگری وجود داشته است، ممکن است صورت‌های مالی سال قبل نیازمند تعدیل باشد؛ در مقابل، رویدادی که ناشی از شرایط ایجاد‌شده پس از تاریخ گزارشگری است اصولاً رویداد غیرتعدیلی است و در صورت بااهمیت بودن، موضوع افشا قرار می‌گیرد. همین منطق در IPSAS نیز برای فاصله میان تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی برای انتشار وجود دارد.
ساختار خود آیین‌نامه هم این فرآیند را تکمیل می‌کند. واحدهای اجرایی مستقل باید صورت‌های مالی نهایی خود را حداکثر تا پایان اردیبهشت سال بعد به دانشگاه تحویل دهند تا بررسی و در صورت‌های مالی نهایی مؤسسه تلفیق شود. سپس صورت‌های مالی دانشگاه طبق ماده ۴ تهیه و امضا و برای حسابرسی ارسال می‌شود. حسابرس نیز طبق ماده ۱۲ توسط هیأت امنا انتخاب می‌شود و در نهایت هیأت امنا با توجه به گزارش حسابرس درباره تصویب صورت‌های مالی تصمیم می‌گیرد.
بنابراین امضای صورت‌های مالی در ماده ۴ را نباید صرفاً یک تشریفات اداری دانست. در استانداردهای گزارشگری مالی نیز تهیه، تأیید و نهایی‌شدن صورت‌های مالی با مسئولیت مقامات ذی‌صلاح ارتباط دارد. الزام به امضای رئیس مؤسسه، معاون پشتیبانی و مدیر امور مالی نیز نشان می‌دهد مسئولیت صورت‌های مالی صرفاً بر عهده واحد حسابداری نیست و در سطح مدیریت مؤسسه قرار دارد.
در مصوبات تکمیلی سال ۱۳۹۸ نیز برای دانشگاه‌هایی که عملیات مالی ناشی از اوراق مرابحه، صکوک اسلامی یا اسناد خزانه اسلامی دارند، مهلت مربوط تا پایان شهریورماه پیش‌بینی شده و دانشگاه مکلف شده است گزارش حسابرسی سال قبل را نیز تا پایان شهریور اخذ و برای وزارت متبوع ارسال کند.
در نتیجه ماده ۴ فقط «مهلت تهیه صورت‌های مالی» را تعیین نمی‌کند؛ بلکه حلقه اتصال بستن سال مالی، تکمیل و تعدیل اطلاعات، مسئولیت مدیران، حسابرسی مستقل و نهایتاً تصویب صورت‌های مالی در هیأت امنا است.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting