ثبت‌های حسابداری تسویه و تهاتر دیون و تعهدات در نظام حسابداری بخش عمومی ۱۴۰۵
در سال‌های اخیر تهاتر دیون و تعهدات دستگاه‌های اجرایی دولتی از محل واگذاری سهام، اموال و دارایی‌های طرح‌های نیمه تمام و خاتمه یافته، به عنوان روشی مطلوب در جهت صرفه و صلاح دولت برای تسویه بدهی‌های دستگاه‌های اجرایی دولتی، پیش بینی شده است. بر این اساس در بخش دولتی تهاتر و تسویه دیون و تعهدات از طرق فوق الذکر در قالب تکالیف مندرج در قوانین بودجه سال‌های اخیر و سایر قوانین و مقررات موضوعه به دستگاه‌های اجرایی محول شده است. برای نمونه می‌توان به جزء (الف-۳) بند (۸) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۳۸۹ و جزء (الف) بند (۳۵) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۳۹۰ کل کشور اشاره نمود. بنابراین با توجه به محدودیت نقدینگی دولت در پرداخت و تسویه تعهدات و دیون خود و به منظور تامین عدالت اجتماعی و به واسطه گسترش مالکیت در سطح عموم مردم، ارتقای کارایی بنگاه‌های اقتصادی و بهره‌وری منابع مادی و انسانی و تکنولوژیک، افزایش سهم بخش خصوصی و تعاونی در اقتصاد ملی و کاستن بار مالی و مدیریتی دولت در تصدی فعالیت‌های اقتصادی و نیز تکلیف و الزام قانونی در راستای کوچکسازی دولت از طریق خصوصیسازی و واگذاری سهام شرکت‌های دولتی (قانون اصلاح موادی از برنامه توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاست‌های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی)، تدوین دستورالعمل حسابداری برای ثبت عملیات مالی تهاتر و تسویه دیون و تعهدات دولت از محل واگذاری سهام، اموال و دارایی‌های طرح‌های نیمه تمام و خاتمه یافته ضروری است.
ثبت شماره (۱)؛ تسویه تعهدات واحد گزارشگر (معادل خالص مطالبات) از محل واگذاری سهام یا دارایی‌های متعلق به سایر واحدهای گزارشگر
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| حساب‌ها و اسناد پرداختنی | ** | درآمدها- انتقالات | ** |
| حساب انتظامی- کنترل دریافتی‌ها بابت اعتبار | ** | طرف حساب انتظامی- کنترل دریافتی‌ها بابت اعتبار | ** |
| اعتبار ... مصرف شده | ** | اعتبار ... تامین شده | ** |
| حساب انتظامی- کنترل منابع بودجهای | ** | طرف حساب انتظامی- کنترل منابع بودجهای | ** |
بدیهی است، رویدادهای مربوط به ایجاد تعهدات و حساب‌های بودجهای لازم پیش از ثبت مذکور شناسایی می‌شوند. درضمن کسور قانونی تعهدات تایید شده بایستی در چارچوب موافقتنامه مزبور از محل اعتبار تخصیص یافته مربوط تامین و پرداخت شود. همچنین واحد گزارشگر مالک سهام یا دارایی‌های واگذارشده بایستی ضمن خارج نمودن دارایی‌های مربوط در مقابل حساب " هزینه‌ها– انتقالات" از دفاتر آن واحد و تعیین سود و زیان واگذاری آن‌ها، ثبت زیر را نیز اعمال نماید.
ثبت شماره (۲)؛ در صورتیکه تعهدات واحد گزارشگر (معادل خالص مطالبات) از محل واگذاری سهام یا سایر دارایی‌های متعلق به همان
| بدهکار — عنوان حساب معین | مبلغ | بستانکار — عنوان حساب معین | مبلغ |
|---|---|---|---|
| حساب‌ها و اسناد پرداختنی | ** | دارایی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها | ** |
| ذخیره کاهش ارزش دارایی‌ها | ** | موجودی‌ها به تفکیک طبقه‌بندی شیوه‌نامه دارایی‌ها | ** |
| ذخیره کاهش ارزش موجودی‌ها | ** | دارایی در جریان تکمیل | ** |
| مازاد تجدید ارزیابی | ** | سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها | ** |
| اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده | ** | انتقال از سایر اقلام ارزش خالص | ** |
| حساب انتظامی- کنترل منابع بودجهای | ** | اعتبار سرمایه‌ای تامین شده | ** |
| حساب انتظامی- کنترل دریافتی‌ها بابت اعتبار | ** | طرف حساب انتظامی- کنترل منابع بودجهای | ** |
| طرف حساب انتظامی- کنترل دریافتی‌ها بابت اعتبار | ** |
واحد گزارشگر تسویه شود.
حساب‌ها و اسناد پرداختنی
ذخیره کاهش ارزش دارایی‌ها
ذخیره کاهش ارزش موجودی‌ها
استهلاک انباشته ...
مازاد تجدید ارزیابی
اعتبار سرمایه‌ای مصرف شده
حساب‌های انتظامی زیر به عنوان حساب موقت محسوب و به‌منظور کنترل عملکرد منابع بودجهای، به میزان تعهدات تسویه شده، با سطح تفصیلی واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای نگهداری می‌شوند.
حساب انتظامی- کنترل منابع بودجهای
حساب‌های انتظامی زیر به عنوان حساب موقت محسوب و به‌منظور کنترل عملکرد دریافتی‌ها بابت اعتبار، به میزان تعهدات تسویه شده نگهداری می‌شوند. حساب انتظامی- کنترل دریافتی‌ها بابت اعتبار
در صورتیکه ارزش دفتری دارایی واگذار شده بیش از مبلغ تعهدات مورد نظر باشد، مابه‌التفاوت مربوط بایستی به عنوان هزینه‌ها به تفکیک طبقه‌بندی اقتصادی دولت (سایر هزینه‌ها) شناسایی و چنانچه ارزش دفتری دارایی واگذار شده کمتر از مبلغ تعهدات مورد نظر باشد، مابه‌التفاوت مربوط بایستی به عنوان درآمدهای واحد به تفکیک طبقه‌بندی مربوط (سایر درآمدهای واحد) شناسایی شود. در ضمن، کسور قانونی تعهدات تایید شده بایستی در چارچوب موافقتنامه مزبور از محل اعتبار مربوط تامین و پرداخت شود.
منبع : نسخه سال ۱۴۰۵ نظام حسابداری بخش عمومی — وزارت امور اقتصادی و دارایی
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting