«کمترین قیمت متناسب» و «مناسب‌ترین قیمت» در مناقصه چه فرقی دارند؟
قانون برگزاری مناقصات در تعریف «مناقصه» از «کمترین قیمت متناسب» و در تعریف «ارزیابی مالی» از «مناسب‌ترین قیمت» استفاده کرده است. آیین‌نامه مالی و معاملاتی دانشگاه‌های علوم پزشکی در ماده ۵۶ هر دو جا «مناسب‌ترین قیمت» نوشته است.
دو تعریف در قانون
«الف – مناقصه: فرایندی است رقابتی برای تأمین کیفیت مورد نظر (طبق اسناد مناقصه)، که در آن تعهدات موضوع معامله به مناقصه‌گری که کمترین قیمت متناسب را پیشنهاد کرده باشد، واگذار می‌شود.»
«ز – ارزیابی مالی: فرایندی است که در آن مناسب‌ترین قیمت به شرح مندرج در ماده (۲۰) این قانون از بین پیشنهادهایی که از نظر فنی بازرگانی پذیرفته شده‌اند، برگزیده می‌شود.»
متن کامل قانون: قانون برگزاری مناقصات.
پاسخ کانال علی قره‌داغلی
پرسش «منظور از کمترین قیمت متناسب در تعریف مناقصه چیست و با عبارت مناسب‌ترین قیمت در تعریف ارزیابی مالی چه تفاوتی دارد؟» در یادداشت مورخ ۱۶ تیر ۱۳۹۶ کانال تلگرامی علی قره‌داغلی (کانال مناقصه) این‌طور پاسخ داده شده است:
«متناسب در لغت یعنی "چیزی که اجزای آن با هم هماهنگ باشد" ولی مناسب یعنی "نزدیک به هم" [فرهنگ فارسی عمید]، متناسب یعنی "جور" ولی مناسب یعنی "سزاوار" [لغت‌نامه دهخدا]. لذا وقتی در تعریف مناقصه به عنوان یک فرایند از کلمه متناسب استفاده می‌شود از ابتدا تا انتهای فرایند و همه اجزای پیشنهاد را مد نظر دارد از جمله ارزیابی کیفی، پاکت‌های الف، ب و ج هر کدام به تنهایی، لذا حتی اگر یکی از اجزا با ساختار درخواستی برای ارایه پیشنهاد در مناقصه هماهنگ نباشد بنابر تعریف مناقصه کنار گذاشته خواهد شد و در نهایت این کمترین قیمت است که پس از رعایت این هماهنگی در تمام اجزا برنده است.»
«ولی در ارزیابی مالی که خود یکی از اجزای فرایند مناقصه است فقط به بررسی قیمت‌های پیشنهادی بر اساس روش مندرج در ماده ۲۰ یعنی روش ارزیابی مالی مندرج در اسناد اقدام خواهد شد؛ لذا در اینجا مناسب‌ترین که در برگیرنده معنی نزدیک به هم و سزاوار است بر اساس همان روش مشخص شده به کار رفته است و حتی کلمه "کمترین" در تعریف ارزیابی مالی گنجانده نشده است.»
«از سویی دیگر باید توجه داشت که در ارزیابی مالی پس از حذف قیمت‌های خارج از دامنه بر اساس اعمال بخشنامه تعیین دامنه قیمت‌های متناسب عملا نوعی متناسب‌سازی بین قیمت‌ها رخ داده است، لذا در مناقصات یک مرحله‌ای کمترین قیمت پیشنهادی و در مناقصات دومرحله‌ای کمترین قیمت تراز شده (به استناد شق ۵ بند الف ماده ۱۲ آیین‌نامه مستندسازی) در تعریف مناسب‌ترین قیمت می‌گنجد.»
منبع: کانال تلگرامی علی قره‌داغلی، یادداشت ۱۶ تیر ۱۳۹۶.
نتیجه‌گیری یادداشت
- مناقصه یک‌مرحله‌ای: پس از کنار گذاشتن پیشنهادهای ناهماهنگ با اسناد و حذف قیمت‌های خارج از دامنه، کمترین قیمت پیشنهادی همان مناسب‌ترین قیمت است.
- مناقصه دومرحله‌ای: کمترین قیمت تراز شده مناسب‌ترین قیمت است؛ یعنی قیمتی که اثر امتیاز فنی بازرگانی در آن لحاظ شده است.
مقررات مرتبط
- قیمت تراز شده در بند ۲۲ تعاریف آیین‌نامه اجرایی نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات «قیمت متناسب با کیفیت تعیین شده در اسناد مناقصه» تعریف شده و رابطه آن در ماده ۱۲ همان آیین‌نامه آمده است.
- حذف قیمت‌های خارج از دامنه طبق دستورالعمل تعیین دامنه قیمت‌های متناسب پیشنهادی (بخشنامه ۱۴۰۳/
۴۱۰۳۵۴) انجام می‌شود. این دستورالعمل «مناسب‌ترین قیمت پیشنهادی» را پیشنهادی می‌داند که سه عامل قیمت، کیفیت و زمان را توأم و بهینه در نظر گرفته باشد. - اگر دو پیشنهاد در شرایط برابر باشند، طبق ماده ۲۲ قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار بخش خصوصی و تعاونی در اولویت است.