آیین‌نامه اجرایی بند «ج» ماده (۱۲) قانون برگزاری مناقصات (ارزیابی کیفی مناقصه‌گران) مصوب ۱۳۸۵؛ متن کامل با اصلاحات ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳
آیین‌نامه اجرایی بند «ج» ماده (۱۲) قانون برگزاری مناقصات — تصویب‌نامه شماره ۸۴۱۳۶/
خلاصه برای امور مالی و ذیحسابی
- این آیین‌نامه ضوابط ارزیابی کیفی مناقصه‌گران را برای انواع کارهای پیمانکاری و تأمین کالا تعیین می‌کند؛ ارزیابی کیفی مشاوران تابع آیین‌نامه بند «ه» ماده (۲۹) قانون است (ماده ۱).
- آگهی ارزیابی (ماده ۷) و استعلام ارزیابی (ماده ۸) حداقل‌های مشخصی دارند؛ از جمله معیارها، روش امتیازدهی، حداقل امتیاز قابل قبول و برنامه زمانی ارزیابی.
- ماده ۹ ارزیابی و امتیازدهی و ماده ۱۰ حداقل تعداد مناقصه‌گران در فهرست کوتاه را تعیین کرده است؛ ماده ۱۱ (جایگزین ۱۴۰۰/۰۸/۱۹) ارزیابی ساده را تنظیم می‌کند.
- فصل سوم معیارهای ارزیابی پیمانکاران (تجربه، حسن سابقه، توان مالی و تجهیزاتی، گواهینامه صلاحیت در ماده ۲۲ و ظرفیت کاری) و فصل چهارم معیارهای ارزیابی تأمین‌کنندگان است.
- در چک‌لیست برگزاری مناقصات و انعقاد قرارداد خزانه‌داری ۱۴۰۵، چند کنترل به مواد ۷، ۸، ۹، ۱۰ و ۲۲ این آیین‌نامه مستند شده است.
در راهنمای کنترل برگزاری مناقصات و انعقاد قرارداد ۱۴۰۵؛ ۵۲ نکته برای ذیحساب در طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای به این متن استناد شده است.
متن کامل
هیئت وزیران در جلسه مورخ 5 /7 /1385 بنا به پیشنهاد شماره 75223 /101 مورخ 29 /4 /1384 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد بند «ج» ماده (12) قانون برگزاری مناقصات - مصوب 1383، آیین‌نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح ذیل تصویب نمود:
فصل اول - کلیات
ماده 1- هدف و کاربرد
الف - هدف: در اجرای بند «ج» ماده (12) قانون برگزاری مناقصات که در این آیین‌نامه به اختصار قانون نامیده می‌شود، ضوابط، موازین و معیارهای ارزیابی کیفی مناقصه‌گران به منظور تحقق موارد زیر تعیین می‌شوند:
1- افزایش کارایی مناقصات.
2- تضمین کیفیت خدمات و کالاها.
3- به کارگیری مناقصه‌گران توانمند و با سابقه.
4- ایجاد محیط رقابت کیفی برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی.
ب - کاربرد: تمام دستگاه‌های مناقصه گزار موضوع بند «ب» ماده (1) قانون باید در ارزیابی کیفی مناقصه‌گران مربوط به موارد زیر، مقررات این آیین‌نامه را رعایت کنند:
1- انواع کارهای پیمانکاری.
2- تأمین کالا.
تبصره - ارزیابی کیفی مشاوران بر اساس آیین‌نامه اجرایی موضوع بند «ه» ماده (29) قانون انجام می‌شود.
ماده 2- تعاریف
الف - دراین تصویب‌نامه، واژه‌ها و عبارت‌های زیر به جای واژه‌ها و عبارت‌های مشروح مربوط به کار می‌روند:
1- قانون: قانون برگزاری مناقصات.
2- سازمان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
3- دستگاه مرکزی: واحد مرکزی دستگاه‌های موضوع بند «ب» ماده (1) قانون که طبق مقررات وظیفه راهبری واحدهای تابع را بر عهده دارند. شناسایی این واحدها بر عهده دستگاه‌های موضوع بند «ب» ماده (1) قانون و با تأیید سازمان می‌باشد.
4- فراخوان: سندی که به صورت آگهی یا دعوتنامه به اطلاع مناقصه‌گران رسانده می‌شود.
5- آگهی ارزیابی: فراخوان برای ارزیابی کیفی مناقصه‌گران (موضوع ماده «7» این آیین‌نامه) که در پایگاه ملی اطلاع‌رسانی مناقصات و روزنامه‌های کثیرالانتشار منتشر می‌شود.
6- دعوتنامه: فراخوانی که از طریق پست سفارشی، تلکس، پست الکترونیک یا نظایر آن با رعایت ماده (22) قانون به نشانی مناقصه‌گران ارسال می‌شود.
7- برنامه زمانی ارزیابی: برنامه ای که در آن زمانبندی، فعالیت‌ها و مسئولیت‌های مربوط به ارزیابی کیفی مناقصه‌گران تعیین می‌شود.
8- استعلام ارزیابی: کاربرگ یا کاربرگ‌هایی که به طور یکسان به منظور ارزیابی کیفی مناقصه‌گران بین همه متقاضیان توزیع و اطلاعات مورد نیاز از آنها دریافت می‌شود.
9 (اصلاحی 19/08/1400)- تهیه فهرست کوتاه: فرآیندی که در آن از بین کسانی که اسناد ارزیابی کیفی مناقصه‌گران را ارسال کرده‌اند، تعدادی که بر اساس این آیین‌نامه توان انجام تعهدات موضوع مناقصه را داشته باشند، برای شرکت در مناقصه برگزیده می‌شوند.
10- طراحی: خدماتی که به تعیین مشخصات فنی، اجرایی، روش ساخت و تدارک یک طرح یا پروژه منجر شود.
11- ساخت: فعالیت‌هایی که از طریق ساخت کارخانه ای یا اجرای در محل، به تحقق عینی یک طرح یا پروژه منجر شود.
12- بهره‌برداری: مجموعه فعالیت‌هایی که به منظور راهبری، تعمیر و نگهداری سامانه‌ها، ابنیه، تأسیسات، تجهیزات یا خدمات تکمیلی مرتبط انجام می‌گیرد.
13- کار پیمانکاری: فعالیت‌هایی برای ساخت تمام یا بخشی از یک طرح یا پروژه که مشتمل بر یک یا چند نوع از خدمات زیر باشد:
13 - 1- ساخت.
13 - 2- ساخت و نصب.
13 - 3- خدمات طراحی همراه با ساخت.
13 - 4- خدمات نگهداری و بهره‌برداری.
13 - 5- مشارکت مالی همراه با ساخت.
14- پیمانکار: شخص حقیقی یا حقوقی که برای انجام کار پیمانکاری قبول تعهد کند.
15- گروه مشارکت: مناقصه‌گرانی که در قالب مشارکت مدنی شامل چند شخص حقوقی، متقاضی ارزیابی کیفی شوند.
16- تأمین کالا: تأمین مصالح، تجهیزات، کالا و خدمات مرتبط که در قالب قرارداد خرید، مشتمل بر یک یا چند مورد زیر باشد:
16 – 1- تولید یا عرضه.
16 – 2- حمل.
16 – 3- نصب.
16 – 4- پشتیبانی
به شرط آنکه مجموع برآورد خدمات نصب و پشتیبانی کمتر از بیست و پنج درصد مبلغ برآوردی موضوع معامله باشد.
17- تأمین کننده: شخصی حقیقی یا حقوقی که برای تأمین کالا قبول تعهد کند.
18- پیمانکاری عمومی: فعالیت‌هایی مشتمل بر کار پیمانکاری، تأمین کالا و تأمین تمام یا بخشی از منابع مالی طرح یا پروژه و مدیریت.
19 (اصلاحی 19/08/1400)- پیمانکار/ تأمین کننده فرعی: شخص حقیقی یا حقوقی که برای انجام بخشی از موضوع مناقصه با تأیید مناقصه گزار، متعهد به همکاری با مناقصه‌گر می‌شود.
20- مشاور: شخص حقیقی یا حقوقی واجد شرایط برای خدمات مهندسی مشاور و مشاوره فنی - بازرگانی مشتمل بر مطالعه، طراحی یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت یا هر نوع خدمات مشاوره ای و کارشناسی (به شرح مندرج در آیین‌نامه اجرایی بند «ه» ماده «29» قانون).
21- مدیر طرح: شخص حقوقی که طی حکم یا قرارداد مشخص، وظایف مدیریت بر انجام تعهدات موضوع مناقصه را بر عهده می‌گیرد.
ب - سایر اصطلاحاتی که در این آیین‌نامه به کار رفته است، به ترتیب بر اساس قانون برگزاری مناقصات، آیین‌نامه نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات، قانون محاسبات عمومی کشور و سایر قوانین تعریف و تفسیر می‌شوند.
فصل دوم - فرایندها، نقش‌ها و روش‌ها
ماده 3 (اصلاحی 19/08/1400)- فرایند ارزیابی کیفی مناقصه‌گران
الف (الحاقی 19/08/1400)- شیوه ی اجرای ارزیابی کیفی:
1- معیارها و روش‌های ارزیابی کیفی مناقصه گران (موضوع جزء (8) بند (ب) ماده (14) قانون) باید قبل از شروع ارزیابی کیفی در هر مرحله بین مناقصه‌گران توزیع شود به نحوی که مناقصه‌گران در صورت لزوم، مهلت کافی و برابر جهت تحویل مدارک تکمیلی را داشته باشند.
2- ادامه فرایند نیز می تواند یکپارچه باشد و پس از رعایت مهلت حداقل دو هفته برای مناقصه گران، پاسخ استعلام ارزیابی کیفی به همراه پاکت کل (که حاوی پاکت‌های (الف)، (ب) و (ج) است) به مناقصه گزار تسلیم خواهد شد.
تبصره (الحاقی 19/08/1400)- اگر به هر دلیل از جمله این که مناقصه گزار یا کمیته فنی قادر نباشد ارزیابی و امتیازدهی استعلام‌های تسلیم شده را در کمتر از (20) روز به انجام رساند یا اصل صیانت پیشنهادها مورد تردید باشد یا دلیل دیگر که باید در صورت‌جلسه پیش از فراخوان درج شود و به شرط پیش بینی زمان تسلیم پاکت کل (پس از ارزیابی کیفی) در برنامه زمانی مناقصه، پاکت کل می تواند طبق برنامه زمانی مناقصه به مناقصه گزار تسلیم شود.
ب (الحاقی 19/08/1400)- فرایند ارزیابی کیفی مناقصه‌گران شامل مراحل زیر می‌باشد:
1- تمهیدات ارزیابی (موضوع ماده «6» این آیین‌نامه).
2- انتشار آگهی ارزیابی (موضوع ماده «7» این آیین‌نامه).
3- توزیع استعلام ارزیابی و دریافت پاسخ متقاضیان (موضوع ماده «8» این آیین‌نامه).
4- ارزیابی و امتیازدهی (موضوع ماده «9» این آیین‌نامه).
5- تهیه و اعلام فهرست / لیست کوتاه (موضوع ماده «10» این آیین‌نامه)
ماده 4- مسئولیت‌ها در ارزیابی کیفی مناقصه‌گران
الف (اصلاحی 19/08/1400)- ارزیابی کیفی را دستگاه مناقصه گزار یا به تشخیص آن، کمیته فنی بازرگانی انجام می‌دهد. این وظایف عبارتند از:
1- بررسی کفایت و تأیید گزارش شناخت
2- تعیین معیارهای ارزیابی و وزن آنها
3- تأیید مفاد استعلام ارزیابی
4- امتیازدهی به متقاضیان در خصوص هر یک از معیارهای ارزیابی
5- ارزیابی نهایی مناقصه‌گران و تهیه فهرست کوتاه مناقصه‌گران صلاحیتدار برای دعوت به مناقصه محدود
ب - مسئولیت تهیه استعلام ارزیابی کیفی بر عهده واحدی می‌باشد که به سفارش وی مناقصه برگزار شده است.
تبصره - در صورتی که از خدمات مدیر طرح استفاده شود، می‌توان به تشخیص بالاترین مقام دستگاه مناقصه گزار مسئولیت‌های موضوع بندهای «الف» و «ب» این ماده را بر عهده مدیر طرح قرار داد.
پ - در صورت ضرورت، سازمان باید دستورالعمل‌ها، استانداردها و راهنمای ارزیابی کیفی مناقصه‌گران را تهیه، بهنگام و در پایگاه ملی اطلاع‌رسانی مناقصات منتشر کند.
ماده 5- مستندسازی و اطلاع‌رسانی ارزیابی کیفی
الف - دستگاه‌های مناقصه گزار موظفند طبق ماده (9) آیین‌نامه نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات، تمام مراحل ارزیابی کیفی مناقصه‌گران را مستندسازی کنند.
ب - دستگاه‌های مناقصه گزار موظفند بر اساس ماده (23) قانون و ماده (20) آیین‌نامه نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات، مستند‌های ارزیابی کیفی مناقصه‌گران را از طریق پایگاه ملی اطلاع‌رسانی مناقصات منتشرکنند.
ماده 6- تمهیدات ارزیابی
الف (اصلاحی 19/08/1400)- قبل از انتشار آگهی ارزیابی، اقدام‌های زیر باید انجام شود:
1- تأمین مالی برای انجام تعهدات موضوع مناقصه.
2- انجام مقدمات لازم برای اجرای تعهدات موضوع مناقصه، مانند تهیه و تصویب مطالعات، نقشه‌ها، فهرست مقادیر و نظایر آنها.
3- تهیه گزارش شناخت (موضوع ماده «14» این آیین‌نامه).
4- مستندسازی پیش از فراخوان و تهیه صورت‌جلسه پیش از فراخوان (طبق ماده «6» آیین‌نامه نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات).
5- تهیه آگهی ارزیابی (طبق ماده «7» این آیین‌نامه).
6- تهیه استعلام ارزیابی (طبق ماده «8» این آیین‌نامه).
7- تشکیل کمیته فنی - بازرگانی یا تعیین واحد مسئول ارزیابی در دستگاه مناقصه گزار.
8- تهیه برنامه زمانی ارزیابی.
ب (اصلاحی 12/02/1386)- دستگاه‌های مرکزی یا به تشخیص آنها کمیته فنی – بازرگانی می‌توانند ارزیابی کیفی تأمین کنندگان را به طور عام و برای انواع کالاهای مختلف انجام دهند و در این صورت، اجرای مفاد جزء‌های (1) تا (3) بند «الف» این ماده لازم نیست.
ماده 7- آگهی ارزیابی
الف - آگهی ارزیابی کیفی مناقصه‌گران که در صورت لزوم انجام می‌شود، باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
1- نام و نشانی دستگاه مناقصه گزار.
2- موضوع مناقصه.
3- تاریخ، مهلت و نشانی دریافت و تحویل استعلام ارزیابی کیفی مناقصه‌گران.
4- نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور حسب مورد.
5- نحوه دریافت اسناد استعلام و هزینه آن در صورت لزوم.
ب - بعد از پایان یافتن مهلت تحویل استعلام‌ها، در صورت تحقق شرایط انحصار (موضوع جزء «2» بند «ط» ماده «2» قانون)، به منظور اطمینان یافتن از انحصار، آگهی ارزیابی حداقل برای یک بار باید تجدید شود.
تبصره - در صورت احراز انحصار، کمیسیون مناقصه صورت‌جلسه ای مبنی بر تأیید شرایط انحصار تنظیم و امضا می‌کند و در این صورت (طبق بند «الف» ماده «29» قانون) نیازی به انجام تشریفات مناقصه نیست و قرارداد از طریق مذاکره کمیسیون مناقصه با متقاضی معامله منعقد می‌شود.
ماده 8- استعلام ارزیابی
الف (اصلاحی 07/05/1403)- استعلام ارزیابی باید حداقل حاوی اطلاعات زیر باشد:
1- نام و نشانی مناقصه گزار.
2- موضوع مناقصه.
3- مدارک صلاحیت و گواهینامه‌های لازم، حسب مورد.
4- مقدار یا برآورد اولیه موضوع مناقصه، حسب مورد.
5- معیارهای ارزیابی.
6- اهمیت وزنی معیارهای ارزیابی، در صورتی که ارزیابی به روش وزنی انجام شود.
7- مدارک و مستند‌های لازم برای تعیین امتیازهای مربوط به هر یک از معیارها، حسب مورد.
8- روش محاسبه امتیازهای مربوط به هر یک از معیارها.
9- حداقل امتیاز قابل قبول برای دعوت به مناقصه.
10- محل، زمان و مهلت دریافت و تحویل استعلام‌ها.
11- نام و نشانی مدیر طرح یا مشاور، حسب مورد.
12- برنامه زمانی ارزیابی.
13- [نسخ شده است].
ب - استعلام‌های ارزیابی باید توسط مناقصه‌گران تکمیل و در موعد مقرر به مناقصه گزار تحویل شوند. رعایت مقررات زیر در تکمیل استعلام‌ها ضروری است:
1- استعلام‌ها باید توسط اشخاص مجاز امضاء و مهر شوند.
2- حسب مورد، اطلاعات مربوط به گواهینامه‌های صلاحیت و رتبه بندی ارائه شود.
3- اسناد و مدارک درخواست شده پیوست شود.
4- اطلاعات صحیح و کامل باشد.
پ - در ارزیابی کیفی مناقصه گران، مفاد و نحوه توزیع استعلام ارزیابی باید برای همه متقاضیان یکسان باشد و هرگونه تبعیض ممنوع است.
ت - حداقل زمان لازم برای تکمیل استعلام ارزیابی از آخرین روز توزیع استعلام‌ها، دو هفته می‌باشد.
ث - در تقاضای مناقصه‌گران برای دریافت استعلام ارزیابی، باید به طور صریح، موضوع ارزیابی یا مناقصه قید شود و در مواردی که ارزیابی چند طرح یا پروژه با هم انجام می‌شود، متقاضیان باید قید کنند که برای کدام کار یا کدام کارها، اعلام آمادگی نموده‌اند.
ج - بررسی همزمان استعلام‌های ارزیابی کیفی مناقصه‌گران با پیشنهادهای فنی یا مالی، ممنوع است.
ماده 9- ارزیابی و امتیازدهی
الف - ارزیابی و امتیازدهی به استعلام‌های تحویل شده، باید در موعد مقرر در برنامه زمانی ارزیابی و پس از پایان مهلت تحویل استعلام‌ها انجام شود.
ب - روش ترجیحی در ارزیابی کیفی مناقصه گران، روش وزنی می‌باشد. در این روش، مجموع ضریب وزنی معیارها معادل صد درصد می‌باشد و هر مناقصه‌گر در ازای هر معیار، امتیازی بین صفر تا صد کسب می‌کند. امتیاز کل هر مناقصه گر، معادل مجموع حاصل ضرب امتیاز کسب شده برای هر معیار در ضریب وزنی مربوط می‌باشد. حداقل امتیاز قابل قبول (برای امتیاز کل یا برای هر معیار) و نحوه تعیین امتیاز، باید در استعلام ارزیابی ذکر شود.
پ - نتایج ارزیابی کیفی، باید با تنظیم صورت‌جلسه ای طبق مقررات بند «ث» ماده (9) آیین‌نامه نظام مستندسازی و اطلاع‌رسانی مناقصات با امضای اعضای منتخب رییس دستگاه مناقصه گزار یا کمیته فنی - بازرگانی به رییس دستگاه مناقصه گزار گزارش شود.
ت - اگر اثبات شود که مناقصه‌گران در فرایند ارزیابی کیفی مناقصه‌گران از مدارک جعلی یا اطلاعات خلاف واقع، تهدید، تطمیع، رشوه و نظایر آن برای قبول پیشنهادهای خود استفاده کرده‌اند، به تشخیص هیئت رسیدگی به شکایات به مدت حداقل دو سال از ارجاع کارهای موضوع این آیین‌نامه محروم می‌شوند.
تبصره - دستورالعمل نحوه رسیدگی به تخلفات مناقصه‌گران و اعمال محرومیت از ارجاع کار از سوی سازمان تهیه و ابلاغ می‌شود.
ماده 10- حداقل تعداد مناقصه‌گران در فهرست کوتاه
الف - حداقل تعداد مناقصه‌گران واجد شرایط (فهرست کوتاه) برای دعوت به مناقصه محدود به شرح زیر تعیین می‌شود:
1- پنج مناقصه‌گر در کارهای پیمانکاری در صورت استفاده از فهرست بهای پایه منتشر شده توسط سازمان.
2- سه مناقصه‌گر در سایر مناقصات.
ب - در صورتی که تعداد افراد واجد شرایط به حد نصاب نرسد، برای یک بار فرایند ارزیابی تجدید می‌شود و در ارزیابی دوم با حداقل دو مناقصه‌گر که دارای بالاترین امتیاز باشند، مناقصه برگزار می‌شود و در غیر این صورت، طبق جزء (2) بند «ط» ماده (2) قانون، تأمین کننده یاد شده، انحصاری تلقی و معامله طبق بند «الف» ماده (29) قانون انجام می‌شود.
پ - دعوتنامه شرکت در مناقصه محدود باید برای همه مناقصه‌گرانی که در فهرست کوتاه نام آنها قید شده است ارسال شود.
تبصره - در مواردی که مناقصه محدود برگزار می‌شود و پروژه واگذاری مربوط به تکمیل آن باشد، دستگاه مناقصه گزار می‌تواند به تشخیص خود پیمانکار شاغل را بدون در نظرگیری ظرفیت کاری در فهرست کوتاه ملحوظ کند.
ت - دعوتنامة شرکت در مناقصه، باید به نحوی ارسال شود که با احتساب زمان لازم برای تهیه و تکمیل اسناد، تأمین ضمانت‌نامه‌های لازم و انجام تشریفات مبادله قرارداد، مدت اعتبار پیشنهادها خاتمه نیابد.
ماده 11 (جایگزین 1400/08/19)- ارزیابی ساده
الف (الحاقی 19/08/1400)- در مناقصات پیمانکاری یک مرحله ای، در صورتی که برآورد هزینه اجرای کار از بیست برابر نصاب معاملات متوسط تجاوز نکند، ارزیابی کیفی مناقصه‌گران (محدود به رعایت ماده «22» این آیین‌نامه) توسط کمیسیون مناقصه انجام می‌شود.
ب (الحاقی 19/08/1400)- در مناقصات یک مرحله ای تأمین کالا، در صورتی که برآورد خرید از بیست برابر نصاب معاملات متوسط تجاوز نکند، ارزیابی کیفی تأمین کنندگان (محدود به رعایت ماده «27» این آیین‌نامه) توسط کمیسیون مناقصه انجام می‌شود.
ماده 12- اعتبار فهرست‌های کوتاه
الف - در موارد زیر می‌توان بر اساس ماده (26) قانون، از فهرست‌های مناقصه‌گران صلاحیتدار که قبلا تهیه شده است، استفاده کرد:
1- در مناقصات پیمانکاری در صورتی که بیش از دو سال از تاریخ ارزیابی کیفی و تهیه فهرست کوتاه در رشته و پایه مربوط نگذشته باشد.
2- در مناقصات تأمین کالا در صورت استفاده از فهرست تأمین کنندگان صلاحیت دار دستگاه مرکزی که با رعایت آیین‌نامه اجرایی بند «الف» ماده (26) قانون تهیه شده باشد.
ب - در صورت استفاده از فهرست‌های موضوع بند «الف» این ماده، نیازی به انتشار آگهی نیست و فراخوان مناقصه از طریق دعوتنامه انجام می‌شود و در این صورت لازم است که مستند‌های مربوط به فهرست‌های یاد شده در صورت‌جلسه پایانی ارزیابی کیفی مناقصه‌گران قید شود.
ماده 13- ترک تشریفات مناقصه
الف - در صورت ارجاع کار به روش ترک تشریفات مناقصه، در صورتی که مجوز ترک تشریفات بدون قید نام مناقصه‌گر اخذ شده باشد، حسب مورد، داشتن گواهینامه صلاحیت یا گواهی استاندارد و پروانه بهره‌برداری در زمینه موضوع مناقصه الزامی است.
ب - به منظور پیشگیری از تغییر شرایط متعارف ارجاع کار، هنگام استفاده از روش ترک تشریفات مناقصه، تفکیک کارهای پروژه به پیمان‌های جداگانه فقط بر اساس گزارش‌های مصوب واحدهای خدمات مشاوره صلاحیتدار مجاز است.
ماده 14- گزارش شناخت
الف - در ارزیابی کارهای پیمانکاری یا تأمین کالا با برآورد بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط، تهیه گزارش شناخت پروژه ضروری است. این گزارش باید به همراه استعلام به متقاضیان ارائه شود.
ب - گزارش شناخت پروژه شامل موارد زیر خواهد بود:
1- عنوان، مشخصات کلی، اهداف کیفی و کمی پروژه.
2- سازمان کارفرمایی.
3- برنامه زمانی کلی اولیه (متناسب با تعهدات موضوع مناقصه).
4- اطلاعات تأمین مالی پروژه.
5- اسناد فنی و نقشه‌ها و اطلاعاتی که وضعیت پروژه را برای مناقصه‌گر از نظر شرایط کار تبیین کند.
6- برنامه تدارکاتی پروژه (تدارکات داخلی و خارجی)، حسب مورد.
7- قوانین خاص و مقررات اختصاصی پروژه (نظیر بیمه یا الزامات ایمنی و زیست محیطی خاص)، حسب مورد.
ماده 15- ترجیح مناقصه‌گران داخلی
الف - امتیاز ارزیابی کیفی مناقصه‌گران خارجی با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه‌ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات - مصوب 1375 - به ترتیب زیر تنزیل می‌شود:
1- امتیاز ارزیابی پیمانکاران خارجی همکار پیمانکار داخلی به نسبت سهم آنها در عدد 9 / 0 ضرب می‌شود.
2- امتیاز ارزیابی تأمین کنندگان خارجی همکار تأمین کننده داخلی به نسبت سهم آنها در عدد 85 / 0 ضرب می‌شود.
ب - ترجیح مناقصه‌گران داخلی که بخشی از سهام یا سهم الشرکه آنها متعلق به اشخاص خارجی باشد، مشروط بر آن است که میزان سهم یا مشارکت سهامداران یا شرکای داخلی در سود و زیان مشخص و بیش از پنجاه درصد باشد.
پ - در مناقصات مربوط به پیمانکاری ساخت و نصب، طرح و ساخت یا پیمانکاری عمومی که تأمین کالا بر عهده پیمانکار باشد و در پروژه‌هایی که موضوع آنها احداث کارخانه‌های صنعتی، نیروگاه‌ها و پروژه‌های صنعتی مشابه باشد، ترجیح مناقصه‌گران داخلی به ترتیب مذکور در جزء (2) بند «الف» این ماده اعمال می‌شود.
فصل سوم - ارزیابی کیفی پیمانکاران
ماده 16- معیارهای ارزیابی پیمانکاران
الف (اصلاحی 12/02/1386)- معیارهای عمومی ارزیابی کیفی مناقصه‌گران در کارهای پیمانکاری حداقل به شرح زیر است:
1- تجربه (سابقه اجرایی) و دانش در زمینه موردنظر
2- حسن سابقه در کارهای قبلی
3- توان مالی
ب - در کارهای پیمانکاری که برآورد آنها بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد، علاوه بر معیارهای مذکور در بند «الف»، باید حداقل معیارهای زیر نیز لحاظ شود:
1- توان تجهیزاتی.
2- توان فنی و برنامه ریزی.
پ - در کارهای پیمانکاری «طرح و ساخت» و پیمانکاری «بهره‌برداری» علاوه بر معیارهای بندهای «الف» و «ب» این ماده، برای ارزیابی کیفی مناقصه گران، باید حداقل معیارهای زیر نیز لحاظ شود:
1- دانش فنی در زمینه مطالعه و طراحی.
2- تجربه در زمینه تأمین کالا.
3- توان مدیریتی.
تبصره 1- ارزیابی دانش فنی در زمینه مطالعه و طراحی طبق معیارهای ارزیابی کیفی مشاوران (موضوع آیین‌نامه اجرایی بند «ه» ماده (29) قانون) تعیین می‌شود.
تبصره 2- ارزیابی تجربه پیمانکار یا پیمانکاران فرعی وی در زمینه تأمین کالا بر اساس معیارها و ضوابط مذکور در فصل چهارم این آیین‌نامه تعیین می‌شود.
ت - در پیمانکاری عمومی، علاوه بر معیارهای مذکور در بندهای «الف» تا «پ» این ماده، مبلغ یا درصد مشارکت مالی نیز می‌تواند مد نظر قرار گیرد.
ث (اصلاحی 19/08/1400)- گروه‌های مشارکت پیمانکاری در تمام مناقصات با هر مبلغ، باید کارکنان کلیدی و سازمان اجرایی خود را معرفی کنند و چنانچه سازمان اجرایی پیمانکار کامل نباشد یا تعهدات طرف‌های مشارکت با شرایط اجرای کار سازگار نباشد، پیمانکار یاد شده از فهرست کوتاه حذف می‌شود. پذیرش یا عدم پذیرش گروه‌های مشارکت باید در اسناد مناقصه صراحتا اعلام شود. شیوه ارزیابی کیفی گروه‌های مشارکت نیز باید در اسناد مناقصه لحاظ شود.
ج (اصلاحی 19/08/1400)- امتیازات پیمانکاران/ تأمین کنندگان فرعی در ارزیابی کیفی پیمانکار اصلی لحاظ می‌شود. تعویض پیمانکاران/ تأمین کنندگان فرعی امتیازآور صرفا با موافقت دستگاه مناقصه گزار مجاز خواهد بود، مشروط به آن که امتیازات کاهش پیدا نکند.
ث (منسوخه 19/08/1400)- در ارزیابی توان مناقصه گران برای قراردادهای مشارکت عمومی و خصوصی (تهیه فهرست سرمایه گذاران دارای توان) باید معیارهای زیر لحاظ شود:
1- توان مالی متقاضی مانند دارا بودن توان تأمین (20 %) هزینه های پیش از بهره برداری در مواعد پیش بینی شده.
2- دانش و تجربه در زمینه سرمایه گذاری.
3- نظام تضمین کیفیت بهره برداری، احداث، ساخت، بهسازی یا توسعه حسب مورد.
4- داشتن حسن سابقه در سرمایه گذاری یا دیگر بخش‌های قرارداد حسب مورد.
ماده 17- ارزیابی تجربه پیمانکاران
الف (اصلاحی 19/08/1400)- ارزیابی تجربه پیمانکار (سابقه اجرایی) بر اساس اطلاعات مربوط به تعداد و نوع کارهای مشابه انجام شده در رشته و زمینه کار در ده سال گذشته تعیین می‌شود. حداکثر امتیاز در صورتی احراز می‌شود که چهار کار مشابه با حجم معادل یا بیشتر از موضوع مناقصه توسط پیمانکار اجرا شده باشد و برای مقادیر کمتر، امتیاز تجربه به تناسب کاهش می‌یابد.
تبصره - اگر متقاضیان ارزیابی دارای تجربه قابل مقایسه با پروژه پیشنهادی باشند، نباید آنها را تنها به دلیل نداشتن تجربه اجرایی دقیقا مشابه پروژه مورد مناقصه حذف کرد.
ب - در استعلام ارزیابی مناقصاتی که مبلغ برآوردی آنها بیش از یکصد برابر مبلغ معاملات متوسط باشد، برای امتیازدهی تجربه می‌توان تعداد و حجم کارهای واجد امتیاز را کمتر از موارد مذکور در بند «الف» این ماده تعیین کرد.
ماده 18- ارزیابی حسن سابقه در کارهای قبلی
الف - برای تعیین امتیاز حسن سابقه در کارهای قبلی، اخذ اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته شامل نشانی و مقام مطلع در دستگاه‌های کارفرمایی، موضوع و مبلغ قراردادها و نام و نشانی دستگاه نظارت در آن قراردادها از طریق استعلام ضروری است.
ب - امتیاز ارزیابی کارفرمایان کارهای قبلی نسبت به مواردی نظیر کیفیت کار، کفایت کادر فنی و زمان بندی پروژه تعیین می‌شود. سازمان موظف است در چهارچوب این بند نسبت به تهیه دستورالعمل برای ارزیابی کارهای پیمانکاران به وسیله کارفرمایان قبلی اقدام کند.
پ (اصلاحی 19/08/1400)- میانگین امتیاز ارزیابی کارفرمایان کارهای قبلی در ده سال گذشته، ملاک تعیین امتیاز یاد شده خواهد بود.
ت - امتیازهای مربوط به ارزشیابی دوره ای مراجع معتبر، موضوع تبصره ماده (10) تصویب‌نامه شماره 48013/
ماده 19- ارزیابی توان مالی پیمانکاران
الف (اصلاحی 19/08/1400)- ارزیابی توان مالی پیمانکاران بر اساس اطلاعات حداکثر ده سال گذشته تعیین می‌شود.
ب - حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز می‌شود که مبلغ برآوردی مناقصه معادل یا کمتر از یکی از مقادیر زیر باشد:
1- پنجاه برابر مالیات متوسط سالانه یا هفتاد برابر بیمه تأمین اجتماعی قطعی یا علی‌الحساب پرداخت شده.
2- سه برابر درآمد ناخالص سالانه، مستند به صورت‌وضعیت‌های قطعی یا موقت.
3- پنج برابر دارایی‌های ثابت، مستند به اظهارنامه مالیاتی یا گواهی بیمه دارایی‌ها یا دفاتر قانونی.
4- تأیید اعتبار از سوی بانک یا مؤسسات مالی و اعتباری معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه.
تبصره 1- بالاترین عدد کسب شده از جزء‌های (1) تا (3) بند «ب» این ماده، مبنای محاسبات می‌باشد و در صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردی مناقصه کمتر باشد، امتیار مالی به تناسب کاهش می‌یابد.
تبصره 2- در صورت ضرورت، نسبت‌های فوق با توجه به شرایط اقتصادی و اجرایی با پیشنهاد سازمان و تصویب هیئت وزیران بهنگام می‌شود.
ماده 20- ارزیابی توان تجهیزاتی
الف - نحوه تعیین امتیاز توان تجهیزاتی پیمانکاران با توجه به ماهیت کار و ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز در استعلام ارزیابی تعیین می‌شود. در صورتی که امکان تأمین حداقل ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز پروژه احراز شود، حداکثر امتیاز توان تجهیزاتی به پیمانکار تعلق می‌گیرد.
ب - در صورت نیاز پروژه به ماشین آلات خاص، کارفرما می‌تواند از پیمانکار نحوه تأمین ماشین آلات یاد شده را درخواست کند. در این قبیل موارد، پیمانکار می‌تواند به جای اسناد مالکیت، موافقت‌نامه اجاره ماشین آلات را همراه با اسناد معتبر برای کارفرما ارائه کند.
ماده 21- ارزیابی توان فنی و برنامه ریزی
الف - ارزیابی توان فنی و برنامه ریزی پیمانکاران بر اساس حداقل معیارهای زیر انجام می‌شود:
1- کفایت کارکنان کلیدی.
2- توان برنامه ریزی و کنترل پروژه.
ب - اگر در گزارش شناخت سازمان خاصی برای اجرای پروژه پیشنهاد شده باشد، در صورت معرفی کارکنان کلیدی صلاحیتدار، امتیاز جزء (1) بند «الف» این ماده به متقاضی مربوط تعلق می‌گیرد. این امتیاز بر اساس نسبت تکمیل سازمان کارکنان کلیدی محاسبه می‌شود.
پ (اصلاحی 19/08/1400)- حداکثر امتیاز مربوط به برنامه ریزی و کنترل پروژه در صورتی احراز می‌شود که در سوابق ده ساله گذشته پیمانکار، حداقل دو پروژه بدون تأخیر غیرمجاز (تا تحویل موقت) وجود داشته باشد.
ماده 22- گواهینامه صلاحیت پیمانکاری
الف - در مناقصات پیمانکاری داخلی، مناقصه‌گران باید گواهینامه صلاحیت معتبر داشته باشند.
ب - مناقصه گزار در مناقصات پیمانکاری بین المللی، برای مناقصه‌گران داخلی گواهینامه صلاحیت معتبر و برای مناقصه‌گران خارجی همکار پیمانکار داخلی، باید حسب مورد، گواهی‌های صادر شده توسط اتاق بازرگانی کشور متبوع، مستند‌های ثبتی، اسناد بیمه و عملکرد مالی، مجوزهای قانونی خاص و سوابق کار از کارفرمایان قبلی را درخواست کند.
تبصره - مناقصه‌گران خارجی برای ارزیابی کیفی، باید حداقل دو سال سابقه کار یا یک کار مشابه و مرتبط با موضوع مناقصه را انجام داده باشند.
ماده 23- ظرفیت کاری پیمانکاران
الف - ظرفیت پیمانکاران بر اساس آیین‌نامه طبقه بندی و تشخیص صلاحیت پیمانکاران موضوع تصویب‌نامه شماره 48013 /ت23251 ه مورخ 11 /12 /1381 و اصلاحات بعدی آن تعیین، بهنگام و در پایگاه ملی اطلاع‌رسانی مناقصات منتشر خواهد شد.
ب - مناقصه گزار موظف است ظرفیت کاری پیمانکاران را طبق استعلام ارزیابی با استفاده از گزارش‌های خوداظهاری و اطلاعات منتشر شده در پایگاه ملی اطلاع‌رسانی مناقصات بر اساس معیارهای زیر ارزیابی کند:
1- پایه و رشته پیمانکاری.
2- توان مالی، تجهیزاتی و تدارکاتی.
3- تعداد کارهای در دست انجام.
پ - ارجاع کارهای بیشتر از ظرفیت کاری پیمانکاران با شرایط زیر مجاز است:
1- ارجاع کار تا بیست و پنج درصد بالاتر از ظرفیت کاری پیمانکار، منوط به تأیید کمیته فنی - بازرگانی است.
2- در صورتی که تعداد پیمانکاران دارای ظرفیت در رشته و پایه مورد نظر در فهرست کوتاه، کمتر از تعداد مذکور در جزء (1) بند «الف» ماده (10) این آیین‌نامه باشد، مناقصه گزار می‌تواند فهرست کوتاه را با استفاده از سایر پیمانکارانی که ظرفیت کاری آنها تکمیل باشد یا پیمانکاران پایه بعدی از طریق ارزیابی کیفی تکمیل کند.
فصل چهارم - ارزیابی کیفی تأمین کنندگان
ماده 24- معیارهای ارزیابی تأمین کنندگان
الف (اصلاحی 12/02/1386)- ارزیابی کیفی تأمین کنندگان بر اساس حداقل معیارهای زیر انجام می‌شود:
1- توان مالی
2- ارزیابی مشتریان قبلی و حسن شهرت
3- استانداردهای تولید
4- داشتن تجربه و دانش در زمینه مورد نظر.
5- حسن سابقه
6- تضمین کیفیت خدمات و محصولات.
ب - اگر مبلغ برآوردی تأمین کالا بیش از بیست برابر نصاب معاملات متوسط باشد، علاوه بر معیارهای بند «الف» این ماده، باید معیارهای زیر نیز منظور شود:
1- نظام کیفیت و نحوه تضمین محصولات (گارانتی).
2- ظرفیت تولید.
پ - چنانچه به تشخیص مناقصه گزار معیارهای دیگری علاوه بر معیارهای یاد شده در بند «الف» این ماده لازم باشد، اهمیت وزنی و روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود.
ماده 25- ارزیابی توان مالی تأمین کنندگان
الف - ارزیابی توان مالی تأمین کنندگان بر اساس اطلاعات حداکثر پنج سال گذشته تعیین می‌شود.
ب - حداکثر امتیاز توان مالی در صورتی احراز می‌شود که مبلغ برآوردی مناقصه معادل یا کمتر از یکی از مقادیر زیر باشد:
1- یکصد برابر مالیات متوسط سالانه، مستند به اسناد مالیات‌های قطعی و علی‌الحساب پرداخت شده.
2- بیست و پنج درصد فروش آخرین سال تولید، مستند به قراردادها و اسناد فروش یا صورت‌های مالی تأیید شده.
3- ده درصد دارایی‌های ثابت، مستند به اظهارنامه رسمی یا گواهی بیمه دارایی‌ها.
4- تأیید اعتبار از سوی بانک یا مؤسسات مالی و اعتباری معتبر تا سقف مبلغ موضوع مناقصه.
تبصره 1- بالاترین عدد کسب شده از جزء‌های (1) تا (3) بند «ب» این ماده، مبنای محاسبات می‌باشد و در صورتی که بالاترین عدد محاسبه شده از مبلغ برآوردی مناقصه کمتر باشد، امتیاز مالی به تناسب کاهش می‌یابد.
تبصره 2- در صورت ضرورت، نسبت‌های فوق با توجه به شرایط اقتصادی و اجرایی با پیشنهاد سازمان و تصویب هیئت وزیران بهنگام می‌شود.
ماده 26- ارزیابی مشتریان قبلی
الف - برای تعیین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی از کالای مورد نظر، اخذ اطلاعات مربوط به نشانی مشتریان عمده، موضوع و مبلغ قراردادها از طریق استعلام ارزیابی لازم است.
تبصره - ارزیابی مشتریان قبلی از طریق خوداظهاری و ارائه مدارک لازم و با تشخیص و مسئولیت مناقصه گزار قابل پذیرش می‌باشد.
ب - امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی با توجه به مواردی نظیر کیفیت کالا، عملکرد در دوره بهره برداری، کیفیت خدمات پشتیبانی و انجام بموقع تعهدات تعیین می‌شود.
پ - میانگین امتیاز ارزیابی مشتریان قبلی در حداکثر پنج سال گذشته، ملاک تعیین امتیاز یاد شده خواهد بود.
ماده 27- ارزیابی استانداردها
الف - اگر حداقل استانداردهای الزامی در استعلام ارزیابی قید شده باشد، متقاضیان باید حصول استانداردهای یاد شده را اثبات کنند. این استانداردها می‌تواند شامل استانداردهای کیفیت، استانداردهای تولید، نصب یا بهره‌برداری باشد. چنانچه استانداردهای لازم تأمین نشود، می‌توان مناقصه‌گران فاقد شرایط را بدون در نظر گرفتن سایر معیارها رد کرد. ارائه اسناد و گواهینامه‌های معتبر یا بازدید کارشناسی می‌تواند ملاک عمل قرار گیرد. حتی المقدور در صورت وجود استفاده از استانداردهای بومی و ایرانی اولویت دارد.
ب - اگر استانداردهای ترجیحی که کارایی، دوام و سایر ویژگی‌های فنی کالا را بیش از حداقل مورد نیاز تأمین می‌کنند، در استعلام ارزیابی تعیین شده باشند، برای امتیازدهی استانداردها می‌توان به روش متعارف (مذکور در بند «ب» ماده (9) این آیین‌نامه) عمل کرد و در این صورت، روش امتیازدهی باید در استعلام ارزیابی تشریح شود.
ماده 28- نظام تضمین کیفیت
الف - نظام تضمین کیفیت بر اساس گواهینامه‌های تضمین کیفیت نظیر سری ISO 9000 یا سایر گواهینامه‌های معتبر کیفیت تعیین می‌شود. در موارد خاصی که گواهینامه‌های تضمین کیفیت موجود نباشد، باید با توافق کارفرما و مناقصه‌گر روش‌هایی نظیر بیمه نامه یا بازرسی فنی حین ساخت پیش‌بینی شود.
ب - موارد زیر باید بر اساس خوداظهاری مناقصه‌گران تعیین شود. حداقل‌های مربوط به هر مورد نیز باید حسب مورد در اسناد استعلام قید شود:
1- نحوه تضمین محصولات و گارانتی.
2- نحوه تأمین خدمات پس از فروش (وارانتی) در محل استفاده.
3- چگونگی بسته بندی و حمل و نقل.
4- چگونگی نصب.
5- آموزش کاربرد و نگهداری و تعمیرات.
ماده 29- ظرفیت تولید
ظرفیت تولید بر اساس بازدید، ارائه پروانه‌ها یا مجوزهای تولید تعیین می‌شود. هرگاه اثبات شود که مناقصه‌گری به دلیل تکمیل ظرفیت تولید، قادر به تأمین کالای مورد مناقصه نیست، بدون در نظر گرفتن سایر معیارهای مندرج در ماده (24) این آیین‌نامه از فهرست کوتاه حذف می‌شود.
معاون اول رئیس جمهور - پرویز داودی
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting