ساختار تأمین اعتبار حقوق و پرداخت‌های پرسنلی در دانشگاه علوم پزشکی
پرداخت حقوق و مزایای کارکنان با توجه به نوع واحد، ماهیت پرداخت، برنامه بودجه‌ای و منبع تأمین اعتبار انجام می‌شود. در این ساختار، منبع ۱۱ مربوط به اعتبار هزینه عمومی مصوب و منبع ۳۱ مربوط به اعتبار هزینه اختصاصی مصوب است. بنابراین کد برنامه به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که یک پرداخت از اعتبارات عمومی یا اختصاصی انجام شده و برای تشخیص صحیح باید نوع پرداخت و منبع اعتبار نیز در نظر گرفته شود.
اصل حقوق کارکنان عمدتا از محل اعتبارات عمومی تأمین می‌شود. در مقابل، برخی پرداخت‌ها ماهیت متفاوتی دارند و از اعتبارات اختصاصی انجام می‌شوند؛ از جمله حقوق سربازان نخبه، حقوق دستیاران، پرداخت‌های مربوط به پزشک خانواده و ضریب K و همچنین حقوق غیرخزانه‌ای.
در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، برنامه اصلی «خدمات درمانی بستری» با کد 0372-101 است و در موارد مربوط به خدمات سرپایی، برنامه «خدمات درمانی سرپایی» با کد 0373-101 نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. اصل حقوق کارکنان از اعتبارات عمومی تأمین می‌شود، اما برخی پرداخت‌های غیرمستمر و غیرخزانه‌ای می‌توانند از اعتبارات اختصاصی انجام شوند.
حقوق غیرخزانه‌ای عمدتا در مورد کارکنانی مطرح می‌شود که بین واحدها جابه‌جا شده‌اند و تمام پرداخت آنان توسط یک واحد انجام نمی‌شود. در این حالت ممکن است اصل حقوق توسط واحد مبدأ پرداخت شود و بخشی از مزایا و پرداخت‌های غیرمستمر بر عهده واحد مقصد باشد. این بخش از پرداخت که تحت عنوان حقوق غیرخزانه‌ای قرار می‌گیرد، از محل اعتبارات اختصاصی تأمین می‌شود. برای کارکنان شاغل در بیمارستان‌ها، برنامه مربوط به این پرداخت در حوزه خدمات درمانی قرار می‌گیرد و برای کارکنان واحدهای بهداشتی، حسب محل خدمت می‌تواند در برنامه خدمات بهداشت شهری یا روستایی منظور شود.
حقوق دستیاران دانشکده پزشکی نیز از محل اعتبارات اختصاصی پرداخت می‌شود. نکته مهم این است که این پرداخت با حقوق عادی کارکنان دانشکده یکسان نیست؛ حقوق دستیاران به دلیل ماهیت فعالیت درمانی آنان در برنامه خدمات درمانی بستری 0372-101 قرار می‌گیرد.
در شبکه‌ها و مراکز بهداشت دو برنامه اصلی وجود دارد: «ارائه خدمات بهداشت شهری» با کد 0332-102 و «خدمات بهداشت روستایی» با کد 0335-102. بنابراین یک شبکه بهداشت ممکن است بسته به نوع فعالیت خود از هر دو برنامه استفاده کند و نمی‌توان برای تمام پرداخت‌های یک شبکه یک برنامه ثابت در نظر گرفت.
حقوق سربازان نخبه از اعتبارات عمومی حقوق کارکنان پرداخت نمی‌شود و محل تأمین آن اعتبارات اختصاصی است. این پرداخت در برنامه ارائه خدمات بهداشت شهری 0332-102 قرار می‌گیرد. سربازان نخبه موردنظر در واحدها و مراکز بهداشتی خدمت می‌کنند و برای خدمت در بیمارستان‌ها در نظر گرفته نشده‌اند.
پرداخت‌های مربوط به پزشک خانواده و ضریب K نیز از محل اعتبارات اختصاصی انجام می‌شود. با توجه به محل و نوع خدمت، این پرداخت‌ها می‌توانند در برنامه خدمات بهداشت شهری یا خدمات بهداشت روستایی قرار گیرند.
در مورد اضافه‌کار باید میان نوع پرداخت‌ها تفاوت قائل شد. اضافه‌کار کارکنان مشمول مقررات ارتقای بهره‌وری می‌تواند از محل اعتبارات عمومی تأمین شود. در پرداخت‌های ثبت‌شده نیز اضافه‌کاری‌هایی که صراحتا از محل اعتبار حقوقی تأمین شده‌اند در منبع عمومی قرار دارند. از طرف دیگر، امکان تأمین برخی پرداخت‌های اضافه‌کار از منابع اختصاصی نیز وجود دارد. بنابراین برای اضافه‌کار نمی‌توان یک حکم کلی صادر کرد و باید منبع اعتبار همان پرداخت مشخص شود.
در دانشکده‌ها، حقوق کارکنان عمدتا از محل برنامه‌های آموزش و تربیت نیروی انسانی پرداخت می‌شود و کد برنامه بر اساس نوع و مقطع آموزشی متفاوت است. برنامه «آموزش و تربیت دکترای تخصصی و فوق‌تخصصی» با کد 0178-114، «آموزش و تربیت دکترای حرفه‌ای» با کد 0179-114، «آموزش و تربیت کاردانی و کارشناسی» با کد 0180-114 و «آموزش و تربیت نوبت دوم، مجازی، آزاد و بین‌المللی» با کد 0182-114 از برنامه‌های مورد استفاده در این بخش هستند. به همین دلیل، برای دانشکده‌ها نمی‌توان صرفا بر اساس نام واحد یک کد برنامه ثابت تعیین کرد و مقطع و نوع فعالیت آموزشی نیز باید مشخص باشد.
در مراکز تحقیقاتی و حوزه پیوند اعضا نیز برنامه «ارتقای دسترسی به یافته‌های علمی» با کد 0004-115 مورد استفاده قرار می‌گیرد و پرداخت‌های مرتبط با فعالیت‌های پژوهشی در این چارچوب قرار می‌گیرند.
در مجموع، برای تعیین محل صحیح تأمین یک پرداخت پرسنلی باید چهار عامل در کنار یکدیگر قرار گیرند: واحد محل خدمت، ماهیت پرداخت، برنامه بودجه‌ای و منبع اعتبار.
اصل حقوق عمدتا از اعتبارات عمومی تأمین می‌شود، در حالی که حقوق سربازان نخبه، دستیاران، پزشک خانواده و ضریب K و همچنین پرداخت‌های غیرخزانه‌ای از مهم‌ترین موارد تأمین‌شده از اعتبارات اختصاصی هستند. اضافه‌کار نیز بسته به نوع پرداخت می‌تواند از منابع عمومی یا اختصاصی تأمین شود.
به همین دلیل، قرار گرفتن دو پرداخت در یک برنامه بودجه‌ای لزوما به معنای یکسان بودن منبع تأمین آنها نیست. ممکن است هر دو پرداخت در برنامه خدمات درمانی یا خدمات بهداشتی قرار داشته باشند، اما یکی از اعتبار عمومی و دیگری از اعتبار اختصاصی تأمین شده باشد. تفکیک صحیح برنامه و منبع اعتبار مبنای اصلی طبقه‌بندی درست پرداخت‌های حقوق و مزایا است.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting