رأی ۸۲۰ دیوان عدالت اداری؛ کمک‌هزینه اولاد و عائله‌مندی
دادنامه شماره ۸۲۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورخ ۱۳۹۱/۱۱/۰۹
در راهنمای کنترل احکام کارگزینی رسمی و پیمانی ۱۴۰۵ به این متن استناد شده است.
تاریخ: 09 بهمن 1391
کلاسه پرونده: 90/
شماره دادنامه: 820
موضوع رأی: عدم ابطال بخشنامه شماره 862/
شاکی: صدیقه قره حسنلو
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
گردش کار: شاکی مدعی است در بخشنامه مورد اعتراض، پرداخت کمک هزینه عایله مندی به کارمندان زن که همسر آنان فوت نموده و یا فرزند تحت تکفل ندارند ممنوع اعلام شده است. حال آن که مطابق بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری، پرداخت کمک هزینه عایله مندی به کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول قانون که دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول و یا از کارافتاده کلی می باشد و یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند پیش بینی شده است. لذا مفاد بخشنامه مذکور، مغایر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری می باشد.
متن مقرره مورد اعتراض به قرار زیر است:
” کلیه معاونین محترم پشتیبانی دانشگاهها/ دانشکده های علوم پزشکی کشور
موضوع: کمک هزینه عایله مندی
احتراما به پیوست تصویر نامه شماره 222/
نامه شماره 5943/90/231-16/3/1390 رئیس امور حقوقی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور به قرار زیر است:
” وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
مشاور محترم معاونت توسعه و مدیرکل منابع انسانی و پشتیبانی
موضوع: کمک هزینه عایله مندی
با سلام و احترام، بازگشت به نامه شماره 222/
با توجه به این که فلسفه پرداخت وجه تحت عنوان کمک هزینه عایله مندی به کارمندان مرد متأهل و تکفل مخارج همسر می باشد و در مورد کارمندان زن نیز قانونگذار در صدد کمک به زنانی بوده است که بدون اتکا به درآمد شوهر، مجبور به پرداخت هزینه های زندگی شوهر، یا فرزندان خود می باشند. لذا به نظر این دفتر آن دسته از کارمندان زن که همسر آنان فوت نموده و فرزند تحت تکفل ندارند مورد نظر قانونگذار نبوده و نمی توانند از کمک هزینه عایله مندی بهره مند شوند لیکن پرداخت کمک هزینه عایله مندی به آن دسته از کارمندان زن که همسر معلول یا از کارافتاده دارند ( اعم از این که فرزند تحت تکفل داشته یا نداشته باشند) با رعایت کلیه مقررات مربوط بلامانع است. “
در پاسخ به شکایت شاکی، مشاور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در امور حقوقی، به موجب لایحه شماره 2739/
“1- مقرره مورد اعتراض یک نامه اداری است و بخشنامه نمی باشد تا قابل رسیدگی در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شناخته شود.
2- در فراز آخر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری، 3 گروه از کمک هزینه عایله مندی برخوردار می شوند:
الف: زنان فاقد همسر
ب: زنانی که همسر آنها معلول و از کارافتاده است
ج: زنانی که به تنهایی متکفل مخارج فرزندان خود می باشند
با توجه به فراز ابتدایی بند 4 ماده 68 قانون که پرداخت کمک هزینه عایله مندی و اولاد را برای کارمند مردی پیش بینی کرده است که دارای همسر و فرزند باشد، حق یاد شده نیز برای زنان مبتنی بر این است که زنان در فرضی از هزینه عایله مندی برخوردار شوند که همسر داشته باشند. همچنان که به مردان بدون همسر کمک هزینه عایله مندی پرداخت نمی شود، به زنان بدون همسر نیز جواز پرداخت وجود ندارد. “
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رأی مبادرت میکند.
رأی هیأت عمومی
با توجه به اینکه مطابق قانون تفسیر بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 18/11/1390، کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول و یا از کارافتاده کلی می باشد و یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند از مزایای کمک هزینه عائله مندی و اولاد برخوردار می باشند و مطابق مشروح مذاکرات جلسه علنی مجلس شورای اسلامی در خصوص قانون مذکور، زنانی مشمول قانون هستند که ازدواج نکرده اند یا ازدواج کرده اند و از همسر خود جدا شده اند، بنابراین از نظر مقنن همه زنان مذکور از کمک هزینه عائله مندی و اولاد برخوردار خواهند شد و با توجه به حاکمیت قانون صدرالذکر، بخشنامه شماره 862/
معاون قضایی دیوان عدالت اداری- علی مبشری
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting