بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور و اعتبارات حوزه سلامت
مسلسل: ۲۱۳۱۷ | بهمن ۱۴۰۴ | شماره ثبت: ۱۸۳
چکیده
کل اعتبارات پیش‌بینی شده برای حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ مبلغ ۱۰,۳۲۹,۱۹۸,۱۱۷ میلیون ریال است که نسبت به سال گذشته رشد ۲۵ درصدی را نشان می‌دهد. بیشترین سهم از اعتبارات سلامت به دانشگاه‌های علوم پزشکی اختصاص یافته است که نسبت به سال قبل ۴۱ درصد رشد دارد. برای اجرای برنامه پزشکی خانواده نیز اعتباراتی با رشد ۱۲۴ درصدی در نظر گرفته شده و سهم وزارت بهداشت از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین نیز با رشد ۱۳۰ درصدی به ۲۷۰,۰۰۰ میلیون ریال رسیده و اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی – درمانی حدود ۵۰ درصد رشد یافته است. همچنین در لایحه، درآمدهای اختصاصی دانشگاه‌ها رشد ۶۲ درصدی دارد که تحقق آن منوط به پرداخت‌های سازمان‌های بیمه‌گر و پرداخت از جیب مردم است. رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت نیز حدود ۳۰ درصد بوده است که البته بین نیاز واقعی و اعتبار پیش‌بینی شده برای سازمان نیز شکاف وجود دارد. عدم شفافیت در تعیین سهم سازمان‌های بیمه سلامت و خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته، همچنین سهم صندوق حمایت از بیماران خاص از اعتبارات سازمان بیمه سلامت و عدم تعیین سهم بخش سلامت از کل ارز تخصیص‌یافته ۸٫۸ میلیارد دلاری برای کالاهای اساسی و سلامت مغایر با اصول شفافیت در قانونگذاری است. به‌رغم حکم مندرج در بند «ب» ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم مبنی‌بر مدیریت منابع از سازوکار بیمه، در لایحه منابعی مانند حق بیمه شخص ثالث، هدفمندی یارانه‌ها و مالیات سلامت خارج از این چارچوب پیش‌بینی شده‌اند. به‌منظور بهبود وضعیت موجود، تخصیص اعتبار به سازمان بیمه سلامت براساس نیاز واقعی، پیش‌بینی منابع کافی برای جبران کامل زیان انباشته، شفاف‌سازی تخصیص اعتبارات بین نهادهای بیمه‌ای، مشخص کردن سهم سلامت از منابع ارزی ترجیحی، الحاق کلیه منابع با ماهیت بیمه‌ای به نظام بیمه، تعیین تکلیف احکام جزیی مرتبط از قانون برنامه هفتم، از حیث اجرا یا عدم اجرا به‌منظور تامین مالی در لایحه ضروری است.
خلاصه مدیریتی
بیان/ شرح مسئله
تکالیف مختلفی به‌منظور ارتقای سلامت برعهده دولت قرار داده شده است که بر اساس اصل (۵۲) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هزینه مربوط به اجرای آنها سالیانه در قوانین بودجه سنواتی پیش‌بینی می‌شود. گزارش حاضر تصویری از لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور [۵] در حوزه سلامت و مقایسه آن را با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و پیشنهادهای مربوط به بودجه سال ۱۴۰۵ را با نگاه بر تکالیف مندرج در اسناد بالادستی ارائه می‌کند.
نقطه‌نظرات/ یافته‌های کلیدی
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ برای امور بهداشت و درمان (سلامت) ۶,۷۱۱,۳۵۱,۵۷۸ میلیون ریال اعتبار پیش‌بینی شده است که حدود ۱۷۰ درصد نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ رشد نشان می‌دهد و شامل ۵۹ درصد خدمات بیمارستانی، ۲۲ درصد خدمات سرپایی، ۱۵ درصد خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه جمعا و مابقی اعتبارات به‌عنوان بهداشت و درمان طبقه‌بندی نشده است.
اعتبار پیش‌بینی شده در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، برای وزارت بهداشت و زیرمجموعه‌های آن ۱۰,۳۲۹,۱۹۸,۱۱۷ میلیون ریال است که نسبت به قانون سال ۱۴۰۴ (۸,۲۶۵,۹۳۴,۲۷۱ میلیون ریال) ۲۵ درصد رشد نشان می‌دهد.
سهم وزارت بهداشت از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد در لایحه نسبت به قانون با رشد ۱۳۰ درصدی نسبت به قانون به ۲۷۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال رسیده است. اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی – درمانی و تجهیزات پزشکی کشور نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با رشد حدود ۵۰ درصدی روبه‌رو بوده که از محل اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای تامین شده است.
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، درآمدهای اختصاصی دانشگاه‌های علوم پزشکی رشد ۶۲ درصدی را نشان می‌دهد. باتوجه‌به اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت فقط حدود ۳۰ درصد بوده است، بنابراین تحقق این درآمدها و جلوگیری از فشار مضاعف بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص بهنگام و کافی سهم دولت و همچنین تحقق سایر ردیف‌های درآمدی بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع دارویار است.
اگرچه دولت با پیش‌بینی اعتباری معادل ۴۰۰ هزار میلیارد ریال دیگر سعی کرده است بخشی از زیان انباشته سازمان (شامل سهم بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح) را جبران نماید، این میزان نیز با منابع مورد نیاز برای جبران کامل زیان انباشته قبلی و سال آینده فاصله دارد.
همچنین بخشی از منابع مربوط به مالیات سلامت برای مصارف حوزه سلامت ابلاغ نشده است، اعتبار تعیین شده برای تقویت ناوگان امدادی از محل فروش خودرو و موتورسیکلت با برآوردهای موجود اختلاف زیادی دارد و نامشخص بودن سهم سلامت از ارز در لایحه بودجه نیز مغایر با بند «۹» سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنی‌بر شفافیت و عدم ابهام در قانونگذاری است.
پیشنهاد راهکارهای تقنینی، نظارتی یا سیاستی
پیشنهاد می‌شود که موارد ذیل در دستور اصلاح لایحه و تصویب قرار گیرد:
- منابع مالی دارای ماهیت بیمه‌ای، ازجمله درآمدهای حاصل از حق بیمه شخص ثالث، هدفمندی یارانه‌ها و مالیات سلامت، مطابق ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم، به بیمه پایه سلامت الحاق گردد.
- ردیف ۴-۸۵۰۰۰ جدول ۲۴ لایحه تحت عنوان سازمان بیمه سلامت و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح – جبران زیان انباشته به طرق مختلف، از ۴۰ همت به ۸۰ همت افزایش یابد.
- سهم دقیق سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته تفکیک و درج گردد.
- سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعب‌العلاج از اعتبارات سازمان بیمه سلامت به‌صورت شفاف و جداگانه در قانون بودجه درج گردد.
- سهم مصارف سلامت از ردیف درآمدی ۱۱۰۵۱۳ موضوع مالیات سلامت از ۹۳۳۴۱۳۰۰۰ میلیون ریال به ۹۶۳۸۹۰۰۰ میلیون ریال افزایش یابد.
- سهم سلامت از منابع ارزی ترجیحی تعیین و به جدول الزامات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ اضافه گردد.
- ردیف درآمدی شماره ۱۶۰۱۲۹ جدول ۳ (پیوست ۲) لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ تحت عنوان درآمد حاصل از فروش هر دستگاه خودرو، ماشین‌آلات سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (۶۹) قانون برنامه هفتم پیشرفت) از ۵۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال به ۲۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال افزایش یابد و سهم وزارت بهداشت و جمعیت هلال احمر از رقم مذکور به ۱۱۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال اصلاح گردد.
- شمول قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴/۰۴/۰۳ به دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) از لحاظ بیمه درمان و بازنشستگی در دوران تحصیل بدون تعهد استخدامی برای دولت به موارد موجود در جدول الزامات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ اضافه گردد.
- در اجرای ماده (۱۸۲) قانون آیین‌نامه داخلی مجلس، و نیز ایجاد بستر لازم برای نظارت بر اجرای قانون برنامه، احکام جزیی مرتبط از قانون برنامه هفتم، از حیث اجرا یا عدم اجرا به‌منظور تامین مالی در لایحه بودجه تعیین تکلیف شوند.
- در نهایت باتوجه‌به رشد روزافزون هزینه‌های سلامت که در ارقام مربوط به زیان انباشته نیز ملاحظه می‌شود و نیز درمان‌محوری در بودجه‌ریزی حوزه سلامت، مدیریت هزینه‌های سلامت ازجمله از طریق اولویت‌دهی به حوزه پیشگیری اجتناب‌ناپذیر است.
۱. مقدمه
تامین سلامت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نیازهای جوامع در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد تاکید قرار گرفته است؛ به‌طوریکه برخورداری از خدمات بهداشتی – درمانی و مراقبت‌های پزشکی حقی همگانی برشمرده شده و دولت موظف به فراهم آوردن آن برای یکایک افراد کشور شده است. در همین راستا در قوانین مختلف، ازجمله قانون برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران، با تکیه بر ارتقای کیفیت خدمات، کاهش هزینه‌ها و افزایش رضایتمندی بیماران و… (احکامی نظیر: ایجاد نظام هوشمند اطلاعات سلامت، استقرار کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در بستر الکترونیکی، گسترش مراکز تحت پوشش بیمه‌های پایه، توسعه کمی و کیفی نظام آموزش علوم پزشکی به‌ویژه در مناطق کمبرخوردار، ارتقای جایگاه خدمات طب سنتی، توسعه پایگاه‌های زمینی شهری، جاده‌ای، هوایی و دریایی فوریت‌های پزشکی پیش بیمارستانی، تامین پایدار ذخایر راهبردی با کیفیت دارو، پیش‌بینی و پیشگیری از کمبود دارو و کاهش سهم واردات و…)، قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت که با هدف سلامت باروری و افزایش فرزندآوری مصوب شده است (احکامی نظیر: پیشگیری، تشخیص بهنگام و درمان افراد نابارور و در معرض ناباروری، افزایش پوشش بیمه‌های پایه برای برنامه‌های معاینه، بیماریابی، تشخیص علت ناباروری و درمان آن، تجهیز یا راه‌اندازی حداقل یک مرکز تخصصی درمان ناباروری، تسهیل زایمان طبیعی، گسترش زایمان بدون درد در مراکز درمانی و…)، ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزش افزوده [۳] با موضوع اختصاص یک‌نهم مالیات بر ارزش افزوده برای پیشگیری و پوشش کامل درمان جامعه هدف تعیین شده در قانون یا در ماده (۴۶) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲] و اختصاص ۱۰ درصد خالص کل وجوه حاصل از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها علاوه‌بر اعتبارات بخش سلامت به‌منظور تحقق شاخص عدالت در سلامت از طریق اجرای برنامه‌های ذیل حکم موردنظر، تکالیفی برعهده دولت قرار داده شده است که مطابق اصل (۵۲) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هزینه مربوط به اجرای آنها سالیانه در قوانین بودجه سنواتی پیش‌بینی می‌شود.
این گزارش ضمن ارائه تصویری از لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور [۵] در حوزه سلامت و مقایسه آن با قانون بودجه سال ۱۴۰۴، پیشنهادهای مربوط به بودجه سال ۱۴۰۵ را با نگاه بر تکالیف مندرج در اسناد بالادستی ارائه می‌کند.
۲. اعتبارات امور سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵
امور بهداشت و درمان (سلامت) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، شامل اعتبارات مربوط به خدمات سرپایی، خدمات بیمارستانی، خدمات بهداشت عمومی، تحقیق و توسعه در بهداشت و درمان و بهداشت و درمان طبقه‌بندی نشده در جاهای دیگر است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ بیشترین سهم از این اعتبارات امور سلامت به خدمات بیمارستانی (۵۹ درصد) و پس از آن خدمات سرپایی (۲۲ درصد) اختصاص یافته است و خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه جمعا ۱۵ درصد از مجموع اعتبارات امور سلامت را شامل می‌شود. مابقی اعتبارات نیز (حدود ۴ درصد) به‌عنوان بهداشت و درمان طبقه‌بندی نشده در جاهای دیگر پیش‌بینی شده است.
شکل ۱. سهم هرکدام از اجزای اعتبارات امور بهداشت و درمان در کل اعتبارات امور بهداشت و درمان [۵]
شکل ۱ در گزارش اصلی به‌صورت تصویر آمده است؛ برای دیدن آن به متن کامل گزارش در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس مراجعه کنید.
جدول ۱. مقایسه اعتبارات امور سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با قانون بودجه مصوب سال ۱۴۰۴ [۴][۵](میلیون ریال)
| عنوان | هزینه‌ای و تملک قانون بودجه سال ۱۴۰۴ | هزینه‌ای و تملک لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد |
|---|---|---|---|
| خدمات طبی سرپایی | ۵۸۹,۸۷۰,۶۲۳ | ۱,۴۶۶,۲۹۷,۳۷۶ | ۱۴۹ |
| خدمات بیمارستانی | ۸۸۷,۹۹۵,۸۹۳ | ۴,۰۰۰,۹۶۴,۳۲۴ | ۳۵۱ |
| خدمات بهداشت عمومی | ۷۸۸,۴۰۲,۱۵۹ | ۹۳۹,۶۳۵,۰۴۵ | ۱۹ |
| تحقیق و توسعه در بهداشت و درمان (سلامت) | ۳۴,۴۵۰,۸۱۹ | ۵۴,۴۴۴,۵۲۸ | ۵۸ |
| بهداشت و درمان طبقه‌بندی نشده در جای دیگر | ۱۹۰,۵۸۲,۵۶۰ | ۲۵۰,۰۱۰,۳۰۵ | ۳۱ |
| امور سلامت | ۲,۴۹۱,۳۰۲,۰۵۴ | ۶,۷۱۱,۳۵۱,۵۷۸ | ۱۶۹ |
همان‌طورکه در جدول ۱ مشاهده می‌شود، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ بیشترین رشد اعتبارات مربوط به خدمات بیمارستانی است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۳۵۰ درصد رشد یافته است. پس از آن بیشترین رشد به خدمات سرپایی اختصاص یافته است که نسبت به سال گذشته ۱۴۹ درصد رشد را نشان می‌دهد.
براساس اعتبارات مندرج در جدول ۱، کمترین رشد اعتبار همانند سال گذشته مربوط به خدمات بهداشت عمومی است که فقط ۱۹ درصد در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ افزایش داشته است و نشان‌دهنده تداوم رویکرد درمان‌محوری در اعتبارات حوزه سلامت است.
موضوع قابل توجه درخصوص اعتبارات امور بهداشت و درمان، سهم اعتبارات درمانی (خدمات بیمارستانی و سرپایی) در مقایسه با خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه در حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ است.
براساس یافته‌های مندرج در جدول ۱، فصل درمان علاوه‌بر رشد حدود ۲۶۰ درصدی در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴، با افزایش سهم از امور سلامت نیز مواجه است؛ به‌طوریکه از حدود ۵۹ درصد در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به حدود ۸۱ درصد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. این درحالی است که به‌رغم اهمیت و اولویت پیشگیری و بهداشت بر درمان به‌عنوان یک اصل در مدیریت بهینه نظام سلامت و جلوگیری از هدررفت منابع این حوزه، فصل بهداشت (خدمات بهداشت عمومی) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ رشد ۱۹ درصدی را نشان می‌دهد و سهم آن از کل امور سلامت از حدود ۳۱ درصد در قانون بودجه سال گذشته به ۱۴ درصد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کاهش یافته است.
شکل ۲. نمودار روند اعتبارات فصول در امور سلامت قوانین بودجه سال‌های ۱۳۹۵-۱۴۰۴ (نمودار در گزارش اصلی آمده است).
۳. بررسی اعتبارات حوزه سلامت (وزارت بهداشت و زیرمجموعه‌های آن) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، ۱۰,۳۲۹,۱۹۸,۱۱۷ میلیون ریال برای حوزه سلامت پیش‌بینی شده است که نسبت به قانون سال ۱۴۰۴ (۸,۲۶۵,۹۳۴,۲۷۱ میلیون ریال) ۲۵ درصد رشد نشان می‌دهد. از مجموع اعتبارات پیش‌بینی شده برای حوزه سلامت، بیشترین سهم به دانشگاه‌های علوم پزشکی با اعتبار ۵.۳۵۴.۶۰۱.۴۸۵ میلیون ریال اختصاص یافته که نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ معادل ۴۱ درصد رشد داشته است. مجموع اعتبارات جاری، اختصاصی و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دانشگاه‌های علوم پزشکی به‌ترتیب ۲۰، ۶۲ و ۱۵ درصد رشد نشان می‌دهد. افزایش اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دانشگاه‌های علوم پزشکی درصورتی است که مجموع اعتبارات مذکوردر سرجمع اعتبارات کل لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ رشدی نداشته است. همچنین بیشتر از ۴۰ درصد از درآمدهای اختصاصی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ (۷۳۴۰ هزار میلیارد ریال) مربوط به درآمدهای اختصاصی دانشگاه‌های علوم پزشکی (۳۰۷۹ هزار میلیارد ریال) است.
شایان ذکر است، رشد ۶۲ درصدی درآمدهای اختصاصی پیش‌بینی شده برای دانشگاه‌های علوم پزشکی، توسط سازمان‌های بیمه‌گر و پرداخت از جیب مردم حاصل خواهد شد؛ بنابراین باتوجه‌به اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت ۳۰ درصد رشد داشته است (که بسیار کمتر از رشد پیش‌بینی شده برای درآمدهای اختصاصی است)؛ لذا تحقق درآمدهای اختصاصی مذکور و پیشگیری از تحمیل آن بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص به‌اندازه و بهنگام منابع سهم دولت از اعتبارات سازمان مذکور و نیز تحقق سایر ردیف‌های درآمدی مربوط به بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع پیش‌بینی شده برای دارویار است.
– اعتبارات در نظر گرفته شده از محل ارزش‌افزوده سهم سلامت نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با حدود ۲۶ درصد رشد نسبت به سال ۱۴۰۴ به ۹۳۳.۴۱۲.۸۰۰ میلیون ریال رسیده است.
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، همانند قانون بودجه سال ۱۴۰۴، منابعی برای اضافه‌کار پرستاری و همچنین استخدام‌های جدید در سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده است که به‌ترتیب ۱۳ و ۲۰ درصد رشد را در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد. اما در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، معادل ۲۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال بابت کمک‌هزینه متعهدین خدمت در رشته‌های علوم پزشکی ذیل اعتبارات حوزه سلامت پیش‌بینی شده است.
– اعتبارات اختصاص یافته از محل هدفمندی یارانه‌ها به حوزه سلامت (موضوع ماده (۴۶) قانون الحاق برای تحقق شاخص عدالت در سلامت) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با حدود ۳ درصد کاهش نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ معادل ۵۰۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده است.
– در سال ۱۴۰۵، ۲۷۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال ذیل ردیف ماده (۳۰) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از , , مقررات مالی دولت (۲) [۲] پیش‌بینی شده است که نسبت به قانون سال ۱۴۰۴ (۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ میلیون ریال) ۱۲۷ درصد رشد نشان می‌دهد. گفتنی است، رشد ۱۲۷ درصدی اعتبارات پیش‌بینی شده برای ردیف مورد اشاره به‌دلیل برآورد غیرواقعی و کمتر از حد لازم اعتبار مذکور در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ است؛ به‌طوریکه اعتبار مذکور در ۱۰ ماهه ابتدای سال ۱۴۰۴ به طور کامل محقق شده است.
– اعتبارات سازمان بیمه سلامت ایران در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۲۹ درصد رشد داشته و ۹۰۳.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده است.
رشد ۲۹ درصدی اعتبارات بیمه سلامت ایران درحالی است که برآورد این سازمان از اعتبار مورد نیاز، که دولت باید در سال ۱۴۰۵ تامین نماید، حدود ۱۷۰۰ هزار میلیارد ریال است که حدود ۸۰۰ هزار میلیارد ریال کمتر از نیاز برآورد شده اختلاف دارد. مطابق بند «پ» ماده (۷۳)، دولت مکلف شده است پرداخت سرانه حق بیمه پایه سلامت افرادی را که به‌عهده دارد، به‌صورت کامل در لوایح بودجه سنواتی پیش‌بینی نماید و ۱۰۰ درصد آن را با رعایت ماده (۳۰) قانون برنامه و بودجه کشور و ماده (۲۸) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲] و مشابه پرداخت‌های فصل اول حقوق و دستمزد به سازمان بیمه سلامت ایران تخصیص دهد.
جدول ۲. بودجه شرکتی پیشنهادی سال ۱۴۰۵ سازمان بیمه سلامت ایران (بخش درآمدی خلاصه) [۶]
جدول ۲ در گزارش اصلی به‌صورت تصویر آمده است؛ برای دیدن آن به متن کامل گزارش در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس مراجعه کنید.
مطابق گزارش سازمان بیمه سلامت ایران، این سازمان در سال ۱۴۰۳ با حدود ۲۸۸ هزار میلیارد ریال زیان انباشته مواجه بوده و در حال حاضر برآورد سازمان درخصوص زیان انباشته شده سال ۱۴۰۴ نیز ۴۰۰ هزار میلیارد ریال است؛
بنابراین دولت سعی می‌کند تا با پیش‌بینی اعتبار، معادل ۴۰۰ همت زیان انباشته سازمان بیمه سلامت را جبران کند (که بخشی از آن مربوط به بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح است)، ولی با منابع مورد نیاز برای جبران زیان انباشته بیمه‌ها فاصله دارد.
جدول ۳. نمای کلی از بودجه سازمان بیمه سلامت در سال‌های ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ (همت) [۶]
جدول ۳ در گزارش اصلی به‌صورت تصویر آمده است؛ برای دیدن آن به متن کامل گزارش در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس مراجعه کنید.
در ضمن، هزینه‌های درمان سازمان بیمه سلامت در سال ۱۴۰۳ حدود ۶۰ درصد نسبت به سال قبل از آن رشد داشته، درحالی‌که سهم مصوب دولت از بودجه سالیانه سازمان ۲۲ درصد رشد یافته است. این ارقام برای سال ۱۴۰۴ نیز ۵۲ درصد (رشد هزینه ها) و ۴۸ درصد (سهم مصوب دولت از بودجه سالیانه) بوده است. مطابق برآوردهای سازمان بیمه سلامت ایران، روند افزایشی هزینه‌های سازمان تداوم خواهد داشت؛ این درحالی است که رشد اعتبارات پیش‌بینی شده سهم دولت برای سازمان بیمه سلامت در لایحه به نسبت قانون بودجه سال ۱۴۰۴، ۲۹ درصد است. از طرفی باتوجه‌به اینکه ردیف اعتباری مشخصی برای صندوق حمایت از بیماران خاص و صعب‌العلاج در لایحه درج نشده است، بخشی از اعتبارات سازمان برای این موضوع اختصاص خواهد یافت، ولی رقم آن در لایحه مشخص نیست.
مشخص نبودن سهم هرکدام از سازمان‌های بیمه سلامت ایران و خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات پیش‌بینی شده جبران زیان انباشته و نیز مشخص نبودن سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعب‌العلاج از اعتبارات پیش‌بینی شده برای سازمان بیمه سلامت، به‌دلیل ایجاد ابهام، مغایر با بند «۹» سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنی‌بر رعایت اصول قانونگذاری و قانون‌نویسی ازجمله شفافیت و عدم ابهام است. روند فزاینده زیان انباشته سازمان نیز بیانگر لزوم توجه به اتخاذ سازوکارهای مدیریت هزینه‌ها ازجمله تمرکز بر پیشگیری، استقرار نظام ارجاع و… است.
جدول ۴. گزارش درآمد (سهم دولت) و هزینه‌های درمان سال‌های ۱۳۹۹-۱۴۰۴ (مبالغ به میلیارد ریال) [۶]
جدول ۴ در گزارش اصلی به‌صورت تصویر آمده است؛ برای دیدن آن به متن کامل گزارش در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس مراجعه کنید.
شایان ذکر است، مطابق بند «ب» ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم پیشرفت، سازمان برنامه و بودجه مکلف شده است منابع بودجه عمومی سلامت را، که ماهیت بیمه‌ای دارد، فقط از طریق نظام بیمه با محوریت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و همکاری سایر مراکز و نهادها تخصیص دهد. باوجود این، هنوز بخشی از منابع، نظیر منابع موضوع ماده (۳۰) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲] یعنی اختصاص ۱۰ درصد از حق بیمه پرداختی شخص ثالث، سرنشین و مازاد برای تامین بخشی از منابع لازم به‌منظور ارائه خدمات تشخیصی و درمانی به این مصدومان، ماده (۴۶) قانون مذکور موضوع ۱۰ درصد خالص کل وجوه حاصل از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها علاوه‌بر اعتبارات بخش سلامت افزوده به‌منظور تحقق شاخص عدالت در سلامت و کاهش سهم هزینه‌های مستقیم مردم و… و ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزش‌افزوده [۳] مصوب سال ۱۴۰۰ موضوع اختصاص یک‌نهم مالیات بر ارزش‌افزوده تحت عنوان مالیات سلامت به‌منظور پیشگیری و پوشش کامل درمان افراد ساکن در روستاها و شهرهای دارای بیست هزار نفر جمعیت و پایین‌تر و جامعه عشایری (در چهارچوب نظام ارجاع) در لایحه کماکان خارج از نظام بیمه‌ای پیش‌بینی شده است.
– اعتبارات مربوط به ردیف‌های ستادی وزارت بهداشت (ردیف ستادی، برنامه خدمات فرهنگی، رفاهی و ورزشی، برنامه ارتقا و بهبود کیفیت خدمات آموزشی، امور فناوری و تحقیقات پزشکی، اعتبارات ماده (۳۷) قانون الحاق (ارزش‌افزوده)، درمان بیماران خاص و صعب‌العلاج، کمک به مجمع خیرین سلامت و…، کمک به اجرای برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم، خرید خدمات راهبردی بهداشتی – درمانی، یارانه دارو و شیر خشک، کاهش نرخ داروهای ساخته شده، مواد اولیه دارو، مجتمع علمی و فرهنگی و تاریخی ربع رشیدی نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ با حدود ۳۵ درصد رشد به ۳۷۵.۰۹۵.۶۶۸ میلیون ریال رسیده است که بیشترین رشد اعتبار در حوزه ستادی مربوط به تملک دارایی‌های سرمایه‌ای (۱۳۴ درصد رشد نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴)، و دلیل آن رشد اعتبارات مربوط به تجهیز تخت‌های بیمارستانی، که از محل منابع عمومی تامین خواهد شد، اعلام شده است.
– در راستای اجرای بند «ح» ماده (۷۳) قانون برنامه هفتم توسعه مبنی‌بر کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتباری معادل ۴۸.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال در نظر گرفته شده که نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۳ درصد کاهش داشته است.
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، معادل ۱۴۴.۶۰۷.۱۶۴ میلیون ریال برای دستگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (اورژانس کشور، اورژانس تهران، سازمان غذا و دارو، انستیتو پاستور، ربع رشیدی، صندوق رفاه دانشجویان، انتقال خون، طب انتقال خون، مرکز تحقیقات حلال، بنیاد امور بیماری‌های خاص، موسسه توسعه تحقیقات علوم پزشکی (نیماد)، دانشگاه هوشمند) پیش‌بینی شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ معادل ۲۱ درصد رشد را نشان می‌دهد.
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، ۸۵۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال بابت مابه‌التفاوت نرخ ارز دارو- شیرخشک اطفال و ملزومات مصرفی پزشکی (تا نرخ ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰۰ ریال) پیش‌بینی شده است. شایان ذکر است که مجموع ارز پیش‌بینی شده با نرخ تسعیر ۲۸۵۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی و کالاهای سلامت ۸.۸ میلیارد پیش‌بینی شده، ولی سهم سلامت از آن مشخص نشده است و از این حیث ابهام وجود دارد و مغایر با بند «۹» سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنی‌بر رعایت اصول قانونگذاری و قانون‌نویسی، ازجمله شفافیت و عدم ابهام، است.
همچنین اعتباری معادل ۲۶.۷۰۰.۰۰۰ میلیون ریال بابت بازپرداخت اقساط مربوط به تسهیلات کرونا (دریافت شده از بانک جهانی در دوره همه‌گیری بیماری کرونا در کشور) پیش‌بینی شده که در مقایسه با اعتبارات سال ۱۴۰۴ (۹.۷۲۱.۰۰۰ میلیون ریال) ۱۷۵ درصد رشد داشته است و علت رشد آن افزایش قیمت دلار است.
– از محل اعتبارات ردیف‌های متفرقه مندرج در جدول ۹ در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، معادل ۸.۵۰۰.۰۰۰ میلیون ریال بابت کمک به پیوند اعضای دانشگاه شیراز، مرکز تحقیقات ژنتیک میبد، کمک به احداث مرکز اوتیسم، احداث خوابگاه دانشجویی میبد و حق اشتراک پایگاه‌های علمی بین‌المللی پیش‌بینی شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴، بیش از ۲۰۰ درصد رشد را نشان می‌دهد و این رشد بیشتر مربوط به هزینه‌های عمومی موارد مذکور (۳۶۳ درصد) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ است.
– اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی – درمانی کشور و تجهیزات پزشکی کشور – مادرتخصصی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، با حدود ۵۰ درصد رشد در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به ۹.۰۸۱.۰۰۰ میلیون ریال رسیده که از محل اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای برای این موضوع در نظر گرفته شده است.
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، علاوه‌بر اعتبارات مذکور، اعتباراتی به‌عنوان موارد خاص برای حوزه سلامت در نظر گرفته شده است که به‌ترتیب بابت: برآورد اعتبارات تهاتری و جمعی‌خرجی (سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح – جبران زیان انباشته) معادل ۴۰۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال در قالب هزینه‌های جاری (جدول ۲۴ لایحه)، طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت معادل ۱۰۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال (جدول ۲۴ لایحه)، صندوق‌های رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاه‌های دانشجویی براساس موافقت‌نامه متبادله با سازمان برنامه، معادل ۵۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال (جدول ۲۴)، تسویه اعتباری یارانه‌های دولت در زنجیره تامین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (۷۱) قانون برنامه هفتم توسعه) معادل ۵۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال، کمک به تغذیه دانشگاه‌های وزارت علوم و وزارت بهداشت- ۱۲.۵ درصد ردیف ۹ جدول منابع هدفمندی، معادل ۵۰.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال است. جدول ۵ جزییات ردیف‌های اعتباری مختلف را نشان می‌دهد.
– شایان ذکر است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، موضوع پوشش بیمه درمان و بازنشستگی دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) که در بند «الف» تبصره «۱۶» قانون بودجه سال ۱۴۰۴ بر آن تاکید شده بود، تکرار نشده است که باتوجه‌به محدودیت یک‌ساله قانون بودجه، درصورت عدم تکرار حکم مذکور در اجرای آن در سال‌های بعد خلل ایجاد خواهد شد.
جدول ۵. اعتبارات حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه آن با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور(میلیون ریال) [۴][۵]
| عنوان | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی – جاری | عمومی – تملک دارایی | اختصاصی | جمع | عمومی – جاری | عمومی – تملک دارایی | اختصاصی | جمع | عمومی – جاری | عمومی – تملک دارایی | اختصاصی | جمع | |
| دارایی جاری تملک دارایی جاری تملک دارایی جاری دانشگاه‌های علوم پزشکی | ۱,۸۳۰,۹۹۳,۰۰۰ | ۶۵,۸۲۶,۷۴۳ | ۱,۹۰۴,۰۴۷,۲۸۶ | ۳,۸۰۰,۸۶۷,۰۲۹ | ۲,۱۹۹,۲۸۴,۷۵۰ | ۷۶,۰۲۰,۲۱۰ | ۳,۰۷۹,۲۹۶,۵۲۵ | ۵,۳۵۴,۶۰۱,۴۸۵ | ۲۰ | ۱۵ | ۶۲ | ۴۱ |
| اضافه‌کار پرستاری | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۶۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱۶۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۱۳ | ۱۳ | ||
| استخدام جدید | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰ | ۲۰ | ||
| کمک‌هزینه متعهدین خدمت در رشته‌های علوم پزشکی | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||||||||
| ستاد وزارت بهداشت | ۱۴۶,۹۶۴,۷۲۳ | ۲۰,۵۰۹,۴۷۱ | ۱۱۰,۴۸۲,۰۶۹ | ۲۷۷,۹۵۶,۲۶۳ | ۱۷۲,۶۲۹,۶۶۸ | ۴۸,۰۴۷,۰۰۰ | ۱۵۴,۴۱۹,۰۰۰ | ۳۷۵,۰۹۵,۶۶۸ | ۱۷ | ۱۳۴ | ۴۰ | ۳۵ |
| ماده (۳۰) قانون الحاق (۲): مصدومین ترافیکی | ۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ | ۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۲۱ | ۱۲۹ | |||||
| مابه‌التفاوت نرخ ارز دارو – شیرخشک اطفال و ملزومات مصرفی پزشکی (تا نرخ ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰۰ ریال) | ۸۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۸۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ||||
| ارزش‌افزوده سهم سلامت | ۴۷۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۷۳۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۶۷۳,۴۱۲,۸۰۰ | ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۹۳۳,۴۱۲,۸۰۰ | ۴۱ | ۰ | ۲۶ | |
| اعتبارات موضوع ماده (۴۶) قانون الحاق (هدفمندی یارانه‌ها) | ۵۱۶,۱۴۷,۰۰۰ | ۵۱۶,۱۴۷,۰۰۰ | ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | −۳ | −۳ | ||||
| ۱ درصد عوارض فروش خودرو – سازمان اورژانس کشور | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | −۱۰۰ | ۲۵ | −۳۸ | |||
| کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جز «۱» بند «ح» ماده (۷۳) قانون برنامه هفتم | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۳,۵۰۰,۰۰۰ | ۴۹,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ | −۱۰۰ | ۱۰ | −۳ | ||
| اعتبارات موضوع ماده (۴۸) قانون الحاق (۲): آسیب‌رسان | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۴ | ۱۴ | ||||
| سازمان بیمه سلامت ایران | ۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۷۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۹۰۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵ | ۲۹ | ||||
| دستگاه‌های وابسته | ۶۱,۸۸۷,۲۷۵ | ۲۲,۳۰۸,۰۲۳ | ۳۵,۶۱۷,۶۷۱ | ۱۱۹,۸۱۲,۹۶۹ | ۷۸,۹۲۸,۲۴۲ | ۳۰,۹۹۸,۹۱۸ | ۳۴,۶۸۰,۰۰۴ | ۱۴۴,۶۰۷,۱۶۴ | ۲۸ | ۳۹ | −۳ | ۲۱ |
| متفرقه جدول ۸ (تسهیلات کرونا) | ۹,۷۲۱,۰۰۰ | ۹,۷۲۱,۰۰۰ | ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ | ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ | ۱۷۵ | ۱۷۵ | ||||||
| جدول ۱۵(جمعی‌خرجی هیات امنا) | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | ||||||
| سایر متفرقههای جدول ۹ | ۱,۶۲۰,۰۰۰ | ۱,۲۰۰,۰۰۰ | ۲,۸۲۰,۰۰۰ | ۷,۵۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۸,۵۰۰,۰۰۰ | ۳۶۳ | −۱۷ | ۲۰۱ | ||
| دارایی جاری تملک دارایی جاری تملک دارایی جاری شرکت مادرتخصصی | ۶,۰۷۰,۰۱۰ | ۶,۰۷۰,۰۱۰ | ۰ | ۹,۰۸۱,۰۰۰ | ۰ | ۹,۰۸۱,۰۰۰ | ۵۰ | ۵۰ | ||||
| جمع | ۴,۸۵۸,۵۳۲,۹۹۸ | ۴۳۹,۴۱۴,۲۴۷ | ۲,۱۶۷,۹۸۷,۰۲۶ | ۷,۴۶۵,۹۳۴,۲۷۱ | ۵,۶۱۷,۶۵۵,۴۶۰ | ۵۳۳,۱۴۷,۱۲۸ | ۳,۵۲۸,۳۹۵,۵۲۹ | ۹,۶۷۹,۱۹۸,۱۱۷ | ۱۶ | ۲۱ | ۶۳ | ۳۰ |
| تسویه بدهی دانشگاه‌های علوم پزشکی، موضوع بند «ج» تبصره «۴» | ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | ||||
| جدول ۲۴، برآورد اعتبارات تهاتری و جمعی‌خرجی، سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح – جبران زیان انباشته | ۰ | ۰ | ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ||||||||
| جدول ۲۴، طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت | ۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||||||||
| جدول ۲۴، صندوق‌های رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاه‌های دانشجویی، براساس موافقت‌نامه متبادله با سازمان برنامه | ۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||||||||
| هدفمندی – کمک به تغذیه دانشگاه‌های وزارت علوم و وزارت بهداشت، ۱۲.۵ درصد ردیف ۹ جدول منابع هدفمندی | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ||||||||||
| جدول ۲۴ – تسویه اعتباری یارانه‌های دولت در زنجیره تامین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (۷۱) ق ب ه) | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ||||||||||
| جمع با تسویه بدهی | ۵,۶۵۸,۵۳۲,۹۹۸ | ۴۳۹,۴۱۴,۲۴۷ | ۲,۱۶۷,۹۸۷,۰۲۶ | ۸,۲۶۵,۹۳۴,۲۷۱ | ۶,۱۱۷,۶۵۵,۴۶۰ | ۶۸۳,۱۴۷,۱۲۸ | ۳,۵۲۸,۳۹۵,۵۲۹ | ۱۰,۳۲۹,۱۹۸,۱۱۷ | ۸ | ۵۵ | ۶۳ | ۲۵ |
۴. بررسی اعتبارات دانشکده/ دانشگاه‌های علوم پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۵]، معادل ۵,۵۴۳,۸۰۱,۴۸۵ میلیون ریال برای دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ در مجموع ۴۰ درصد رشد را نشان می‌دهد. از مجموع اعتبارات مذکور، ۳,۰۷۹,۲۹۶,۵۲۵ میلیون ریال (بیشترین سهم) بابت درآمد اختصاصی دانشگاه‌ها (رشد ۶۲ درصدی) در نظر گرفته شده است. رشد ۶۲ درصدی درآمدهای اختصاصی پیش‌بینی شده برای دانشگاه‌های علوم پزشکی توسط سازمان‌های بیمه‌گر و پرداخت از جیب مردم حاصل خواهد شد؛ بنابراین باتوجه‌به اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت ۳۰ درصد رشد داشته که بسیار کمتر از رشد پیش‌بینی شده برای درآمدهای اختصاصی است؛ لذا تحقق درآمدهای اختصاصی فوق و پیشگیری از تحمیل آن بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص به‌اندازه و بهنگام منابع سهم دولت از اعتبارات سازمان مذکور و نیز تحقق سایر ردیف‌های درآمدی مربوط به بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع پیش‌بینی شده برای دارویار است.
جدول ۶. اعتبارات دانشکده/ دانشگاه‌های علوم پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور(میلیون ریال) [۴][۵]
| عنوان | قانون بودجه سال ۱۴۰۴ | لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | |
| جمع اختصاصی تملک عمومی جمع اختصاصی تملک دارایی عمومی جمع اختصاصی تملک دارایی عمومی مجموع اعتبارات دانشگاه‌های علوم پزشکی، اضافه‌کار پرستاری و کمک‌هزینه متعهدین | ۱,۹۸۰,۹۹۳,۰۰۰ | ۶۵,۸۲۶,۷۴۳ | ۱,۹۰۴,۰۴۷,۲۸۶ | ۳,۹۵۰,۸۶۷,۰۲۹ | ۲,۳۸۸,۴۸۴,۷۵۰ | ۷۶,۰۲۰,۲۱۰ | ۳,۰۷۹,۲۹۶,۵۲۵ | ۵,۵۴۳,۸۰۱,۴۸۵ | ۲۱ | ۱۵ | ۶۲ | ۴۰ |
| دانشگاه‌های علوم پزشکی | ۱,۸۳۰,۹۹۳,۰۰۰ | ۶۵,۸۲۶,۷۴۳ | ۱,۹۰۴,۰۴۷,۲۸۶ | ۳,۸۰۰,۸۶۷,۰۲۹ | ۲,۱۹۹,۲۸۴,۷۵۰ | ۷۶,۰۲۰,۲۱۰ | ۳,۰۷۹,۲۹۶,۵۲۵ | ۵,۳۵۴,۶۰۱,۴۸۵ | ۲۰ | ۱۵ | ۶۲ | ۴۱ |
| اضافه‌کار پرستاری | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۶۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱۶۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۱۳ | ۱۳ | ||
| کمک‌هزینه متعهدین خدمت در رشته‌های علوم پزشکی | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||||||||
۵. اعتبارات دستگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۵]، ۱۶۹,۶۰۷,۱۶۴ میلیون ریال برای دستگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشتمل بر صندوق رفاه دانشجویان، اورژانس کشور، اورژانس تهران، بنیاد امور بیماری‌های خاص، موسسه توسعه تحقیقات علوم پزشکی (نیماد)، دانشگاه علوم پزشکی هوشمند، سازمان غذا و دارو، سازمان غذا و دارو، مرکز تحقیقات حلال، سازمان انتقال خون، موسسه آموزش و پژوهش طب انتقال خون و انستیتو پاستور در نظر گرفته شده است.
– در این میان، بیشترین سهم از اعتبارات این حوزه برای سازمان غذا و دارو پیش‌بینی شده که نسبت به سال گذشته ۲۳ درصد رشد داشته است. اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای سازمان غذا و دارو نیز ۲۷۶ درصد رشد نشان می‌دهد که دلیل اصلی آن پیش‌بینی اعتبار (از محل درآمدهای اختصاصی) برای تکمیل ساختمان ستاد مرکزی سازمان اعلام شده است. بیشترین رشد نیز مربوط به صندوق رفاه دانشجویان است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴، رشد ۳۷ درصدی را نشان می‌دهد. اعتبارات سازمان اورژانس کشور نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۲۷ درصد کاهش را نشان می‌دهد.
– از مجموع اعتبارات مربوط به دستگاه‌های وابسته، ۲۱,۵۶۳,۰۰۰ میلیون ریال برای سازمان انتقال خون ایران در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ معادل ۱۵ درصد رشد دارد. البته رشد در اعتبارات این سازمان در هزینه‌های عمومی صورت گرفته است و تملک دارایی آن ۳۶ درصد کاهش را نشان می‌دهد.
اعتبارات دستگاه‌های وابسته در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به شرح جدول ۷ ارائه شده است.
جدول ۷. اعتبارات دستگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور(میلیون ریال) [۴][۵]
| عنوان | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | |
| جمع اختصاصی تملک عمومی جمع اختصاصی تملک عمومی جمع اختصاصی تملک عمومی صندوق رفاه دانشجویان | ۷,۱۵۹,۸۹۰ | ۲,۶۸۷,۸۸۹ | ۴,۴۶۸,۱۰۰ | ۱۴,۳۱۵,۸۷۹ | ۹,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۸۰,۰۰۰ | ۹,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۱,۰۸۰,۰۰۰ | ۲۶ | ۱۵ | ۱۰۱ | ۴۷ |
| سازمان اورژانس کشور | ۲۷,۰۵۷,۶۲۴ | ۲۹,۷۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۵۶,۷۵۷,۶۲۴ | ۱۰,۹۶۰,۵۴۰ | ۳۰,۱۹۰,۰۰۰ | ۰ | ۴۱,۱۵۰,۵۴۰ | −۵۹ | ۲ | −۲۷ | |
| اورژانس استان تهران | ۲۱,۰۷۲,۴۱۰ | ۰ | ۰ | ۲۱,۰۷۲,۴۱۰ | ۲۷,۶۶۱,۳۶۰ | ۰ | ۰ | ۲۷,۶۶۱,۳۶۰ | ۳۱ | ۳۱ | ||
| بنیاد امور بیماری‌های خاص | ۱,۴۹۱,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱,۴۹۱,۰۰۰ | ۱,۴۴۶,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۱,۴۴۶,۰۰۰ | −۳ | −۳ | ||
| موسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی | ۱,۰۷۵,۰۰۰ | ۰ | ۲۶,۰۰۰ | ۱,۱۰۱,۰۰۰ | ۱,۰۴۲,۷۵۰ | ۰ | ۵۰,۰۰۰ | ۱,۰۹۲,۷۵۰ | −۳ | ۹۲ | −۱ | |
| دانشگاه علوم پزشکی هوشمند | ۲۶۸,۵۰۰ | ۰ | ۸۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۶۸,۵۰۰ | ۲۹۵,۳۶۰ | ۱۹۲,۹۱۸ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۴۸۸,۲۷۸ | ۱۰ | ۲۵ | ۳۹ | |
| سازمان غذا و دارو | ۱,۷۹۴,۴۹۵ | ۵,۱۰۶,۰۰۰ | ۲۶,۸۰۸,۶۰۰ | ۳۳,۷۰۹,۰۹۵ | ۲,۰۹۲,۱۸۰ | ۱۹,۲۱۳,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۱,۳۰۵,۱۸۰ | ۱۷ | ۲۷۶ | −۲۵ | ۲۳ |
| سازمان غذا و دارو – مرکز تحقیقات حلال | ۵۱,۱۸۸ | ۵۲,۰۱۰ | ۹۸,۲۰۰ | ۲۰۱,۳۹۸ | ۴۹,۶۵۲ | ۵۲,۰۰۰ | ۱۳۷,۴۰۰ | ۲۳۹,۰۵۲ | −۳ | ۰ | ۴۰ | ۱۹ |
| سازمان انتقال خون ایران | ۱۷,۳۲۴,۴۳۴ | ۱,۴۱۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۸,۷۳۴,۴۳۴ | ۲۰,۸۰۰,۰۰۰ | ۷۶۳,۰۰۰ | ۰ | ۲۱,۵۶۳,۰۰۰ | ۲۰ | −۴۶ | ۱۵ | |
| موسسه آموزش و پژوهش طب انتقال خون ایران | ۵۳۴,۸۷۷ | ۱۵,۶۸۵ | ۵۸,۹۲۰ | ۶۰۹,۴۸۲ | ۵۵۴,۴۰۰ | ۱۶,۰۰۰ | ۸۰,۰۰۰ | ۶۵۰,۴۰۰ | ۴ | ۲ | ۳۶ | ۷ |
| انستیتو پاستور ایران | ۴,۰۵۷,۸۵۷ | ۳,۳۳۶,۴۳۹ | ۳,۳۵۷,۸۵۱ | ۱۰,۷۵۲,۱۴۷ | ۵,۰۲۶,۰۰۰ | ۲,۴۹۲,۰۰۰ | ۴,۴۱۲,۶۰۴ | ۱۱,۹۳۰,۶۰۴ | ۲۴ | −۲۵ | ۳۱ | ۱۱ |
| جمع | ۸۱,۸۸۷,۲۷۵ | ۴۲,۳۰۸,۰۲۳ | ۳۵,۶۱۷,۶۷۱ | ۱۵۹,۸۱۲,۹۶۹ | ۷۸,۹۲۸,۲۴۲ | ۵۵,۹۹۸,۹۱۸ | ۳۴,۶۸۰,۰۰۴ | ۱۶۹,۶۰۷,۱۶۴ | −۴ | ۳۲ | −۳ | ۶ |
۶. اعتبارات مربوط به ردیف‌های ستادی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه آن با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، ۱,۵۸۵,۵۰۸,۴۶۸ میلیون ریال برای حوزه‌های ستادی وزارت بهداشت در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور[۴]، ۴۱ درصد رشد را نشان می‌دهد. بیشترین میزان افزایش در اعتبارات ردیف‌های ستادی در مقایسه با سال گذشته در درآمدهای اختصاصی (۸۲ درصد رشد) صورت گرفته است.
– اعتبار کمک به اجرای برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم، ردیف ستادی وزارت بهداشت و درمان و اعتبارات مربوط به مجتمع علمی و فرهنگی و تاریخی ربع رشیدی به‌ترتیب با ۶۷،۸۷ و ۵۰ درصد بیشترین رشد را در بین ردیف‌های ستادی در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ داشته‌اند.
– اعتبارات مربوط به اجرای ماده (۳۷) قانون الحاق بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲] در بخش ارزش‌افزوده حوزه سلامت ذیل ستاد وزارت بهداشت نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، با حدود ۳۲ درصد رشد ۸۶۸,۴۱۲,۸۰۰ میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
– همچنین در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ اعتبار مربوط به یارانه دارو و شیر خشک و کاهش نرخ داروهای ساخته شده، مواد اولیه دارو و… نیز در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به‌ترتیب ۲۰ و ۱۸ درصد رشد را نشان می‌دهد.
– ردیف برنامه ارتقا و بهبود کیفیت خدمات آموزشی، خرید خدمات راهبردی بهداشتی و درمانی، امور فناوری و تحقیقات پزشکی، درمان بیماران خاص و صعب‌العلاج، کمک به مجمع خیرین سلامت و… نیز هرکدام به‌ترتیب ۲۶، ۵، ۳ و ۳ درصد در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کاهش نشان می‌دهند.
جدول ۸. اعتبارات ردیف‌های ستادی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور[۴][۵]
| عنوان | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | عمومی | تملک | اختصاصی | جمع | |
| جمع اختصاصی تملک عمومی جمع اختصاصی تملک عمومی جمع اختصاصی تملک عمومی ردیف ستادی بهداشت و درمان | ۵۰,۹۲۲,۷۲۳ | ۶۴,۰۰۹,۴۷۱ | ۲۲۸,۳۲۲,۰۶۹ | ۳۴۳,۲۵۴,۲۶۳ | ۵۳,۲۶۹,۱۸۰ | ۱۰۶,۰۴۷,۰۰۰ | ۴۱۴,۴۱۹,۰۰۰ | ۵۷۳,۷۳۵,۱۸۰ | ۵ | ۶۶ | ۸۲ | ۶۷ |
| وزارت بهداشت – برنامه خدمات فرهنگی، رفاهی و ورزشی | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۴۱۰,۰۰۰ | ۰ | ۳,۴۱۰,۰۰۰ | ۱۴ | ۱۴ | ||||
| وزارت بهداشت – برنامه ارتقا و بهبود کیفیت خدمات آموزشی | ۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۵,۱۸۹,۲۲۳ | ۰ | ۵,۱۸۹,۲۲۳ | −۲۶ | −۲۶ | |||||
| وزارت بهداشت – امور فناوری و تحقیقات پزشکی | ۲,۲۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲,۲۰۰,۰۰۰ | ۲,۱۳۴,۰۰۰ | ۰ | ۲,۱۳۴,۰۰۰ | −۳ | −۳ | ||||
| اعتبارات ماده (۳۷) قانون الحاق – ارزش‌افزوده درمان بیماران خاص و صعب‌العلاج، کمک به مجمع خیرین | ۴۷۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۱۸۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۵۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۶۷۳,۴۱۲,۸۰۰ | ۱۹۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۶۸,۴۱۲,۸۰۰ | ۴۱ | ۸ | ۳۲ | |||
| سلامت و… | ۱,۸۴۲,۰۰۰ | ۰ | ۱,۸۴۲,۰۰۰ | ۱,۷۸۶,۷۰۰ | ۰ | ۱,۷۸۶,۷۰۰ | −۳ | −۳ | ||||
| کمک به اجرای برنامه مقیمی و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۷ | ۸۷ | ||||
| وزارت بهداشت – خرید خدمات راهبردی بهداشتی و درمانی | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۳۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۳۸,۰۰۰,۰۰۰ | −۵ | −۵ | ||||
| یارانه دارو و شیر خشک | ۳۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۳۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۲,۰۲۷,۵۰۰ | ۰ | ۴۲,۰۲۷,۵۰۰ | ۲۰ | ۲۰ | ||||
| کاهش نرخ داروهای ساخته شده، مواد اولیه دارو | ۱۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۱,۳۱۳,۰۶۵ | ۰ | ۲۱,۳۱۳,۰۶۵ | ۱۸ | ۱۸ | ||||
| مجتمع علمی و فرهنگی و تاریخی ربع رشیدی | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۵۰ | ۵۰ | ||||
| جمع | ۶۵۳,۱۶۴,۷۲۳ | ۲۴۴,۰۰۹,۴۷۱ | ۲۲۸,۳۲۲,۰۶۹ | ۱,۱۲۵,۴۹۶,۲۶۳ | ۸۷۰,۰۴۲,۴۶۸ | ۳۰۱,۰۴۷,۰۰۰ | ۴۱۴,۴۱۹,۰۰۰ | ۱,۵۸۵,۵۰۸,۴۶۸ | ۳۳ | ۲۳ | ۸۲ | ۴۱ |
۷. اعتبارات ردیف‌های متفرقه حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور
الف) اعتبارات ردیف‌های متفرقه ذیل ستاد وزارت بهداشت
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، معادل ۹۴۴,۸۵۴,۸۰۰ میلیون ریال از محل ردیف‌های متفرقه (جدول ۹ لایحه) برای حوزه سلامت در نظر گرفته شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۲۹ درصد رشد را نشان می‌دهد.
– در میان ردیف‌های متفرقه، بیشترین رشد مربوط به بخشی از اعتبارات موضوع ماده (۳۷) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲] است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ معادل ۳۲ درصد رشد را نشان می‌دهد.
– در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۵] اعتبارات مربوط به کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار، موضوع جز «۱» بند «ح» ماده (۷۳) قانون برنامه هفتم، با کاهش ۳ درصدی در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴، به ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال در قالب اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای رسیده است.
– اعتبارات مربوط به هیات امنای صرفه‌جویی در معالجه بیماران (خرید عضو مصنوعی (پروتز) حلزون شنوایی و درمان و هزینه‌های دارویی بیماران اوتیسم، گوشه، سالک، متابولیک و بال‌پروانه‌ای (ای بی)، سیستیک فیبروزیس، بیماری نقص ایمنی مادرزادی در تولید آنتی بادی و بیماری تحلیل عضلانی نخاعی مادرزادی (اس ام ای) نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۵] معادل ۱۷۰,۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده است که در مقایسه با سال گذشته ۱۳ درصد رشد را نشان می‌دهد.
– اعتبارات مربوط به کمک به کاشت حلزون افراد بی‌بضاعت نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۵] با ۲۰ درصد رشد به ۳,۰۰۰,۰۰۰ میلیون رسیده است.
– در ذیل ردیف‌های متفرقه مربوط به حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۵]، معادل ۱.۱.۷۷۰۰۰ میلیون ریال بابت اجرای موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون اصلاح قانون معادن پیش‌بینی شده است.
در جدول ۸ اعتبارات مربوط به موارد مذکور نشان داده شده است.
ب) اعتبارات ردیف‌های متفرقه ذیل دستگاه‌های وابسته و دانشگاه‌ها در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، از محل ردیف‌های متفرقه مندرج در جدول ۹، معادل ۸۳,۷۸۶,۰۰۰ میلیون ریال برای دستگاه‌های وابسته و دانشگاه‌های علوم پزشکی در نظر گرفته شده است که در مقایسه با سال گذشته بیش از ۷۰ درصد رشد را نشان می‌دهد. این رشد بیشتر بهعلت وجود ردیف‌های جدید در لایحه و مربوط به پیش‌بینی اعتبار برای برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی از محل موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون اصلاح قانون معادن، اختصاص مالیات سیگار به سازمان بیمه سلامت و همچنین اعتبارات موضوع کاهش تصادفات رانندگی از محل اخذ بیمه شخص ثالث و موضوع کاهش اثرات سو ناشی از استفاده کالاهای آسیب‌رسان به سازمان اورژانس کشور است.
– ذیل ردیف‌های متفرقه جدول ۹ در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتباراتی مرتبط با دستگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، ازجمله: سازمان اورژانس کشور (۴۹.۱۰۰.۰۰۰ میلیون ریال)، سازمان غذا و دارو (۲,۶۱۳,۰۰۰ میلیون ریال)، سازمان انتقال خون (۱۸,۱۰۰,۰۰۰ میلیون ریال)، سازمان بیمه سلامت ایران (۲۵,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال) و صندوق رفاه دانشجویان (۳,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال) پیش‌بینی شده است.
– همچنین در ردیف‌های متفرقه در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتباراتی برای برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی در نظر گرفته شده است؛ ازجمله: مرکز تحقیقات سرطان‌های دستگاه‌های ادراری (تهران)، ربع رشیدی (آذربایجان شرقی)، اعتبارات موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون اصلاح قانون معادن (دانشگاه‌های کرمان، رفسنجان، کردستان، یزد).
جدول ۹. مقایسه اعتبارات ردیف‌های متفرقه (منتقل شده به جدول ۷) حوزه سلامت ذیل ستاد وزارت بهداشت در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور و لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۴][۵]
| عنوان | شماره طبقه‌بندی | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه ۱۴۰۵ | درصد رشد | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی | تملک | جمع | عمومی | تملک | جمع | عمومی | تملک | جمع | ||
| بخشی از اعتبارات موضوع ماده (۳۷) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲] | ۷۳۰۰۰۰-۵۶ | ۴۷۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۱۸۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۵۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۶۷۳,۴۱۲,۸۰۰ | ۱۹۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۶۸,۴۱۲,۸۰۰ | ۴۱ | ۸ | ۳۲ |
| وزارت بهداشت - آموزش‌های مهارتی و حرفه‌ای علوم پزشکی | ۷۳۰۰۰۰-۵۷ | ۳۶۹,۰۰۰ | ۰ | ۳۶۹,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | |
| اعتبارات موضوع بند «ح» تبصره «۶» لایحه ۱۴۰۲، موضوع ماده (۴۸) قانون الحاق (۲) | ۷۳۰۰۰۰-۵۸ | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۴ | ۱۴ | |
| کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء «۱» بند «ح» ماده (۷۳) قانون برنامه هفتم | ۷۳۰۰۰۰-۵۹ | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۳,۵۰۰,۰۰۰ | ۴۹,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ | −۱۰۰ | ۱۰ | −۳ |
| هیئت امنای صرفه‌جویی در معالجه بیماران، خرید عضو مصنوعی (پروتز) حلزون شنوایی و درمان و هزینه‌های دارویی بیماران اوتیسم، گوشه، سالک، متابولیک و بال‌پروانه‌ای (ای بی)، سیستیک فیبروزیس، بیماری نقص ایمنی مادرزادی در تولید آنتی‌بادی، بیماری تحلیل عضلانی نخاعی مادرزادی (اس ام ای) | ۷۵۰۰۰۰-۳۶ | ۱۵۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۵۰,۰۰۰ | ۱۷۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۷۰,۰۰۰ | ۱۳ | ۱۳ | |
| وزارت بهداشت، احیا و بهبود استاندارد و گسترش پست‌های قرنطینه‌ای در مرزهای مختلف کشور و رفع کمبودهای موجود و ارائه خدمات بهداشتی در بنادر کشور و توسعه برنامه‌های بهداشتی و روستاهای محروم | ۷۵۰۰۰۰-۳۷ | ۱۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۰۰,۰۰۰ | ۹۵,۰۰۰ | ۰ | ۹۵,۰۰۰ | −۵ | −۵ | |
| کمک به کاشت حلزون افراد بی‌بضاعت | ۷۵۰۰۰۰-۳۸ | ۲,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲,۵۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰ | ۲۰ | |
| جدید، اعتبارات موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون اصلاح قانون معادن | ۷۳۰۰۰۰-۱۵۷ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۱۷۷۰۰۰ | ۱۱۷۷۰۰۰ | |||
| جمع جدول ۷ ذیل ستاد وزارت بهداشت | ۵۰۹,۳۱۹,۰۰۰ | ۲۲۳,۵۰۰,۰۰۰ | ۷۳۲,۸۱۹,۰۰۰ | ۷۰۰,۶۷۷,۸۰۰ | ۲۴۴,۱۷۷,۰۰۰ | ۹۴۴,۸۵۴,۸۰۰ | ۳۸ | ۹ | ۲۹ | |
جدول ۱۰. مقایسه اعتبارات ردیف‌های متفرقه (منتقل شده به جدول ۷) حوزه سلامت ذیل دستگاه‌های وابسته و دانشگاه در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور و لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور[۴][۵]
| عنوان | شماره طبقه‌بندی | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه ۱۴۰۵ | درصد رشد | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی | تملک | جمع | عمومی | تملک | جمع | عمومی | تملک | جمع | ||
| اورژانس کشور - اعتبارات ماده (۶۹) قانون برنامه هفتم (موضوع ۱ درصد ارزش فروش هر دستگاه خودرو، ماشین‌آلات سنگین و سبک و موتورسیکلت) | ۷۳۰۰۰۰-۶۱ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | −۱۰۰ | ۲۵ | −۳۸ |
| جدید - اورژانس کشور - جبران و کاهش اثرات سوء ناشی از استفاده کالاهای آسیب‌رسان | ۷۳۰۰۰۰-۱۸۴ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| جدید - اورژانس کشور - اعتبارات موضوع کاهش تصادفات رانندگی از محل اخذ بیمه شخص ثالث | ۷۳۰۰۰۰-۱۷۸ | ۱,۱۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۱۰۰,۰۰۰ | ||||||
| صندوق رفاه دانشجویان - درآمد حاصل از جرایم انصراف تحصیلی و سایر جرایم دانشجویان | ۷۳۰۰۰۰-۶۰ | ۰ | ۲,۶۰۰,۰۰۰ | ۲,۶۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۵ | ۱۵ | |
| سازمان غذا و دارو - توسعه و تکمیل سامانه‌های ردیابی رهگیری و کنترل اصالت کالاهای سلامت‌محور | ۷۳۰۰۰۰-۶۲ | ۰ | ۲,۰۰۶,۰۰۰ | ۲,۰۰۶,۰۰۰ | ۰ | ۲,۶۱۳,۰۰۰ | ۲,۶۱۳,۰۰۰ | ۳۰ | ۳۰ | |
| سازمان انتقال خون ایران | ۷۵۰۰۰۰-۳۹ | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۸,۱۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۸,۱۰۰,۰۰۰ | ۶۷ | ۶۷ | |
| دانشگاه علوم پزشکی تهران - مرکز تحقیقات سرطان‌های دستگاه‌های ادراری | ۷۵۰۰۰۰-۲۹ | ۱۱۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۱۰,۰۰۰ | ۱۰۴,۰۰۰ | ۰ | ۱۰۴,۰۰۰ | −۶ | −۶ | |
| دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان شرقی - ربع رشیدی | ۷۵۰۰۰۰-۳۰ | ۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | |
| سازمان بیمه سلامت ایران، کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری و درمان بیماری‌های ناشی از آن و توسعه اماکن ورزشی از محل عوارض و مالیات سیگار موضوع جزء «۱» بند «ح» ماده (۷۳) قانون برنامه هفتم | ۷۳۰۰۰۰-۱۳۵ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| دانشگاه علوم پزشکی استان کرمان - اعتبارات موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون معادن | ۷۳۰۰۰۰-۱۶۲ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲,۲۷۶,۰۰۰ | ۲,۲۷۶,۰۰۰ | |||
| دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان - اعتبارات موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون اصلاح قانون معادن | ۷۳۰۰۰۰-۱۶۳ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۷۹۶,۰۰۰ | ۷۹۶,۰۰۰ | |||
| دانشگاه علوم پزشکی استان کردستان - اعتبارات موضوع تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون معادن | ۷۳۰۰۰۰-۱۶۷ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۶۸۳,۰۰۰ | ۶۸۳,۰۰۰ | |||
| دانشگاه علوم پزشکی استان یزد، شهید صدوقی - اعتبارات تبصره «۶» ماده (۱۲) قانون معادن | ۷۳۰۰۰۰-۱۷۱ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۱۴,۰۰۰ | ۱۱۴,۰۰۰ | |||
| جمع جدول ۷. ذیل دستگاه‌های وابسته و دانشگاه‌ها | ۳۵,۶۱۰,۰۰۰ | ۲۴,۶۰۶,۰۰۰ | ۶۰,۲۱۶,۰۰۰ | ۴۶,۳۰۴,۰۰۰ | ۳۷,۴۸۲,۰۰۰ | ۸۳,۷۸۶,۰۰۰ | ۹۷ | ۴۰ | ۷۴ | |
۸. مقایسه اعتبارات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با مصوب سال ۱۴۰۴ ردیف‌های متفرقه ذیل حوزه سلامت
از محل ردیف‌های متفرقه مندرج در جدول ۸ (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی – تملک دارایی مالی)، جدول ۹ (ردیف‌های متفرقه) و جدول ۲۴ (برآورد اعتبارات تهاتری و جمعی‌خرجی) مربوط به حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، درمجموع، معادل ۱,۹۳۶,۰۴۰,۸۰۰ میلیون ریال برای حوزه سلامت پیش‌بینی شده که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۲ درصد رشد داشته است.
– در میان ردیف‌های مرتبط، برنامه بازپرداخت تسهیلات دریافتی بابت تامین تجهیزات پزشکی و درمانی مبارزه با ویروس کرونا از محل جدول ۸ لایحه، از ۹,۷۲۱,۰۰۰ میلیون ریال با ۱۷۵ درصد رشد در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ میلیون ریال رسیده است.
– همچنین باید اشاره داشت که ردیف‌های متفرقه مندرج در جدول ۲۴ لایحه با عنوان‌های (سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح- جبران زیان انباشته، طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت، صندوق‌های رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاه‌های دانشجویی براساس موافقت‌نامه متبادله با سازمان برنامه، تسویه اعتباری یارانه‌های دولت در زنجیره تامین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (۷۱) قانون برنامه هفتم) با مجموع ۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال به‌عنوان ردیف‌های جدید در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ برای حوزه سلامت در نظر گرفته شده است.
– مجموع اعتبارات پیش‌بینی شده از محل ردیف‌های مندرج در جدول ۹ لایحه نیز در حوزه سلامت با ۱۳ درصد رشد نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به ۲۸۰,۷۰۰,۰۰۰ میلیون ریال رسیده است.
– ۸۰۰۰۰۰۰۰۰ میلون ریال اعتبار موضوع ردیف تسویه بدهی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی، موضوع بند «ج» تبصره «۴» نیز به‌دلیل عملیاتی نشدن آن در طول سال جاری در لایحه نیز تکرار نشده است.
جزییات اعتبارات متفرقه پیش‌بینی شده برای حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در جدول ۱۱ ارائه شده است.
جدول ۱۱. مقایسه اعتبارات ردیف‌های متفرقه ذیل حوزه سلامت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ (میلیون ریال)[۴][۵]
| عنوان | طبقه‌بندی قانون سال ۱۴۰۴ | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| عمومی | تملک | جمع | عمومی | تملک | جمع | عمومی | تملک | جمع | ||
| تسویه بدهی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی، موضوع بند «ج» تبصره (۴) | ۱۰۵۰۰۰-۶ | ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | |
| بازپرداخت تسهیلات دریافتی بابت تأمین تجهیزات پزشکی و درمانی مبارزه با ویروس کرونا | ۱۰۵۰۰۰-۸ | ۹,۷۲۱,۰۰۰ | ۰ | ۹,۷۲۱,۰۰۰ | ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ | ۱۷۵ | ۱۷۵ | |
| جمع جدول ۸ وزارت بهداشت | ۸۰۹,۷۲۱,۰۰۰ | ۰ | ۸۰۹,۷۲۱,۰۰۰ | ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۶,۷۰۰,۰۰۰ | −۹۷ | −۹۷ | ||
| سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح، جبران زیان انباشته | ۸۵۰۰۰۴ | ۰ | ۰ | ۰ | ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| طرح‌های تملک‌دارایی‌های سرمایه‌ای حوزه بهداشت و درمان با اولویت اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و پیشرفت | ۸۳۰۰۰۷ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| صندوق‌های رفاه دانشجویان وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، بابت تعمیر، تجهیز و ساخت خوابگاه‌های دانشجویی براساس موافقت‌نامه متبادله با سازمان برنامه | ۸۳۰۰۱۹ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| تسویه اعتباری یارانه‌های دولت در زنجیره تأمین و تولید (موضوع بند «ب» ماده (۷۱) قانون برنامه هفتم) | ۸۵۰۰۰۳ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||||||
| جمع جدول ۲۴ وزارت بهداشت | ۰ | ۰ | ۰ | ۴۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ||||
| وزارت بهداشت، اعتبارات موضوع ماده (۳۷) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت [۲] | ۵۳۰۰۰۰-۱۳ | ۰ | ۸۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۸۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۶۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۵,۰۰۰,۰۰۰ | −۱۹ | −۱۹ | |
| دانشگاه علوم پزشکی شیراز - کمک به پیوند اعضا | ۵۵۰۰۰۰-۳۸ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | |
| مرکز تحقیقات ژنتیک - میبد | ۵۵۰۰۰۰-۶۶ | ۱۲۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۲۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | |
| اضافه‌کاری مشمولین قانون ارتقای بهره‌وری کارکنان نظام سلامت | ۵۵۰۰۰۰-۸۶ | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۶۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۶۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۱۳ | ۱۳ | |
| دانشکده علوم پزشکی میبد - احداث و توسعه خوابگاه دانشجویی و سالن غذاخوری | ۵۵۰۰۰۰-۱۷۴ | ۰ | ۲۰۰,۰۰۰ | ۲۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | |
| وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی - حق اشتراک پایگاه‌های علمی بین‌المللی | جدید | ۰ | ۰ | ۰ | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی - کمک‌هزینه متعهدین خدمت در رشته‌های علوم پزشکی | جدید | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | |||
| جمع جدول ۹ | ۱۶۶,۶۲۰,۰۰۰ | ۸۱,۲۰۰,۰۰۰ | ۲۴۷,۸۲۰,۰۰۰ | ۲۱۴,۷۰۰,۰۰۰ | ۶۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۸۰,۷۰۰,۰۰۰ | ۲۹ | −۱۹ | ۱۳ | |
| وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی - حقوق و عوارض گمرکی شامل واردات هیئت امنای صرفه‌جویی ارزی در معالجه بیماران | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۰ | ۰ | −۱۰۰ | −۱۰۰ | ||
| مجموع کل اعتبارات متفرقه | ۱,۵۷۱,۲۷۰,۰۰۰ | ۳۲۹,۳۰۶,۰۰۰ | ۱,۹۰۰,۵۷۶,۰۰۰ | ۱,۴۳۸,۳۸۱,۸۰۰ | ۴۹۷,۶۵۹,۰۰۰ | ۱,۹۳۶,۰۴۰,۸۰۰ | −۸ | ۵۱ | ۲ | |
۸. اعتبارات مربوط به برنامه پزشکی خانواده در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه آن با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور
در راستای اجرای احکام مرتبط با قانون برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران درخصوص اجرای برنامه پزشکی خانواده در کشور، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، درمجموع ۷۶۲,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال برای این موضوع پیش‌بینی شده است که در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ معادل ۱۲۴ درصد رشد را نشان می‌دهد.
البته بیشتر این افزایش مربوط به اضافه شدن سه برنامه با عنوان کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در سطح دو و سه خدمات درمانی بستری و سرپای ی صرفا در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با اعتبار ۱۲۵,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال، تامین، تربیت نیروی انسانی تخصصی و نگاهداشت نیروی انسانی در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با اعتبار ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال و جدید، پرداخت ترکیبی مشوق‌های نظام ارجاع در سطح دو و سه به پزشکان و مراکز درمانی و خرید راهبردی از بخش غیردولتی صر فا در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با اعتبار ۲۲۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال است. همچنین در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، اعتبار مربوط به برنامه راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده (شهری و روستایی) و نظام ارجاع با کاهش ۶۰ درصدی و تامین و راه‌اندازی واحدها برای اجرای برنامه پزشک خانواده با کاهش ۵۰ درصدی به‌ترتیب به ۴,۰۰۰,۰۰۰ و ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال رسیده است. این درحالی است که اعتبارات مربوط به برنامه تامین زیرساخت‌های الکترونیک در اجرای برنامه پزشک خانواده نیز در لایحه بودجه رشد ۲۰ درصدی و برنامه اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع سطح یک شهری نیز رشد ۲۵ درصدی را در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد.
جزییات اعتبارات مربوط به برنامه‌های مذکور به شرح جدول ۱۲ نشان داده شده است.
جدول ۱۲. مقایسه اعتبارات برنامه‌های مربوط به طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ و لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ (میلیون ریال) [۴][۵]
| عنوان برنامه پزشک خانواده (ارزش‌افزوده و هدفمندی) در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ | عنوان برنامه پزشک خانواده (ارزش‌افزوده و هدفمندی) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | مصوب سال ۱۴۰۴ | لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ | درصد رشد برنامه | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ارزش‌افزوده | هدفمندی | جمع کل | ارزش‌افزوده | هدفمندی | جمع کل | |||
| راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده (شهری و روستایی) | راهبری اجرای برنامه پزشک خانواده (شهری و روستایی) و نظام ارجاع | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | −۶۰ |
| ارائه خدمات پیشگیری و سطح یک به روستاییان و جامعه عشایری | ارائه خدمات پیشگیری و سطح یک به روستاییان و جامعه عشایری | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۲۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۶ |
| اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع سطح یک شهری | اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع سطح یک شهری | ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵ |
| تأمین و راه‌اندازی واحدها برای اجرای برنامه پزشک خانواده | تأمین و راه‌اندازی واحدها برای اجرای برنامه پزشک خانواده | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | −۵۰ |
| تأمین زیرساخت‌های الکترونیک در اجرای برنامه پزشک خانواده | تأمین زیرساخت‌های الکترونیک در اجرای برنامه پزشک خانواده | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۱۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰ |
| کاهش حق امتیاز (فرانشیز) | کاهش پرداختی بیماران (فرانشیز) در سطح دو و سه خدمات درمانی بستری و سرپایی صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع | ۰ | ۰ | ۰ | ۶۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | |
| تأمین، تربیت نیروی انسانی تخصصی حوزه سلامت در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع | تأمین، تربیت نیروی انسانی تخصصی و نگاهداشت نیروی انسانی در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ | |
| جدید، پرداخت ترکیبی و مشوق‌های نظام ارجاع در سطح دو و سه به پزشکان و مراکز درمانی و خرید راهبردی از بخش غیردولتی صرفاً در قالب برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع | ۰ | ۰ | ۰ | ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ||
| جمع | ۳۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۰ | ۳۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۳۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۳۲۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۶۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۲۴ | |
اعتبارات ردیف‌های درآمد – هزینه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه آن با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور
براساس اعتبارات مربوط به لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در موضوع درآمد و هزینه وزارت بهداشت، باید اشاره داشت که:
– در راستای اجرای ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزش‌افزوده (مصوب ۱۴۰۰)[۳]، ماده (۳۷) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) (مصوب ۱۳۹۳)[۲]:درآمد از محل مربوط به مالیات سلامت (موضوع ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزش‌افزوده) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به ۱,۱۳۶,۰۰۰ میلیون ریال رسیده که سهم وزارت بهداشت با رشد ۲۶ درصد نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به ۹۳۳,۴۱۳,۰۰۰ میلیون ریال رسیده است.
همان‌طورکه اشاره شده، مجموع برآورد اعتبارات ردیف درآمدی موضوع مالیات بر ارزش‌افزوده سهم سلامت ۱۱۳۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده است که به‌موجب برخی قوانین در اختیار دستگاه‌ها و برنامه‌های دیگر نیز قرار خواهد گرفت. بهاینترتیب که طبق ماده (۷۲) قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، دولت مکلف است برای اجرای این قانون، بودجه لازم را از محل‌هایی همچون یک درصد مالیات بر ارزش‌افزوده و ۱۰ درصد منابع ماده (۳۷) قانون تنظیم مقررات مالی دولت (سهم سلامت از مالیات ارزش‌افزوده) تامین کند. بنابراین مطابق این قانون، ۱۱ درصد از این اعتبارات برای مصارف قانون مذکور اختصاص می‌یابد.
همچنین، براساس بند «ث» ماده (۷۸) قانون برنامه هفتم، ۰٫۲۷ درصد از ۹ درصد مالیات بر ارزش‌افزوده نیز به ساماندهی امور جوانان و ترویج ورزش (سهم وزارت ورزش و جوانان ۶۰ درصد و آموزش و پرورش ۴۰ درصد است) اختصاص می‌یابد، مطابق بند «ت» ماده (۹۲) قانون برنامه هفتم نیز ۰٫۲ درصد دیگر از مالیات بر ارزش‌افزوده به تخریب، بازسازی و تجهیز مدارس و دانشگاه‌های خاص اختصاص داده می‌شود.
علاوه‌بر این، قانون استفاده متوازن از امکانات کشور (مصوب ۱۳۹۳) دولت را مکلف می‌کند ۳ درصد از اعتبارات بودجه عمومی را برای کاهش شکاف توسعه‌ای مناطق کمترتوسعه‌یافته تخصیص دهد. درمجموع این موارد ۱۴.۴۷ درصد می‌شود که سهم آن از منابع مالیات بر ارزش‌افزوده سهم سلامت رقمی معادل ۱۶۳۵۱۱۰۰۰ میلیون ریال می‌گردد که با کسر از مجموع ۱۱۳۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال از منابع مذکور، سهم باقی‌مانده ۹۶۶۴۸۹۰۰۰ میلیون ریال خواهد شد که با رقم مندرج در لایحه (۹۳۳۴۱۲۸۰۰ میلیون ریال) ۳۳۰۷۶۲۰۰ میلیون ریال اختلاف دارد. به‌عبارتی، در عمل حدود ۱۸ درصد (به‌جای ۱۴/
– در راستای اجرای ماده (۳۰) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲]- مصوب ۱۳۹۳: اعتبار درآمدی از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ معادل ۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده که سهم وزارت بهداشت از این محل ۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال در نظر گرفته شده است که نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ حدود ۱۳۰ درصد رشد را نشان می‌دهد.
– در راستای اجرای بند «ح» ماده (۷۳) قانون برنامه هفتم توسعه و اخذ مالیات بر دخانیات: درآمد از محل مذکور در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ معادل ۱۴۴,۹۰۰,۰۰۰ میلیون ریال بوده که با رشد ۴۷ درصدی، سهم وزارت بهداشت معادل ۷۳,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده است.
– در راستای اجرای ماده (۸۴) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) [۲]- مصوب ۱۳۹۳: درخصوص درآمد حاصل از اخذ عوارض از تولید کالا و خدمات آسیب‌رسان به سلامت و داروهای با سوءمصرف (موضوع مواد (۴۸) و (۶۹) قانون الحاق(۲) نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، معادل ۳۰,۰۵۰,۰۰۰ میلیون ریال پیش‌بینی شده که سهم وزارت بهداشت با رشد ۲۴ درصدی نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴، معادل ۲۶,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
– در راستای اجرای ماده (۶۹) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۷ – ۱۴۰۳):
درآمد حاصل از یک درصد فروش هر دستگاه خودرو، ماشین‌های سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (۶۹) قانون برنامه هفتم) نیز در لایحه بودجه حدود ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ میلیون ریال برآورد شده است که باتوجه‌به سهم در نظر گرفته شده برای سازمان اورژانس کشور (۲۵۰۰۰ میلیون ریال)، در مقایسه با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ رشد حدود ۳۸ درصدی را نشان می‌دهد. شایان ذکر است که مطابق محاسبات سازمان اورژانس (براساس ارقام مربوط به سال ۱۴۰۴)، سهم سازمان از منابع موضوع بند «ج» ماده (۶۹) قانون برنامه هفتم حداقل ۹۱۷۱۵۸۲۰ میلیون ریال برآورد شده است که فاصله زیادی با رقم درج شده در لایحه دارد.
جدول ۱۳ جزییات مربوطه را براساس گزارش سازمان اورژانس نشان می‌دهد.
جدول ۱۳. برآورد یک درصد فروش سهم سازمان اورژانس در سال ۱۴۰۴ (میلیون ریال)[۷]
جدول ۱۳ در گزارش اصلی به‌صورت تصویر آمده است؛ برای دیدن آن به متن کامل گزارش در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس مراجعه کنید.
جدول ۱۴. اعتبارات ردیف‌های درآمد – هزینه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ و مقایسه آن با قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور (میلیون ریال) [۴][۵]
| کد درآمدی | عنوان کد درآمدی | مصوب در بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور | لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور | درصد رشد سهم وزارت لایحه ۱۴۰۵ به مصوب ۱۴۰۴ | توضیحات | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| جدول ۵ قانون – درآمدها | جدول ۷ و ۷-۱ – اعتبار سهم وزارت | جدول ۵ قانون – درآمدها | جدول ۷ و ۷-۱ – اعتبار سهم وزارت | ||||||||||||
| درآمد عمومی | درآمد اختصاصی | جمع | هزینه‌ای | تملک دارایی | جمع کل | درآمد عمومی | درآمد اختصاصی | جمع | هزینه‌ای | تملک دارایی | جمع کل | ||||
| ۱۱۰۵۱۳ | مالیات سلامت (موضوع ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزش‌افزوده) | ۸۹۷,۲۵۰,۰۰۰ | ۸۹۷,۲۵۰,۰۰۰ | ۴۷۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۳۹,۲۰۰,۰۰۰ | ۱,۱۳۶,۰۰۰ | ۱,۱۳۶,۰۰۰ | ۶۷۳,۴۱۳,۰۰۰ | ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۹۳۳,۴۱۳,۰۰۰ | ۲۶ | |||
| ۱۲۰۱۰۲ | حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد | ۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ | ۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ | ۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ | ۱۱۷,۸۴۰,۰۰۰ | ۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۷۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۲۹ | ||||
| ۱۱۰۵۱۵ | مالیات بر مصرف سیگار (موضوع جزء «۱» بند «ح» ماده (۷۳) ق. ب. ه. پ) | ۱۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۱۱۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۳,۵۰۰,۰۰۰ | ۴۹,۵۰۰,۰۰۰ | ۱۴۴,۹۰۰,۰۰۰ | ۱۴۴,۹۰۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۸,۰۰۰,۰۰۰ | ۷۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۷ | اعتبارات هزینه‌ای منظور شده در ردیف ۷۳۰۰۰۱۴۵ مربوط به سازمان بیمه سلامت لحاظ شده است. | ||
| ۱۶۰۱۰۹ | درآمد حاصل از اخذ عوارض از تولید کالا و خدمات آسیب‌رسان به سلامت و داروهای با سوءمصرف (موضوع مواد (۴۸) و (۶۹) قانون الحاق (۲)) | ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۳۰,۰۵۰,۰۰۰ | ۳۰,۰۵۰,۰۰۰ | ۲۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۴ | از اعتبارات هزینه‌ای، مبلغ ۲۴۰۰۰ میلیارد ریال در ردیف متفرقه ۷۳۰۰۰۰۵۸ برای وزارت بهداشت و مبلغ ۲۰۰۰ میلیارد ریال در ردیف متفرقه ۷۳۰۰۰۱۸۴ برای سازمان اورژانس کشور لحاظ شده است. | ||||
| ۱۶۰۱۲۹ | درآمد حاصل از یک درصد فروش هر دستگاه خودرو، ماشین‌های سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (۶۹) ق. ب. ه). | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۲۵,۰۰۰,۰۰۰ | −۳۸ | ۲۵۰۰۰ میلیارد ریال اعتبار مربوطه در ردیف ۷۳۰۰۰۶۱ برای سازمان اورژانس و مبلغ ۲۵۰۰۰ میلیارد ریال (تملک دارایی سرمایه‌ای) در ردیف ۷۳۰۰۰۶۴ برای هلال احمر لحاظ شده است. | |||
۹. جمع‌بندی و پیشنهادها
امور بهداشت و درمان (سلامت) در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، ۶,۷۱۱,۳۵۱,۵۷۸ میلیون ریال شامل اعتبارات مربوط به خدمات سرپایی، خدمات بیمارستانی، خدمات بهداشت عمومی، تحقیق و توسعه در بهداشت و درمان و بهداشت و درمان طبقه‌بندی نشده در جاهای دیگر برای امور سلامت پیش‌بینی شده است که حدود ۱۷۰ درصد نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۴ رشد نشان می‌دهد. بیشترین سهم از این اعتبارات به خدمات بیمارستانی (۵۹ درصد) و پس از آن خدمات سرپایی (۲۲ درصد) اختصاص یافته است و خدمات بهداشت عمومی و تحقیق و توسعه درمجموع ۱۵ درصد از مجموع اعتبارات امور سلامت را شامل می‌شود. مابقی اعتبارات نیز (حدود ۴ درصد) به‌عنوان بهداشت و درمان طبقه‌بندی نشده در جاهای دیگر پیش‌بینی شده است.
همچنین در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، ۱۰,۳۲۹,۱۹۸,۱۱۷ میلیون ریال برای وزارت بهداشت و زیرمجموعه‌های آن پیش‌بینی شده است که نسبت به قانون سال ۱۴۰۴ (۸,۲۶۵,۹۳۴,۲۷۱ میلیون ریال) ۲۵ درصد رشد نشان می‌دهد. از مجموع اعتبارات پیش‌بینی شده برای حوزه سلامت، بیشترین سهم مربوط به دانشگاه‌های علوم پزشکی است که نسبت به قانون ۴۱ درصد رشد داشته است. اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دانشگاه‌های علوم پزشکی در لایحه ۱۵ درصد افزایش یافته، درحالی‌که مجموع اعتبارات در کل لایحه رشدی نداشته است. اعتبارات پیش‌بینی شده برای اجرای برنامه پزشکی خانواده، در لایحه نسبت به قانون بودجه رشد ۱۲۴ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین سهم وزارت بهداشت از محل حق بیمه شخص ثالث و سرنشین و مازاد در لایحه نسبت به قانون با رشد ۱۳۰ درصدی نسبت به قانون به ۲۷۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال رسیده است. اعتبارات مربوط به شرکت توسعه و تجهیز مراکز بهداشتی- درمانی و تجهیزات پزشکی کشور نیز در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با رشد حدود ۵۰ درصدی روبه‌رو بوده که از محل اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای تامین شده است.
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، درآمدهای اختصاصی دانشگاه‌های علوم پزشکی رشد ۶۲ درصدی را نشان می‌دهد؛
درآمدهایی که از طریق پرداخت‌های سازمان‌های بیمه‌گر و پرداخت از جیب مردم محقق خواهد شد و باتوجه‌به اینکه رشد سهم دولت از اعتبارات سازمان بیمه سلامت فقط حدود ۳۰ درصد بوده است، بنابراین تحقق این درآمدها و جلوگیری از فشار مضاعف بر پرداخت از جیب مردم، منوط به تخصیص بهنگام و کافی سهم دولت و همچنین تحقق سایر ردیف‌های درآمدی بیمه ازجمله جبران زیان انباشته و منابع دارویار است. البته درحالی‌که برآورد این سازمان از اعتبار سهم دولت در لایحه حدود ۱۷۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال است، اعتبار پیش‌بینی شده (حدود ۹۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال)، حدود ۸۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال با نیاز برآورد شده فاصله دارد. این درحالی است که مطابق بند «پ» ماده (۷۳)، دولت مکلف است پرداخت سرانه حق بیمه پایه سلامت افرادی را که به‌عهده دارد، به‌صورت کامل در لوایح بودجه سنواتی پیش‌بینی کند و ۱۰۰ درصد آن را با رعایت قوانین مرتبط به سازمان بیمه سلامت ایران تخصیص دهد.
اگرچه دولت با پیش‌بینی اعتباری معادل ۴۰۰ هزار میلیارد ریال دیگر سعی کرده است بخشی از زیان انباشته سازمان (شامل سهم بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح) را جبران کند، این میزان نیز با منابع مورد نیاز برای جبران کامل
زیان انباشته قبلی و سال آینده فاصله دارد. سازمان بیمه سلامت در سال ۱۴۰۳ با زیان انباشته حدود ۲۸۸۰۰۰۰۰ میلیون ریال مواجه بوده و برآورد زیان سال ۱۴۰۴ نیز ۴۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال است که باتوجه‌به روند موجود و اعتبارات پیش‌بینی شده برای سال ۱۴۰۵ افزایش نیز خواهد یافت. فقدان شفافیت در تعیین سهم سازمان‌های بیمه سلامت ایران و خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته و همچنین سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعب‌العلاج از اعتبارات سازمان بیمه سلامت نیز، به‌دلیل ایجاد ابهام، مغایر با بند «۹» سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری [۱] مبنی‌بر رعایت اصول شفافیت و عدم ابهام است و روند فزاینده زیان انباشته، لزوم توجه به سازوکارهای مدیریت هزینه‌ها ازجمله تمرکز بر پیشگیری و استقرار نظام ارجاع را (در کنار جبران زیان و پیش‌بینی منابع کافی) نشان می‌دهد. مطابق بند «ب» ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم، سازمان برنامه و بودجه مکلف است منابع بودجه عمومی سلامت با ماهیت بیمه‌ای را صرف ا از طریق نظام بیمه با محوریت وزارت بهداشت تخصیص دهد؛ باوجود این، بخشی از منابع، مانند منابع موضوع ماده (۳۰) قانون الحاق برخی مواد (اختصاص ۱۰ درصد از حق بیمه شخص ثالث)، ماده (۴۶) (۱۰ درصد خالص وجوه حاصل از هدفمند کردن یارانه‌ها) و ماده (۴۳) قانون مالیات بر ارزش‌افزوده [۳] (مالیات سلامت) در لایحه بودجه کماکان خارج از نظام بیمه‌ای پیش‌بینی شده است. همچنین در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، مبلغ ۸۵۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال برای مابه‌التفاوت نرخ ارز دارو و شیر خشک اطفال با نرخ ترجیحی ۲۵۸۵۰۰ تومانی پیش‌بینی شده است. نامشخص بودن سهم سلامت از این مقدار نیز مبهم بوده و مغایرتی با اصول قانونگذاری ایجاد کرده است. در همین راستا پیشنهاد می‌شود موارد ذیل در دستور اصلاح لایحه و تصویب قرار گیرد:
- منابع مالی دارای ماهیت بیمه‌ای، ازجمله درآمدهای حاصل از حق بیمه شخص ثالث، هدفمندی یارانه‌ها و مالیات سلامت، مطابق ماده (۷۰) قانون برنامه هفتم، به بیمه پایه سلامت الحاق شود.
- ردیف ۴-۸۵۰۰۰ جدول (۲۴) لایحه تحت عنوان سازمان بیمه سلامت و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح – جبران زیان انباشته به طرق مختلف، از ۴۰ همت به ۸۰ همت افزایش یابد.
- سهم دقیق سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان خدمات درمانی نیروهای مسلح از اعتبارات جبران زیان انباشته تفکیک و درج شود.
- سهم صندوق حمایت از بیماران خاص و صعب‌العلاج از اعتبارات سازمان بیمه سلامت به‌صورت شفاف و جداگانه در قانون بودجه درج شود سهم مصارف سلامت از ردیف درآمدی ۱۱۰۵۱۳ موضوع مالیات سلامت از ۹۳۳۴۱۳۰۰۰ میلیون ریال به ۹۶۳۸۹۰۰۰ میلیون ریال افزایش یابد.
- سهم سلامت از منابع ارزی ترجیحی تعیین و به جدول الزامات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ اضافه شود.
- مبلغ ردیف درآمدی شماره ۱۶۰۱۲۹ جدول ۳ (پیوست ۲) لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ تحت عنوان درآمد حاصل از فروش هر دستگاه خودرو، ماشین‌آلات سنگین و سبک و موتورسیکلت (موضوع بند «ج» ماده (۶۹) قانون برنامه هفتم پیشرفت) از ۵۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال به ۲۰۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال افزایش یابد و سهم وزارت بهداشت و جمعیت هلال احمر از مبلغ مذکور به ۱۱۰۰۰۰۰۰۰ میلیون ریال اصلاح شود.
- شمول قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴/۰۴/۰۳ به دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) از لحاظ بیمه درمان و بازنشستگی در دوران تحصیل بدون تعهد استخدامی برای دولت به موارد موجود در جدول الزامات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ اضافه شود.
- در اجرای ماده (۱۸۲) قانون آیین‌نامه داخلی مجلس، و نیز ایجاد بستر لازم به‌منظور نظارت بر اجرای قانون برنامه، احکام جزیی مرتبط از قانون برنامه هفتم، از حیث اجرا یا عدم اجرا بهجهت تامین مالی در لایحه بودجه تعیین تکلیف شوند.
- درنهایت باتوجه‌به رشد روزافزون هزینه‌های سلامت، که در ارقام مربوط به زیان انباشته نیز ملاحظه می‌شود، و همچنین درمان‌محوری در بودجه‌ریزی حوزه سلامت، مدیریت هزینه‌های سلامت ازجمله از طریق اولویت‌دهی به حوزه پیشگیری اجتناب‌ناپذیر است.
منابع و مآخذ
- سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری، ابلاغی مهرماه ۱۳۹۸.
- قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)، مصوب سال ۱۳۹۳ مجلس شورای اسلامی.
- قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب ۱۴۰۰ مجلس شورای اسلامی.
- قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور، مصوب مجلس شورای اسلامی.
- لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور ، سازمان برنامه و بودجه کشور.
- بودجه شرکتی پیشنهادی سال ۱۴۰۵ سازمان بیمه سلامت ایران (بخش درآمدی خلاصه)، سازمان بیمه سلامت ایران، حوزه معاونت توسعه مدیریت و منابع، دفتر برنامه‌ریزی، بودجه و تشکیلات.
- گزارش سازمان اورژانس کشور درباره یک درصد فروش سهم سازمان اورژانس در سال ۱۴۰۴
منبع : مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
کانال تلگرام @hospitalaccounting