دستورالعمل خرید راهبردی و ضوابط پوشش بیمه‌ای سنجش تراکم استخوان
مصوبه جلسه صد و هفتم (1404/09/08) شورای عالی بیمه سلامت کشور
دستورالعمل خرید راهبردی سنجش تراکم استخوان به شرح زیر مورد تصویب اعضای شورای عالی بیمه سلامت کشور قرار گرفت. این دستورالعمل موضوع تصویب نامه هیات محترم وزیران به شماره 55718/
مستندات قانونی
شناسنامه و استاندارد خدمت تراکم‌سنجی استخوان (نسخه دوم) – ابلاغی معاونت درمان به شماره 7182/
ماده 1: تعاریف واژگان
وزارت بهداشت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
دبیرخانه شورای عالی: دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت
معاونت درمان: معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
سازمان‌های بیمه‌گر: سازمان‌های بیمه‌گر پایه (سازمان تامین اجتماعی، سازمان بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح، سازمان بیمه سلامت ایران) و سایر سازمان‌های بیمه‌گر
مراکز: کلیه مراکز ارائه دهنده خدمت سنجش تراکم استخوان در بخش دولتی، عمومی غیردولتی، موقوفه و خیریه و خصوصی
ماده 2: تعریف و تشریح خدمت
نوعی روش تصویر برداری است که در آن با استفاده از دوز پایین اشعه X (روش DXA)، که به سرعت و با دقت میزان تراکم را در ستون فقرات و لگن خاصره و در برخی موارد استخوان رادیوس اندازه‌گیری و به‌صورت اولیه جهت تشخیص استئوپنی و استئوپروز به کار می‌رود.
تراکم‌سنجی استخوان (Bone Densitometry) شامل دو کد و به شرح جدول ذیل:
| کد ملی (Code) | ویژگی کد | شرح کد (Value) | کل حرفه‌ای | فنی | ارزش پایه | بیهوشی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 700920 | # | Bone Densitometry – تراکم‌سنجی استخوان (یک یا دو منطقه) رادیوگرافی | 11.7 | 3.7 | 8 | 0 |
| 700925 | # | Densitometry Bone – تراکم‌سنجی استخوان‌های تمام بدن | 13.9 | 4.9 | 9 | 0 |
ماده 3: افراد صاحب صلاحیت جهت تجویز خدمت
بر اساس آخرین نسخه شناسنامه و استاندارد ارائه خدمات تراکم‌سنجی استخوان، افراد صاحب صلاحیت در تجویز خدمت به شرح ذیل می‌باشند:
متخصصین داخلی و کلیه فوق تخصص‌های مرتبط؛ متخصصین اطفال و کلیه فوق تخصص‌های مرتبط؛ متخصص ارتوپدی؛ متخصص زنان و زایمان؛ متخصص جراح مغز و اعصاب؛ متخصص طب سالمندان؛ متخصص طب فیزیکی و توانبخشی؛ متخصص طب ورزشی؛ متخصص پوست؛ متخصص نورولوژی؛ متخصص رادیوانکولوژی؛ فلوشیپ درد؛ سایر گروه‌های پزشکی از جمله پزشکان عمومی در قالب برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع؛ کلیه موارد فوق به استثنای پزشکی پیشگیری و اجتماعی و طب کار در موارد خارج از نظام ارجاع.
ماده 4: مراکز مجاز ارائه کننده خدمت
خرید راهبردی خدمات سنجش تراکم استخوان، صرفا در مراکز مجاز ذیل انجام می‌گیرد: مراکز تصویربرداری؛ مراکز پزشکی هسته‌ای.
ماده 5: اندیکاسیون‌های ارائه خدمت
موارد ضروری انجام مداخله تشخیصی تراکم استخوان (اندیکاسیون دریافت خدمت):
زنان 65 سال به‌بالا؛ در زنان بعد از یائسگی در سن کمتر از 65 سال، بررسی تراکم استخوان در صورت وجود یک عامل خطر برای توده استخوان کم مانند وزن کم، شکستگی قبلی، استفاده از داروهای پرخطر، بیماری یا شرایط مرتبط با از دست دادن استخوان اندیکاسیون دارد؛ زنان در دوران گذار به یائسگی با عوامل خطر بالینی برای شکستگی مانند وزن کم، شکستگی پاتولوژیک قبلی (با تروما کم)، یا استفاده از داروهای پرخطر؛ مردان 70 سال به‌بالا؛ در مردان کمتر از 70 سال، بررسی تراکم استخوان در صورت وجود یک عامل خطر برای توده استخوان کم؛ بزرگسالان با شکستگی ناشی از پوکی استخوان؛ بزرگسالان مبتلا به بیماری یا شرایط همراه با توده استخوان کم یا از دست دادن استخوان؛ بزرگسالانی که دارویی با عوارض کاهش توده استخوانی یا از دست دادن استخوان مصرف می‌کنند؛ برای پایش درمان در بیماران تحت درمان پوکی استخوان؛ برای مانیتورینگ افرادی که درمان دارویی استئوپروز آن‌ها قطع می‌شود یا افرادی که با وجود اندیکاسیون برای درمان، بنا به دلایلی، درمان دریافت نمی‌کنند؛ افراد با شواهد از دست دادن استخوان که نیاز به درمان دارند ولی تاکنون درمانی دریافت نکرده‌اند؛ زنانی که استروژن را قطع می‌کنند باید با توجه به موارد ذکر شده در بالا، برای بررسی تراکم استخوان در نظر گرفته شوند.
عوامل خطر اشاره شده در موارد بالا عبارتند از: سابقه شکستگی پاتولوژیک؛ علل ثانویه استئوپروز شامل آرتریت روماتوئید، اسپوندیلوآرتروپاتی‌ها، SLE، واسکولیت، اسکلرودرمی، میوپاتی‌های التهابی، بیماری‌های بافت همبندی مختلط، بیماری‌های متابولیک مزمن، مالتیپل میلوما، ماستوسیتوز سیستمیک، تالاسمی ماژور، کم‌کاری هیپوفیز، سندرم کوشینگ، پرکاری تیروئید، پرکاری پاراتیروئید اولیه، پرکاری پرولاکتینمی، آکرومگالی، دیابت، آنمی پرنشیوز، سلیاک، گاسترکتومی، بیماری پاژه، بدخیمی‌های اولیه و ثانویه مثل سابقه ابتلای قبلی و فعلی سرطان سینه، بیماری‌های مزمن کبد، بیماری‌های مزمن کلیه، پیوند کلیه و همه بیماران پیوند اعضا، کم‌خونی داسی شکل، سیستیک فیبروزیس، سوجذب، بیماری التهابی روده؛ مصرف کورتیکواستروئید هر دوزی برای 3 ماه یا بیشتر؛ سایر داروها از قبیل هپارین، ضدتشنج‌ها، درمان ساپرسیو با لووتیروکسین در کانسر تیروئید، متوترکسات، سیکلوسپورین، داروهای حاوی آندروژن و مشتقات آن، مهارکننده آروماتاز، مهارکننده پروتون پمپ، آنتی‌دپرسانت‌ها، وارفارین، مدروکسی پروژسترون استات، دیورتیک‌های لوپ، ویتامین A و رتینوئیدهای سنتتیک، ایفوسفامید، ایماتینیب، تیازولیدین‌دیون‌ها، درمان ضد رتروویروس؛ یائسگی زودرس؛ سابقه شکستگی هیپ در وابستگان درجه اول مونث؛ وزن پایین (کمتر از 58 کیلوگرم)؛ مصرف سیگار؛ مصرف زیاد الکل.
تبصره: اندیکاسیون سنجش تراکم استخوان تمام بدن (کد ملی 700925) برای اطفال مطرح می‌باشد. اندیکاسیون سنجش تراکم استخوان سه منطقه محدود (کد ملی 700925) به‌ندرت در پرکاری پاراتیروئید و شاخص توده بدنی بالای 40 استفاده می‌گردد. در مواردی که امکان ارزیابی هیپ یا ستون مهره‌ها وجود ندارد از یک‌سوم رادیوس استفاده شود. در موارد لامینکتومی بیش از دو مهره کمری، اسپوندیلوز شدید در ناحیه ستون مهره‌ها، دررفتگی مادرزادی لگن یا پروتز دو طرفه در ناحیه هیپ و قرار داشتن پیس‌میکر در محدوده اندازه‌گیری، از ناحیه سوم استفاده می‌شود. همچنین در موارد وزن بالاتر از محدوده وزنی دستگاه می‌توان از یک‌سوم رادیوس استفاده کرد.
ماده 6: کنترااندیکاسیون‌های دقیق خدمت
تنها مورد عدم انجام مداخله تشخیصی تراکم استخوان (کنترااندیکاسیون دقیق خدمت) بارداری است.
ماده 7: ویژگی‌های ارائه خدمت تراکم‌سنجی استخوان
7-1 نحوه ارائه خدمت در سطح یک و در قالب برنامه پزشک خانواده یا پزشک عمومی در نظام ارجاع: مراجعه خانم‌های 50 سال و بالاتر به خانه‌های بهداشت و پایگاه‌های سلامت برای دریافت خدمات برنامه پوکی استخوان و پیشگیری از شکستگی‌های ناشی از آن؛ بررسی وضعیت فرد از نظر ابتلا به بیماری پوکی استخوان توسط مراقبین سلامت یا بهورز با استفاده از چک‌لیست اپرا و ابزار استا؛ ارجاع افراد نیازمند به دانسیتومتری توسط پزشک؛ شروع فرایند درمانی توسط پزشک پس از دریافت نتایج دانسیتومتری.
7-2 تواتر ارائه خدمت: تواتر ارائه خدمت هر دو سال یک بار و با تشخیص پزشک معالج و ثبت نشانه بیماری پوکی استخوان توسط پزشک معالج تا یک‌بار در سال قابل محاسبه و پرداخت می‌باشد.
ماده 8: نظام پرداخت
1. سهم سازمان‌های بیمه‌گر پایه در بخش سرپایی، معادل 70 درصد تعرفه دولتی در کلیه موسسات طرف قرارداد اعم از دولتی، خصوصی، خیریه و عمومی غیردولتی می‌باشد و سهم بیمار معادل 30 درصد تعرفه دولتی به‌علاوه مابه‌التفاوت تعرفه بخش دولتی با بخش مربوطه خواهد بود.
2. سهم سازمان‌های بیمه‌گر پایه در بخش بستری، معادل 90 درصد تعرفه دولتی در کلیه موسسات طرف قرارداد اعم از دولتی، خصوصی، خیریه و عمومی غیردولتی می‌باشد و سهم بیمار معادل 10 درصد تعرفه دولتی به‌علاوه مابه‌التفاوت تعرفه دولتی با بخش مربوطه خواهد بود.
3. کلیه قوانین و مقررات و مصوبات هیات محترم وزیران که به‌منظور کاهش یا حذف فرانشیز بیماران قابل تسری به این دستورالعمل می‌باشد.
این دستورالعمل از زمان تصویب در صحن شورای عالی بیمه سلامت کشور، برای کلیه سازمان‌های بیمه‌گر پایه و تکمیلی و مراکز ارائه دهنده خدمت لازم‌الاجرا می‌باشد. با عنایت به لزوم بازنگری دوره‌ای این دستورالعمل در راستای خدمت‌رسانی هر چه بهتر به بیمه‌شدگان، ضروری است کلیه ذینفعان موارد اصلاحی را از طریق حوزه‌های ستادی خود به دبیرخانه شورای عالی بیمه سلامت کشور منعکس نمایند.
دانلود اصل سند
- دانلود پیوست دستورالعمل خرید راهبردی و ضوابط پوشش بیمه‌ای سنجش تراکم استخوان از سایت شورای عالی بیمه سلامت
- دانلود نامه ابلاغ مصوبات جلسه صد و هفتم شورای عالی بیمه سلامت از سایت شورای عالی بیمه سلامت
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting