ظرفیت قانونی تامین مالی از طریق انتشار اوراق مرابحه و فرآیند اجرایی آن
ظرفیت قانونی تامین مالی از طریق انتشار اوراق مرابحه، موضوع آیین‌نامه اجرایی شماره ۲۱۷۳۸/
روش‌های تامین مالی از طریق اوراق مرابحه در استان‌ها
- روش اول: استفاده از ظرفیت اشخاص حقوقی (شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی غیردولتی و پیمانکاران بزرگ)
- روش دوم: استفاده از ظرفیت بانک‌ها و نهادهای مالی
روش اول استفاده از ظرفیت اشخاص حقوقی (شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی غیردولتی و پیمانکاران بزرگ)
| مرحله | اقدام |
|---|---|
| ۱ | مذاکره و عقد تفاهم‌نامه با اشخاص حقوقی جهت خرید اوراق مرابحه از بازار بورس |
| ۲ | ارائه تفاهم‌نامه‌های منعقده به امور استان‌ها |
| ۳ | ارجاع پروژه‌ها به امور تلفیق سازمان برنامه و بودجه و دریافت کد یونیک |
| ۴ | عرضه اوراق مرابحه در بازار دوم بورس و خریداری آن توسط اشخاص طرف قرارداد |
| ۵ | واریز وجوه از بورس به خزانه‌داری کل کشور |
| ۶ | واریز وجه به حساب خزانه معین استان |
| ۷ | ابلاغ تخصیص اعتبار نشان‌دار از طرف سازمان برنامه و بودجه کشور به سازمان مدیریت استان |
| ۸ | تخصیص اعتبار به دستگاه اجرایی و پرداخت به پیمانکار |
روش دوم استفاده از ظرفیت بانک‌ها و نهادهای مالی
| مرحله | اقدام |
|---|---|
| ۱ | مذاکره و توافق با بانک‌ها یا موسسات مالی |
| ۲ | انتخاب و تعیین دستگاه‌های اجرایی منتخب به تفکیک پروژه‌های پیشنهادی اولویت‌دار و معرفی به بانک |
| ۳ | عقد تفاهم‌نامه بین بانک و دستگاه اجرایی و پیمانکار |
| ۴ | ارائه تفاهم‌نامه‌های منعقده به امور استان‌ها |
| ۵ | ارجاع پروژه‌ها به امور تلفیق سازمان برنامه و دریافت کد یونیک |
| ۶ | عرضه اوراق مرابحه در بازار دوم بورس و خریداری آن توسط اشخاص طرف قرارداد |
| ۷ | واریز وجوه از بورس به خزانه‌داری کل کشور |
| ۸ | واریز وجه به حساب خزانه معین استان |
| ۹ | ابلاغ تخصیص اعتبار نشان‌دار از طرف سازمان برنامه و بودجه کشور به سازمان مدیریت استان |
| ۱۰ | تخصیص اعتبار به دستگاه اجرایی جهت پرداخت به پیمانکار در چهارچوب تفاهم‌نامه فی‌مابین دستگاه اجرایی و بانک |
وظایف دستگاه‌های اجرایی در فرآیند انتشار اوراق مرابحه
شماره ردیف‌ها بیانگر ترتیب گردش کار میان سازمان برنامه و بودجه، دستگاه اجرایی استان، نهاد مالی و خزانه‌داری است.
| ردیف | بازیگر فرآیند | اقدام |
|---|---|---|
| ۱ | سازمان برنامه و بودجه امور تلفیق | ابلاغ سرجمع اعتبار امور استان‌ها |
| ۲ | سازمان برنامه و بودجه امور استان‌ها | تعیین سقف اعتبار هر استان و ابلاغ اعتبار بر اساس طرح‌های تملک دارایی سرمایه‌ای |
| ۳ | سازمان برنامه‌های استان / دستگاه‌های اجرایی استان | مذاکره با نهاد مالی بر اساس اعتبار ابلاغی |
| ۴ | نهاد مالی (بانک / شرکت سرمایه‌گذاری) | موافقت اولیه نهاد مالی در خصوص حجم تعهد خرید اوراق |
| ۵ | سازمان برنامه‌های استان / دستگاه‌های اجرایی استان | درخواست صدور شناسه یکتا شامل نام بانک، حجم خرید اوراق، مشخصات طرح |
| ۶ | سازمان برنامه و بودجه | صدور شناسه یکتا برای طرح تملک دارایی سرمایه‌ای با دستگاه اجرایی مربوطه |
| ۷ | دستگاه اجرایی استان | امضای فرم مربوطه |
| ۸ | نهاد مالی (بانک / شرکت سرمایه‌گذاری) | امضای فرم مربوطه |
| ۹ | سازمان برنامه و بودجه | صدور تاییدیه شفاهی خرید اوراق و هماهنگی با نهاد مالی و خزانه‌داری |
| ۱۰ | نهاد مالی (بانک / شرکت سرمایه‌گذاری) | خرید اوراق و ارسال نامه مشخصات اوراق خریداری شده به امور بخشی و تلفیقی سازمان |
| ۱۱ | سازمان برنامه و بودجه | تخصیص |
| ۱۲ | خزانه‌داری | پرداخت به حساب سازمان برنامه‌های استان / دستگاه اجرایی |
فلوچارت وظایف دستگاه‌های اجرایی در تامین مالی اوراق مرابحه
- تعیین پروژه‌های منتخب با همکاری دستگاه اجرایی
- مذاکره با نهادهای مالی و بانک جهت عقد تفاهم
- ارسال تفاهم‌نامه و مشخصات پروژه‌ها به سازمان استان
- بررسی توسط سازمان استان
در صورت عدم تأیید، پرونده به مرحله تعیین پروژه‌های منتخب بازگردانده می‌شود؛ در صورت تأیید، فرآیند ادامه می‌یابد.
- ارسال تفاهم‌نامه به امور استان‌ها
- بررسی امور استان‌ها
در صورت عدم تأیید، پرونده به مرحله ارسال تفاهم‌نامه و مشخصات پروژه‌ها به سازمان استان بازگردانده می‌شود؛ در صورت تأیید، فرآیند ادامه می‌یابد.
- ارسال به امور تلفیق سازمان
- بررسی امور تلفیق
در صورت عدم تأیید، پرونده به مرحله ارسال تفاهم‌نامه به امور استان‌ها بازگردانده می‌شود؛ در صورت تأیید، فرآیند ادامه می‌یابد.
- صدور کد یکتا برای دستگاه اجرایی / پروژه
- ارسال کد یکتا به استان (سازمان و دستگاه اجرایی)
- اعلام کد یکتا به بانک توسط دستگاه اجرایی جهت شرکت در مزایده
- عمل به تفاهم‌نامه توسط بانک
در صورت پاسخ «خیر»، فرآیند متوقف می‌شود؛ در صورت پاسخ «بله»، فرآیند ادامه می‌یابد.
- شرکت بانک یا نهاد مالی در مزایده و خرید اوراق مرابحه
- اعلامیه بانک به دستگاه اجرایی و پیمانکار مبنی بر اجرای تفاهم‌نامه
- تخصیص اعتبار برای سازمان استان
- ابلاغ تخصیص اعتبار استان به دستگاه اجرایی
- صدور درخواست وجه توسط دستگاه اجرایی و واریز آن توسط خزانه به حساب دستگاه
آیین‌نامه اجرایی اوراق مالی اسلامی موضوع مصوبه هیئت وزیران
آیین‌نامه اجرایی اوراق مالی اسلامی موضوع مصوبه شماره ۲۱۷۳۸/
ماده ۵
بازپرداخت اصل و پرداخت سود اوراق مرابحه در سررسید، در اولویت تخصیص و پرداخت است و خزانه موظف است در صورت عدم دریافت تخصیص در موعد مقرر، نسبت به تأمین و پرداخت مبالغ مربوط اقدام کند. این حکم تا زمان تسویه اوراق به قوت خود باقی است.
مزایای اوراق مرابحه در مقایسه با اسناد خزانه اسلامی
- مهیا شدن امکان پرداخت مطالبات پیمانکاران بصورت نقد
- عدم وجود نرخ تنزیل برای بهره‌مندی از این شیوه تامین مالی برای پیمانکاران
- کاهش قیمت تمام شده پروژه‌ها برای دولت به میزان نرخ تنزیل و حفظ قدرت خرید (تأثیر مستقیم و غیر مستقیم بر قیمت تمام شده پروژه)
- تسریع در روند پروژه‌ها با توجه به وجود نقدینگی مبلغ قرارداد از ابتدای کار در حساب دستگاه اجرایی
- تأثیر روانی مثبت در جامعه صنفی پیمانکاران به لحاظ پرداخت نقدی مطالبات و کارکردها و افزایش رضایت‌مندی
نقاط قوت و ضعف اجرای این روش تامین مالی در استان
| نقاط قوت | نقاط ضعف |
|---|---|
| ظرفیت‌های استان در وجود بنگاه‌های اقتصادی توانمند | عدم آگاهی دستگاه‌های اجرایی و پیمانکاران از مزایای فرآیند تأمین مالی اوراق مرابحه |
| اختصاص اعتبار بالا به پروژه‌های احداثی (با توجه به رویکرد استان در توزیع اعتبارات) | حجم بالای اعتبارات پروژه‌های مستمر تعمیر و تجهیز، امانی و مشاوره |
| تأمین ۵۰ درصد از تخصیص کل اعتبارات در ابتدای سال مالی | عدم امکان استفاده در پروژه‌های خرد |
| — | بلاتکلیفی در انجام تکالیف قانونی از جمله اعتبارات سایبری و پدافند غیرعامل |
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting