ثبت حسابداری هدایا و کمک‌های نقدی در دانشگاه‌های علوم پزشکی

ماده ۲۷ ـ نحوه مصرف هدایا، وقف و کمک‌های مردمی با در نظر گرفتن نیات اهداکننده به مصرف می‌رسد و دارایی‌های اهدایی بر اساس ارزش جاری، شناسایی و در حساب‌های موسسه ثبت می‌گردد. در مواردی که کمک به‌صورت نقدی باشد و نیت اهداکننده مشخص نباشد، وجوه فوق به حساب کمک‌های مردمی واریز و طبق تشخیص رئیس موسسه به مصرف می‌رسد.

برهمین اساس در مواردی که کمک به‌صورت اقلامی مانند ویلچر، دستگاه‌های پزشکی یا سایر اموال مشهود به موسسه یا بیمارستان اهدا می‌شود، این اقلام باید با صدور رسید انبار و همراه داشتن فاکتور رسمی به ارزش واقعی شناسایی و ثبت شوند تا در صورت های مالی انعکاس یابند.

مقررات هدایای نقدی

طبق آیین‌نامه نحوه هزینه کردن هدایا و کمک‌های مردمی (مصوب ۱۳۷۹):

• اگر اهداکننده مورد مصرف را مشخص کند، وجه منحصرا در همان مورد مصرف می‌شود (ماده ۲).
• وجهی که مورد مصرف آن تعیین نشده، با تشخیص رئیس مؤسسه در امور آموزشی، پژوهشی، دانشجویی و بهداشتی درمانی مصرف می‌شود و رئیس مؤسسه می‌تواند این اختیار را به یکی از معاونان تفویض کند (ماده ۳).
• همه وجوه هدایا باید به حساب بانکی غیرقابل برداشت با عنوان هدایا واریز شود و برداشت از آن با امضای مشترک رئیس مؤسسه یا مقام مجاز و مسئول امور مالی یا ذیحساب انجام می‌شود؛ این وجوه درآمد اختصاصی محسوب می‌شوند (ماده ۴).
• موجودی مازاد بر احتیاج حساب هدایا را می‌توان به صورت سپرده ثابت نزد بانک‌های دولتی سرمایه‌گذاری کرد (ماده ۵).
• دریافت وجوه اهدایی با سرفصل حساب مستقل در حساب‌های مؤسسه ثبت می‌شود (ماده ۷).

ثبت هدیه نقدی بدون شرط

اگر اهداکننده نحوه مصرف را تعیین نکرده باشد، هدیه همان زمان درآمد است:

حساب	بدهکار	بستانکار
بانک وجوه سایر منابع	**
هدایا و کمک‌ها		**

اگر هدیه هنوز واریز نشده ولی ورود آن محتمل باشد، به جای بانک، حساب‌ها و اسناد دریافتنی بدهکار می‌شود. هدایای کالایی (مانند ملزومات پزشکی) به ارزش منصفانه در تاریخ دریافت، موجودی ثبت می‌شوند (هدایا و کمک‌های غیرنقدی). اگر اهداکننده و دریافت‌کننده هر دو واحد گزارشگر دولتی باشند، به جای هدایا و کمک‌ها، درآمدها - انتقالات بستانکار می‌شود.

ثبت هدیه نقدی مشروط

اگر اهداکننده شرط یا مورد مصرف تعیین کرده باشد، بیمارستان ملزم به مصرف طبق همان شرط است و وجه تا تحقق شرط بدهی است، نه درآمد:

حساب	بدهکار	بستانکار
بانک وجوه سایر منابع	**
حساب‌ها و اسناد پرداختنی		**

ثبت مصرف هدیه مشروط

وقتی وجه طبق شرط اهداکننده مصرف شد، بدهی به درآمد تبدیل می‌شود:

حساب	بدهکار	بستانکار
حساب‌ها و اسناد پرداختنی	**
هدایا و کمک‌ها		**

اگر طلبکاری بدهی یا جریمه‌ای را به بیمارستان ببخشد، همین ثبت انجام می‌شود: حساب بدهی مربوط بدهکار و هدایا و کمک‌ها بستانکار.

مثال

یک خیر ۲۰٬۰۰۰ میلیون ریال به حساب هدایای بیمارستان «الف» واریز می‌کند و شرط می‌کند صرف خرید دستگاه دیالیز شود؛ خیر دیگری ۵۰۰ میلیون ریال بدون تعیین مورد مصرف اهدا می‌کند. دستگاه دیالیز دو ماه بعد خریداری می‌شود (ارقام به میلیون ریال):

رویداد	حساب	بدهکار	بستانکار
هدیه مشروط	بانک وجوه سایر منابع	۲۰٬۰۰۰
	حساب‌ها و اسناد پرداختنی - خیر		۲۰٬۰۰۰
هدیه بدون شرط	بانک وجوه سایر منابع	۵۰۰
	هدایا و کمک‌ها		۵۰۰
خرید دستگاه	حساب‌ها و اسناد پرداختنی - خیر	۲۰٬۰۰۰
	هدایا و کمک‌ها		۲۰٬۰۰۰

خرید خود دستگاه نیز جداگانه به عنوان دارایی ثبت می‌شود. برای کسر هدیه از درآمد مشمول مالیات خیر، مسیر صدور گواهی در گواهی مالیاتی هدایای خیرین (ماده ۱۷۲) آمده است.

کانال تلگرام @hospitalaccounting
منبع : سایت حسابداری بیمارستان