معافیت مالیاتی خدمات و تسهیلات رفاهی کارکنان علوم پزشکی

خدمات و تسهیلات رفاهی که به کارکنان دولت پرداخت می‌شود از نظر مشمولیت مالیات بر درآمد حقوق تابع مقررات و آرای مشخصی است. در ادامه مهم‌ترین بخشنامه‌ها و آرای مرتبط با معافیت مالیاتی رفاهیات آورده شده است.

ابطال بخشنامه سازمان امور مالیاتی درباره رفاهیات

بر اساس بخشنامه شماره ۲۱۰/۴۵۲۹ مورخ ۱۳۹۰/۰۲/۲۷ (ابلاغ دادنامه شماره ۶۰۱ مورخ ۱۳۸۹/۱۲/۰۹ موضوع ابطال بخشنامه شماره ۳۳۵۵۳ مورخ ۱۳۸۷/۰۴/۱۲ سازمان امور مالیاتی کشور): نظر به اینکه مصادیق حقوق و مزایای مشمول کسر مالیات در ماده ۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم به عنوان مزایای مربوط به شغل احصا شده است و خدمات و تسهیلات رفاهی که در ماده ۴۰ قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۴/۰۸/۱۵ مجوز پرداخت دارد مزایای مربوط به شاغل بوده و داخل در عناوین حقوق و مزایای مذکور در ماده ۳۸ قانون مالیات‌های مستقیم نمی‌باشد، بنابراین وجوه پرداختی به کارکنان دولتی تحت عناوین مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، بن کالا و مانند آن به عنوان مصادیق ماده ۴۰ قانون فوق‌الذکر، موضوعا از شمول احکام مواد ۸۲ و ۸۳ قانون مالیات‌های مستقیم خارج بوده و نظریه شماره ۲۰۱۰۰/۲۵۶ مورخ ۱۳۸۹/۱۰/۰۶ دیوان محاسبات کشور نیز در تایید همین مراتب است. بر این اساس بخشنامه مورد اعتراض خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات سازمان امور مالیاتی کشور تشخیص و به استناد قسمت دوم اصل ۱۷۰ قانون اساسی و بند یک ماده ۱۹ و ماده ۴۲ قانون دیوان عدالت اداری ابطال گردیده است.

نحوه محاسبه مالیات درآمد حقوق و رفاهیات در قانون بودجه سال ۱۴۰۱

به استناد بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۱۳ مورخ ۱۴۰۱/۰۲/۲۸ رئیس کل سازمان امور مالیاتی، موارد زیر اعلام شده است:

1. با توجه به جز ۵ بند «الف» و بند «ب» تبصره ۱۲ ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور، درآمد حقوق کارکنان دولتی و غیردولتی شامل حق شغل، حق شاغل، فوق‌العاده مدیریت و فوق‌العاده مستمر و غیرمستمر و سایر پرداختی‌ها و کارانه به استثنای عیدی پایان سال، پس از کسر معافیت‌های مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم و سایر قوانین و همچنین موارد عدم شمول مواد ۸۲ و ۸۳ قانون مالیات‌های مستقیم شامل کمک هزینه مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، هزینه مسکن، کمک هزینه ورزش و کمک هزینه تلفن همراه، به نرخ‌های جدول محاسبه می‌شود.
2. عیدی پایان سال پس از کسر معافیت‌های مقرر قانونی از جمله معافیت موضوع بند ۱۰ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، طبق مقررات قسمت اخیر ماده ۸۵ قانون یادشده مشمول مالیات می‌باشد.
3. کلیه پرداخت‌های نقدی و غیرنقدی اعم از مستمر و غیرمستمر از جمله حق‌التدریس، حق‌الزحمه ساعتی، حق نظارت و پاداش شوراهای حل اختلاف که توسط پرداخت‌کننده غیراصلی حقوق انجام شود، پس از کسر معافیت‌های مقرر قانون مالیات‌های مستقیم و سایر قوانین (به استثنای معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم) به نرخ‌های مقرر جز ۵ بند «الف» تبصره ۱۲ ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۱ مشمول مالیات می‌باشد.
4. حق‌التحقیق، حق پژوهش و قراردادهای پژوهشی و تحقیقاتی دارای شرایط صدر تبصره ۲ ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم به نرخ مقرر در قسمت اخیر تبصره مذکور (نرخ ۵ درصد) مشمول مالیات می‌باشد.

ابهام‌های اعتبارات رفاهی فصل ششم

به استناد بخشنامه شماره ۲۳۲/۱۴۰۰۱/ص مورخ ۱۴۰۱/۰۵/۱۵ معاونت حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی، در خصوص معافیت مالیاتی اعتبارات رفاهی در قالب فصل ششم موارد زیر روشن شده است:

• الف) بر اساس مفاد بند ۱ بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۱۳، در سال مذکور کمک هزینه مسکن (حق مسکن) از مصادیق موارد عدم شمول مورد اشاره در آن بخشنامه است. مصادیق عدم شمول صرفا پرداخت‌هایی است که مربوط به پوشش هزینه‌هایی است که بر عهده کارفرما می‌باشد. مقررات جز ۵ بند «الف» تبصره ۱۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ مانع از اعمال موارد عدم شمول مالیاتی که بر اساس مقررات دیگر پیش‌بینی شده است نخواهد بود.
• ب) به موجب بند ۶ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه سفر و فوق‌العاده مسافرت مربوط به شغل از پرداخت مالیات معاف است.
• ج) در خصوص عائله‌مندی پرداختی به کارکنان دولت، به موجب رای شماره ۳۰/۳۰۴۴ مورخ ۱۳۷۱/۰۴/۲۴ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی، وجوهی که به عنوان کمک هزینه عائله و اولاد به مستخدمین شاغل، غیرشاغل و حتی مستخدمین متوفی، مشمول قانون استخدام کشوری و قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب ۱۳۷۰/۰۶/۱۳ پرداخت می‌گردد، از شمول فصل مالیات بر درآمد حقوق خارج و معاف از پرداخت مالیات حقوق است. ضمنا مطابق رای شماره ۳۰/۴/۱۷۹۵ مورخ ۱۳۷۲/۰۲/۰۶ همان هیات (که طی دادنامه شماره ۱۳۸۳ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۰۹ به تایید هیات تخصصی مالیاتی و بانکی دیوان عدالت رسیده است)، کمک عائله‌مندی موضوع ماده ۸۶ قانون تامین اجتماعی مشمول معافیت مالیات بر درآمد حقوق نمی‌باشد؛ بنابراین مشمولان قانون تامین اجتماعی نسبت به دریافت کمک عائله‌مندی (شامل عائله‌مندی و اولاد) مشمول مالیات خواهند بود.
• د) به موجب قسمت اخیر رای شماره ۳۰/۴/۲۹۱۱ مورخ ۱۳۷۶/۰۳/۱۹ شورای عالی مالیاتی، نظر به اینکه کمک هزینه‌های موضوع ماده ۳ «قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه‌های ضروری به کارکنان دولت مصوب ۱۳۷۵/۰۲/۲۶» برای جبران بخشی از هزینه‌ها در مواقع ضرورت و اضطرار نظیر ازدواج و فوت به مستخدم یا ورثه بلاصل او پرداخت می‌گردد، این اقلام مشمول مالیات نمی‌باشد.

با توجه به مراتب فوق، سایر پرداخت‌ها به کارکنان از جمله بن کالای کارگری، پرداخت مبالغ نقدی در مناسبت‌های مختلف، حق لباس و مانند آن از مصادیق عدم شمول مالیات (موضوع بند ۱ بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۱۳) نبوده و مشمول مالیات بر درآمد حقوق است. همچنین به موجب بند ۱۳ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان حداکثر معادل دو دوازدهم معافیت موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم از پرداخت مالیات معاف است.

دانلود فایل کامل (PDF): معافیت مالیاتی خدمات و تسهیلات رفاهی کارکنان

کانال تلگرام @hospitalaccounting
منبع : سایت حسابداری بیمارستان