محاسبه مالیات سال 1404 کارکنان علوم پزشکی

در سال ۱۴۰۴ تغییر جالبی در نحوه محاسبه مالیات حقوق اعمال شده است؛ به این صورت که حقوق و کارانه تحت شمول جدول درصدی قرار گرفته‌اند، در حالی که اضافه‌کار و مزایای رفاهی‌-انگیزشی با نرخ ثابت ۱۰ درصد مشمول مالیات می‌شوند. البته در مورد این ۱۰ درصد، واژه‌ای تحت عنوان «تناسب» نیز به دستورالعمل‌ها اضافه شده است.

برای درک بهتر موضوع، با یک مثال واقعی از حقوق و کارانه پرستار شاغل در بیمارستان جلو می‌رویم:

حقوق مشمول مالیات وی معادل ۳۰۸,۰۵۱,۵۹۲ ریال باشد و سهم بیمه پرداختی توسط کارمند ۱۸,۸۸۹,۵۶۶ ریال در نظر گرفته شود. در این صورت، خالص حقوق قابل محاسبه برای مالیات برابر خواهد بود با:

۳۰۸,۰۵۱,۵۹۲ – ۱۸,۸۸۹,۵۶۶ = ۲۸۹,۱۶۲,۰۲۶ ریال

این عدد همان مبلغ مشمول مالیات است.

با ورود این عدد به جدول پلکانی، بخش اول آن یعنی ۲۴ میلیون تومان (۲۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال) معاف از مالیات است. حال اگر این مبلغ معاف را از عدد مشمول مالیات کسر کنیم، نتیجه خواهد شد:

۲۸۹,۱۶۲,۰۲۶ – ۲۴۰,۰۰۰,۰۰۰ = ۴۹,۱۶۲,۰۲۶ ریال

با ضرب این عدد در نرخ ۱۰ درصد، مالیات اولیه به دست می‌آید:

۴۹,۱۶۲,۰۲۶ × ۰.۱۰ = ۴,۹۱۶,۲۰۲ ریال

تا اینجای محاسبه ساده است، اما پیچیدگی زمانی آغاز می‌شود که قصد داشته باشیم مالیات اضافه‌کار را نیز محاسبه کنیم.

فرض کنید مبلغ اضافه‌کار این فرد، که یک پرستار است، ۵۲,۰۴۶,۵۱۹ ریال باشد.

سایت مالیات برای محاسبه، این مبلغ را با عدد ناخالص حقوق مشمول مالیات (یعنی ۲۸۹,۱۶۲,۰۲۶ ریال) جمع می‌زند:

۲۸۹,۱۶۲,۰۲۶ + ۵۲,۰۴۶,۵۱۹ = ۳۴۱,۲۰۸,۵۴۵ ریال

در ادامه نسبت اضافه‌کار به مجموع مبلغ را محاسبه می‌کند:

۵۲,۰۴۶,۵۱۹ ÷ ۳۴۱,۲۰۸,۵۴۵ ≈ ۰.۱۵

سپس این نسبت (۱۵ درصد) را ضربدر میزان معافیت ۲۴ میلیون تومان می‌کند:

۲۴۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۰.۱۵ = ۳۶,۶۰۸,۵۹۲ ریال(سهم معافیت مربوط به اضافه‌کار)

اکنون سهم حقوق از معافیت نیز به همین شکل محاسبه می‌شود:

۲۴۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۳۶,۶۰۸,۵۹۲ = ۲۰۳,۳۹۱,۴۰۸ ریال

اکنون به سراغ محاسبه مالیات حقوق طبق پلکان می‌رویم.

مرحله اول پلکانی بین ۲۴ تا ۳۰ میلیون تومان است؛ یعنی برای ۶ میلیون تومان بعد از معافیت، نرخ مالیات ۱۰ درصد اعمال می‌شود:

(۲۶۳,۳۹۱,۴۰۸ – ۲۰۳,۳۹۱,۴۰۸) × ۰.۱۰ = ۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال

مرحله دوم پلکانی برای مابقی مبلغ تا سقف حقوق مشمول:

(۲۸۹,۱۶۲,۰۲۶ – ۲۶۳,۳۹۱,۴۰۸) × ۰.۱۵ = ۳,۸۶۵,۵۹۳ ریال

بنابراین مجموع مالیات حقوق به صورت زیر محاسبه می‌شود:

۶,۰۰۰,۰۰۰ + ۳,۸۶۵,۵۹۳ = ۹,۸۶۵,۵۹۳ ریال

اکنون به سراغ مالیات اضافه‌کار می‌رویم، با توجه به سهم معافیتی که محاسبه کردیم (۳۶,۶۰۸,۵۹۲ ریال). اگر این مبلغ را از مجموع اضافه‌کار کسر کنیم، باقی‌مانده مشمول نرخ ۱۰ درصد می‌شود:

(۵۲,۰۴۶,۵۱۹ – ۳۶,۶۰۸,۵۹۲) × ۰.۱۰ = ۱,۵۴۳,۷۹۳ ریال

این عدد، مالیات مربوط به اضافه‌کار است.

اما نکته مهم اینجاست: از کل مبلغ حقوق، تنها ۴,۹۱۶,۲۰۲ ریال به عنوان مالیات کسر شده بود، در حالی که محاسبه واقعی مالیات حقوق ۹,۸۶۵,۵۹۳ ریال است. بنابراین اختلاف بین این دو عدد (یعنی ۴,۹۴۹,۳۹۱ ریال) به مبلغ مالیات اضافه‌کار اضافه می‌شود و در نهایت از اضافه‌کار فرد کسر خواهد شد.

نکات تکمیلی در خصوص محاسبه مالیات در سال ۱۴۰۴

تمام توضیحاتی که تاکنون ارائه شد، بر پایه‌ی این فرض بود که در هر ماه تنها یک پرداخت داریم که شامل حقوق و اضافه‌کار است. اما در واقعیت، مالیات به‌صورت سالیانه محاسبه می‌شود، در حالی که ما ناچاریم آن را به‌صورت ماهانه برآورد و کسر کنیم. همین موضوع باعث می‌شود که محاسبات مالیات در ماه‌های بعد، دچار نوسان و تغییر شوند.

به‌عنوان مثال، فرض کنید در ماه‌های آینده، علاوه بر حقوق و اضافه‌کار، مبلغی تحت عنوان کارانه نیز به فرد پرداخت شود؛ آن‌ هم با تاخیر. در چنین شرایطی، نسبتی که پیش‌تر برای محاسبه‌ی معافیت و مالیات در نظر گرفته شده بود، دیگر کاربرد ندارد. در نتیجه، در هر پرداخت جدید، بخشی از مالیاتی که کسر می‌شود، مربوط به همان پرداخت است؛ اما بخش دیگری از آن در واقع برای اصلاح محاسبات مالیات ماه‌های گذشته است.

به همین دلیل، ممکن است میزان مالیاتی که در یک ماه از فرد کسر می‌شود، نسبت به ماه قبل کمتر یا بیشتر باشد، حتی اگر دریافتی اصلی تفاوتی نداشته باشد. این تغییر ناشی از تلاش برای تطبیق با جمع کل سالانه و رعایت درست معافیت‌ها و نرخ‌های مالیاتی است.

نکته مهم دیگری که محاسبات مالیاتی را پیچیده‌تر می‌کند، مربوط به پرداخت مزایای رفاهی مانند حق مسکن، بن غیرنقدی، حق لباس و… است. این نوع پرداخت‌ها معمولا به‌صورت فصلی یا چندماهه انجام می‌شوند. طبق مقررات مالیاتی، تنها بخشی از این پرداخت‌ها معاف از مالیات هستند، آن‌ هم معادل دو دوازدهم معافیت ماهیانه.

برای نمونه، اگر مبلغی به‌عنوان بن غیرنقدی سه‌ماهه پرداخت شود، فقط معافیت معادل دو ماه آن قابل پذیرش است و مابقی، مشمول مالیات خواهد بود. این وضعیت، محاسبات مالیاتی را به‌شدت وابسته به زمان پرداخت، نوع مزایا و میزان تجمیع آن‌ها می‌کند و لزوم دقت بیشتر در تحلیل و محاسبه مالیات را دوچندان می‌سازد.

@hospitalaccounting

کانال تلگرام @hospitalaccounting
منبع : سایت حسابداری بیمارستان