انواع و طبقه‌بندی اموال دولتی منقول، غیرمنقول، مصرفی و غیرمصرفی در دانشگاه علوم پزشکی

طبقه بندی اموال دولتی

قانون مدنی ایران اموال را بر دو قسم دانسته است: اموال منقول و اموال غیرمنقول. مبنای این تقسیم بندی هم روشن است؛ اینکه یک مال را بتوان از جایی به جای دیگر جابجا کرد یا نه. در ادامه هر یک از این دو دسته و همچنین زیرشاخه های اموال منقول را با تعریف و مثال بررسی می کنیم.

۱- اموال منقول

اموال منقول به مالی گفته می شود که قابل نقل و انتقال از جایی به جای دیگر باشد. ماده ۱۹ قانون مدنی در تعریف اموال منقول می گوید هر چیزی که بتوان آن را از محلی به محل دیگر منتقل کرد، بدون آنکه به خود آن چیز یا به محل استقرارش خرابی و آسیبی وارد شود، منقول به شمار می آید.

افزون بر این، ماده ۲۱ همان قانون تصریح کرده که انواع کشتی ها و دستگاه های بزرگ و متحرک، مانند کامیون های سنگین و ترن (قطار) و مواردی از این دست را نیز باید جزو اموال منقول محسوب کرد؛ یعنی صرف بزرگی یا سنگینی یک وسیله، آن را از دسته منقول خارج نمی کند تا زمانی که امکان جابجایی آن وجود دارد.

اموال منقول خود به سه دسته تقسیم می شوند: اموال منقول مصرفی، اموال منقول غیرمصرفی و اموال در حکم مصرفی.

اموال منقول مصرفی

اموال منقول مصرفی آن دسته از اموالی هستند که بر اثر استفاده، به صورت جزیی یا کلی تغییر وضعیت می دهند یا به طور کامل از بین می روند. به همین دلیل، بهای این اموال بلافاصله و بدون درنگ به حساب هزینه قطعی منظور می شود؛ یعنی همان لحظه که خرید یا مصرف می شوند، هزینه آنها در حساب‌ها قطعی ثبت می گردد.

اموال منقول غیرمصرفی

اموال منقول غیرمصرفی به اموالی گفته می شود که بدون تغییر محسوس و بدون از دست دادن خصوصیات کلی خود، به طور مکرر و بارها مورد استفاده قرار می گیرند. این اموال به دلیل ماندگاری و کاربرد پیوسته، به عنوان دارایی در حساب‌ها ثبت و نگهداری می شوند و صرفا به حساب هزینه منظور نمی گردند.

اموال در حکم مصرفی

اموال در حکم مصرفی، طبق قوانین، اموالی هستند که در ظاهر با اموال غیرمصرفی شباهت دارند، اما به لحاظ طبیعت خود یا به دلیل اعلام سقف قیمت ریالی برای آنها (معادل یک و نیم درصد حدنصاب معاملات جزو) از سوی مقامات ذیصلاح، به عنوان اموال غیرمصرفی شناسایی نمی شوند. از همین رو در حسابداری به عنوان هزینه قطعی ثبت می شوند؛ با این حال چون عمر مفید این اموال بیش از یک سال است، سوابق آنها می تواند در دفاتر اموال نگهداری شود.

لازم به ذکر است که اعلام فهرست اموال در حکم مصرفی، یا اعلام سقف قیمت ریالی جدید برای این گروه از اموال توسط مقامات ذیصلاح، مبنای تفکیک و جدا کردن اموال غیرمصرفی از اموال در حکم مصرفی است. به بیان دیگر، همین اعلام رسمی مقامات ذیصلاح تعیین می کند که یک مال در دسته غیرمصرفی قرار می گیرد یا در دسته در حکم مصرفی.

۲- اموال غیرمنقول

اموال غیرمنقول به اموالی گفته می شود که امکان نقل و انتقال آنها از محلی به محل دیگر وجود ندارد. ماده ۱۲ قانون مدنی درباره اموال غیرمنقول مقرر داشته که مال غیرمنقول آن است که نتوان آن را از محلی به محل دیگر منتقل کرد؛ خواه استقرار و ثابت بودن آن ذاتی و طبیعی باشد و خواه در اثر عمل انسان به وجود آمده باشد، به گونه ای که جابجایی و انتقال آن مستلزم خرابی یا نقص در خود مال یا در محل آن شود.

منبع: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان — مدیریت اموال، املاک و مستغلات

دانلود فایل کامل (PDF): آشنایی با نحوه نظارت و ارزشیابی دارایی های ثابت

کانال تلگرام @hospitalaccounting
منبع : سایت حسابداری بیمارستان