مزایای غیرمستمر و امور رفاهی کارکنان دانشگاه‌های علوم پزشکی — همه ۲۴ ماده با مبلغ ۱۴۰۵
هر سال این پرسش تکرار می‌شود که «مؤسسه چه چیزهایی به کارکنان می‌دهد و کدام یک اجباری است؟». پاسخ در یک سند مشخص آمده است: دستورالعمل میزان و نحوه پرداخت مزایای غیرمستمر و امور رفاهی و ورزشی کارکنان، مصوب هیأت امنا، که در مجموعه تنقیحی قوانین و مقررات مالی معاملاتی و اداری استخدامی دانشگاه‌های علوم پزشکی درج شده است. این دستورالعمل ۲۴ ماده دارد و در این مطلب همه‌ی آن‌ها به تفکیک ماده، امتیاز و مبلغ ریالی سال ۱۴۰۵ آمده است.
مبلغ‌ها چگونه به دست می‌آیند؟
هیچ‌کدام از این مزایا در دستورالعمل به ریال نوشته نشده‌اند؛ همه به امتیاز بیان شده‌اند و مبلغ ریالی از این رابطه به دست می‌آید:
مبلغ ریالی = امتیاز × ضریب ریالی سال
ضریب ریالی سال ۱۴۰۵ برابر ۶٬۹۵۴ ریال است و همه‌ی مبالغ این مطلب با همین ضریب محاسبه شده‌اند. محاسبه بر اساس روش امتیازی و ضریب ریالی موضوع تبصره ماده ۴۹ آیین‌نامه اداری استخدامی کارکنان غیر هیأت علمی انجام می‌شود (ماده ۳).
تفاوت «مکلف» و «مجاز» — مهم‌ترین نکته‌ی این دستورالعمل
در سراسر متن دو واژه به‌کار رفته که معنای حقوقی متفاوتی دارند و نباید یکی گرفته شوند:
- مؤسسه مکلف است — تکلیف قانونی است؛ اجرای آن به تشخیص مدیر بستگی ندارد.
- مؤسسه مجاز است — اختیار است؛ اجرا منوط به تصمیم رئیس مؤسسه یا مقام مجاز و در مواردی تصویب شیوه‌نامه در هیأت رئیسه است.
بخش نخست: هفت مزایای غیرمستمر (ماده ۲)
ماده ۲ دستورالعمل، مزایای غیرمستمر را در هفت عنوان احصا کرده است. جدول زیر هر هفت مورد را با ماده‌ی مربوط، امتیاز و مبلغ ریالی سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد.
| ماده | عنوان | امتیاز | مبلغ ۱۴۰۵ (ریال) | وضعیت |
|---|---|---|---|---|
| ۴ | ایاب و ذهاب | ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ در ماه | ۳٬۴۷۷٬۰۰۰ تا ۶٬۹۵۴٬۰۰۰ | مکلف |
| ۵ | تأمین غذا | ۴۰ به ازای هر روز اشتغال | ۲۷۸٬۱۶۰ در روز | مکلف |
| ۶ | کمک‌هزینه مسکن | ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ در ماه | ۴٬۱۷۲٬۴۰۰ تا ۱۰٬۴۳۱٬۰۰۰ | مکلف |
| ۷ | کمک‌هزینه مهدکودک | ۷۰۰ در ماه به ازای هر فرزند | ۴٬۸۶۷٬۸۰۰ | مکلف |
| ۸ | کمک‌هزینه ازدواج | ۸۰۰۰ (یک‌بار) | ۵۵٬۶۳۲٬۰۰۰ | مکلف |
| ۹ | کمک‌هزینه فوت | ۱۵۰۰۰ (یک‌بار) | ۱۰۴٬۳۱۰٬۰۰۰ | مکلف |
| ۱۰ | کمک‌هزینه تلفن همراه | تا ۵۰۰ در ماه | تا ۳٬۴۷۷٬۰۰۰ | مجاز |
ایاب و ذهاب (ماده ۴)
مؤسسه مکلف است سرویس ایاب و ذهاب برای حضور کارکنان در محل کار فراهم کند. اگر سرویس برقرار نشود، برای شهرهای بالای ۲۵۰ هزار نفر ماهانه معادل ریالی ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ امتیاز بر اساس شیوه‌نامه مصوب هیأت رئیسه پرداخت می‌شود. انتخاب میان «برقراری سرویس» و «پرداخت کمک‌هزینه» به تشخیص رئیس یا مقام مجاز است (تبصره ماده ۴).
تأمین غذا (ماده ۵)
برای کارکنانی که روزانه بیش از ۸ ساعت انجام وظیفه می‌کنند، مؤسسه مکلف است یک وعده غذای گرم تأمین کند یا معادل ریالی ۴۰ امتیاز را به ازای روزهای اشتغال بپردازد. شرط این ماده «بیش از ۸ ساعت کار در روز» است، نه صرف اشتغال.
کمک‌هزینه مسکن (ماده ۶)
ماهانه حداقل ۶۰۰ و حداکثر ۱۵۰۰ امتیاز به کارکنان غیر هیأت علمی، به شرط عدم استفاده از منازل سازمانی. تعیین میزان مازاد بر ۶۰۰ امتیاز، به تفکیک شهرهای مختلف، با هیأت رئیسه است.
کمک‌هزینه مهدکودک (ماده ۷)
به کارکنان خانم دارای فرزند زیر ۶ سال که به خدمات مهدکودک نیاز دارند، ماهانه ۷۰۰ امتیاز به ازای هر فرزند. کسانی که به‌صورت رایگان از مهدکودک‌های خود مؤسسه استفاده می‌کنند مشمول این کمک‌هزینه نیستند (تبصره ۱).
کمک‌هزینه ازدواج (ماده ۸)
۸۰۰۰ امتیاز به کلیه کارکنان، بازنشستگان و نیز فرزندان آنان (بدون محدودیت تعداد) که ازدواج دائم می‌کنند. چهار تبصره‌ی مهم دارد:
- شامل ازدواج‌های بعدی نمی‌شود.
- اگر هر دو نفر کارمند باشند، از طریق دستگاه محل خدمت هر یک به‌طور مجزا قابل پرداخت است (تبصره ۱).
- در ازدواج فرزندان والدینی که هر دو کارمند یا بازنشسته‌ی مؤسسه‌اند، به هر دو نفر قابل پرداخت است (تبصره ۲).
- دریافت این کمک‌هزینه مانع ایفای تعهدات موضوع قانون تأمین اجتماعی نیست (تبصره ۳).
کمک‌هزینه فوت (ماده ۹)
پس از فوت کارکنان و بازنشستگان، ۱۵۰۰۰ امتیاز به وراث قانونی پرداخت می‌شود. در صورت فوت هر یک از افراد تحت تکفل نیز همان ۱۵۰۰۰ امتیاز به خود کارمند پرداخت می‌گردد (تبصره ۱). این پرداخت مانع اجرای تعهدات قانونی سازمان تأمین اجتماعی نیست (تبصره ۲).
کمک‌هزینه تلفن همراه (ماده ۱۰)
تنها مورد «مجاز» در این هفت‌گانه: به کارکنانی که به تشخیص رئیس مؤسسه یا مقام مجاز باید به‌صورت مستمر در دسترس باشند، ماهانه تا سقف ۵۰۰ امتیاز.
بخش دوم: امور رفاهی (مواد ۱۱ تا ۲۴)
بخش سوم دستورالعمل چهارده ماده‌ی دیگر دارد که از بیمه و درمان تا وام و سفر را پوشش می‌دهد.
| ماده | موضوع | مبلغ / شرط | وضعیت |
|---|---|---|---|
| ۱۱ | کمک‌هزینه رفاهی | سالانه تا ۳۲۰۰۰ امتیاز — تا ۲۲۲٬۵۲۸٬۰۰۰ ریال، نقدی یا غیرنقدی | مجاز |
| ۱۲ | حساب پس‌انداز کارمندان دولت | برای کارکنان رسمی و پیمانی | مکلف |
| ۱۳ | بیمه عمر و حوادث | ۵۰٪ حق بیمه سهم مؤسسه | مکلف |
| ۱۴ | بیمه مکمل درمان | کارکنان و افراد تحت تکفل | مکلف |
| ۱۵ | کاهش یا معافیت از فرانشیز | بستری و سرپایی در واحدهای درمانی وابسته | مکلف |
| ۱۶ | بیماری‌های صعب‌العلاج و خاص | با شیوه‌نامه معاونت درمان و تصویب هیأت رئیسه | مجاز |
| ۱۷ | کمک‌هزینه معلولیت | ماهانه ۱۲۰۰ امتیاز به ازای هر نفر — ۸٬۳۴۴٬۸۰۰ ریال | مکلف |
| ۱۸ | بیمه عمر و پس‌انداز | حق بیمه توسط متقاضی | مجاز |
| ۱۹ | بیمه مسئولیت مدنی | شاغلان بخش‌های بهداشتی، درمانی و پشتیبانی | مکلف |
| ۲۰ | شناسنامه سلامت و معاینات دوره‌ای | سالانه | مکلف |
| ۲۱ | صندوق اعتباری و قرض‌الحسنه | بازپرداخت حداکثر ظرف ۲ سال مالی | مجاز |
| ۲۲ | خدمات سیاحتی و زیارتی | وام، کمک‌هزینه سفر، عتبات و عمره | مجاز |
| ۲۳ | مهمانسراها | ظرفیت مازاد، بر اساس نرخ‌نامه مصوب هیأت رئیسه | مکلف |
| ۲۴ | خدمات رفاهی ایثارگران | هر ضابطه‌ای که به نفع ایثارگر بیشتر باشد | مکلف |
بیمه‌ها و درمان (مواد ۱۳ تا ۱۶ و ۱۹)
مؤسسه مکلف است کلیه کارکنان و بازنشستگان را از طریق یک یا چند شرکت بیمه‌گر تحت پوشش بیمه عمر و حوادث قرار دهد و معادل ۵۰ درصد حق بیمه‌ی تمام‌شده را به‌عنوان سهم مؤسسه تأمین کند؛ همچنین می‌تواند برای «بیمه تکمیلی عمر و حوادث» کلیه کارکنان و بازنشستگان، با پرداخت تمام حق بیمه از سوی بیمه‌گذار، حمایت لازم را انجام دهد (ماده ۱۳).
در بیمه مکمل درمان (ماده ۱۴) تکلیف مؤسسه انعقاد قرارداد و تحت پوشش قرار دادن کارکنان متقاضی و افراد تحت تکفل آنان است؛ اما پرداخت قسمتی از هزینه‌ی این بیمه «مجاز» است و به تشخیص رئیس یا مقام مجاز بستگی دارد.
در کاهش یا معافیت از فرانشیز (ماده ۱۵) دو قید مهم وجود دارد: کلیه اعمال زیبایی مشمول این ماده نمی‌شود (تبصره ۱) و ارائه‌ی دفترچه‌ی بیمه‌ی پایه در واحدهای درمانی الزامی است (تبصره ۲).
هزینه‌ی تحمل‌ناپذیر درمان بیماری‌های صعب‌العلاج و خاص کارکنان، بازنشستگان و افراد تحت تکفل (ماده ۱۶) «مجاز» است و اجرای آن منوط به شیوه‌نامه‌ای است که معاونت درمان مؤسسه تهیه و هیأت رئیسه تصویب می‌کند. بیمه مسئولیت مدنی (ماده ۱۹) برای کارکنانی که در معرض مخاطرات جانی و مالی ناشی از فعالیت شغلی‌اند تکلیف است.
جمع‌بندی
از ۲۴ ماده‌ی این دستورالعمل، بخش عمده‌ای «تکلیف» است نه «اختیار» — ایاب و ذهاب، غذا، مسکن، مهدکودک، ازدواج، فوت، بیمه عمر و حوادث، بیمه مکمل درمان، کاهش فرانشیز، معلولیت، بیمه مسئولیت مدنی، معاینات دوره‌ای، مهمانسراها و خدمات ایثارگران. تنها تلفن همراه، کمک‌هزینه رفاهی، بیماری‌های خاص، بیمه عمر و پس‌انداز، صندوق قرض‌الحسنه و خدمات سیاحتی در دسته‌ی «مجاز» قرار می‌گیرند.
برای تبدیل هر امتیاز به ریال کافی است آن را در ضریب ریالی سال ضرب کنید؛ در سال ۱۴۰۵ این ضریب ۶٬۹۵۴ ریال است و با تغییر ضریب در سال‌های بعد، همه‌ی مبالغ این جدول‌ها به‌طور خودکار تغییر می‌کنند.
منبع : سایت حسابداری بیمارستان
کانال تلگرام @hospitalaccounting