استثنائات معاملات و مقررات مناقصات
اصل انجام معاملات از طریق مناقصه یا مزایده (ماده ۵۵)
ماده ۵۵: کلیه معاملات موسسه اعم از خرید، فروش، اجاره، استجاره، پیمانکاری، اجرت و غیره باید حسب مورد از طریق مناقصه یا مزایده انجام شود.
استثنائات ماده ۵۵
- در مورد معاملاتی که طرف معامله، وزارتخانه یا موسسه دولتی یا شرکت دولتی باشد.
- موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی و هیات امنای صرفه‌جویی ارزی در معالجه بیماران و موسسات و شرکت‌های تابعه که بیش از ۵۰ درصد سهام یا سهم‌الشراکه و مالکیت آنها به طور مستقیم یا غیر مستقیم از طریق اشخاص حقوقی وابسته دیگر (متعلق به موسسات و نهادهای فوق) یا هیات امنای مزبور می‌باشد.
- در مورد خرید، اجاره به شرط تملیک یا اجاره و استجاره اموال منقول و غیر منقول که به تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه یا مقامات مجاز از طرف ایشان، با کسب نظر حداقل سه نفر از کارشناسان رسمی دادگستری یا حداقل سه نفر از کارشناسان خبره و متعهد منتخب رئیس موسسه، و با قیمت برابر یا کمتر از قیمت تعیین‌شده، یا حقوقی که نرخ‌های آنها از طرف مراجع قانونی ذی‌صلاح تعیین شده انجام خواهد شد.
- در مورد خرید خدمات مشاوره اعم از مهندسی مشاور، موسسات علمی، حق‌الاختراع و مشاوره فنی بازرگانی، مشتمل بر مطالعه، طراحی یا مدیریت بر طرح و اجرا و نظارت، یا هر نوع خدمات مشاوره‌ای و کارشناسی، خدمات حسابرسی و خدمات هنری با رعایت موازین اسلامی و صنایع مستظرفه.
- خرید اموال منقول و غیر منقول، خدمات و حقوقی که به تشخیص و مسئولیت رئیس موسسه و مقامات مجاز از طرف ایشان منحصر به فرد (انحصاری) بوده و دارای انواع مشابه نباشد.
- در مورد خرید کالاهای مورد مصرف روزانه که در محل از طرف دستگاه‌های ذی‌ربط دولتی یا شهرداری‌ها برای آنها نرخ ثابتی تعیین شده باشد، بدون رعایت حد نصاب سقف معاملات.
- در مورد کرایه حمل و نقل از طریق زمینی، هوایی و دریایی که از طرف دستگاه‌های دولتی ذی‌ربط برای آنها نرخ معینی تعیین شده باشد.
- در مورد هزینه‌های مربوط به تعمیر، راهبری، نگهداری و خرید قطعات یدکی جهت تعویض یا تکمیل لوازم و تجهیزات و ماشین‌آلات ثابت و متحرک پزشکی و غیرپزشکی و همچنین ادوات و ابزار و وسایل اندازه‌گیری دقیق لوازم آزمایشگاه‌های علمی و فنی و نظایر آن، به تشخیص و مسئولیت رئیس واحد درخواست‌کننده با تایید رئیس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان و تعیین بهای مورد معامله حداقل توسط یک نفر کارشناس رشته مربوطه منتخب رئیس موسسه.
- در مورد معاملات محرمانه به تشخیص هیات رئیسه با رعایت صرفه و صلاح موسسه.
- در مورد مناقصاتی که بنا به ضرورت و موافقت کتبی رئیس موسسه به صورت متمرکز توسط وزارت متبوع برگزار می‌گردد.
- خدمات فرهنگی و هنری، آموزشی و پژوهشی، ورزشی و نظایر آن با رعایت صرفه و صلاح موسسه، و قراردادهای آموزشی و همچنین قراردادهای پژوهشی با اشخاص حقیقی و حقوقی با هماهنگی شورای پژوهشی موسسه، به تشخیص و مسئولیت رئیس واحد درخواست‌کننده و تایید رئیس موسسه یا مقام مجاز از طرف ایشان.
- خرید سهام و تعهدات، پرداخت خسارت و جرایم ناشی از اجرای احکام قضایی.
- در مورد کالاهای انحصاری که توسط کنسرسیوم‌های داخلی تولید می‌شود.
تعاریف مناقصه (ماده ۵۶)
- مناقصه: فرایندی است رقابتی برای تامین کیفیت مورد نظر طبق اسناد مناقصه.
- مناقصه‌گزار: موسسه موضوع ماده ۲ این آیین‌نامه که مناقصه را برگزار می‌نماید.
- مناقصه‌گر: شخصی حقیقی یا حقوقی است که اسناد مناقصه را دریافت و در مناقصه شرکت می‌کند.
مناقصات از نظر مراحل بررسی
مناقصه یک مرحله‌ای: مناقصه‌ای است که در آن نیازی به ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها نباشد. در این مناقصه، پاکت‌های پیشنهاد مناقصه‌گران در یک جلسه گشوده و در همان جلسه برنده مناقصه تعیین می‌شود.
مناقصه دو مرحله‌ای: مناقصه‌ای است که به تشخیص مناقصه‌گزار، بررسی فنی بازرگانی پیشنهادها لازم باشد. در این مناقصه، کمیته فنی بازرگانی تشکیل شده و نتایج ارزیابی فنی بازرگانی پیشنهادها را به کمیسیون مناقصه گزارش می‌کند و بر اساس مفاد ماده ۶۹ این آیین‌نامه برنده مناقصه تعیین می‌شود.
مناقصات از نظر روش دعوت مناقصه‌گران
مناقصه عمومی: مناقصه‌ای است که در آن فراخوان مناقصه از طریق آگهی عمومی کتبی و علاوه بر آن به طریق الکترونیکی نیز به اطلاع مناقصه‌گران می‌رسد.
مناقصه محدود: مناقصه‌ای است که در آن به تشخیص و مسئولیت بالاترین مقام موسسه مناقصه‌گزار، محدودیت برگزاری مناقصه عمومی با ذکر ادله تایید شود.
روش‌های انجام مناقصه در معاملات بزرگ
- برگزاری مناقصه عمومی از طریق انتشار فراخوان، الزاما به صورت الکترونیکی در سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) و به صورت اختیاری در سایت موسسه یا روزنامه‌های کثیرالانتشار.
- برگزاری مناقصه محدود: موسسه باید کلیه شرایط کیفی مورد نظر خود را در شرایط و اسناد مناقصه لحاظ نماید.
گشایش پیشنهادها
الف) پیشنهادهای مناقصه‌گران در زمان و مکان مقرر گشوده می‌شود. ب) مراحل گشایش پیشنهادها طی می‌شود. ج) در صورت برگزاری مناقصه دو مرحله‌ای، زمان و مکان تشکیل جلسه گشایش پیشنهادهای قیمت در جلسه گشایش پاکت‌ها اعلام خواهد شد؛ در مناقصات یک مرحله‌ای، پیشنهادهای قیمت بی‌درنگ گشوده و بر اساس ماده ۷۲ این آیین‌نامه برنده مناقصه تعیین می‌شود. د) دستگاه مناقصه‌گزار می‌تواند در صورت تمایل از مناقصه‌گران یا نمایندگان آنها جهت حضور در جلسه گشایش پیشنهادهای مالی دعوت نماید.
مراحل گشایش پیشنهادها
- تهیه فهرست اسامی دریافت‌کنندگان اسناد، حاضران و شرکت‌کنندگان در جلسه.
- بازکردن پاکت تضمین (پاکت الف) و کنترل آن.
- بازکردن پاکت فنی بازرگانی.
- بازکردن پیشنهاد قیمت و کنترل از نظر کامل بودن مدارک (در مناقصات یک مرحله‌ای).
- تحویل پاکت‌های فنی بازرگانی به کمیته فنی بازرگانی در مناقصات دو مرحله‌ای.
- تهیه و تنظیم و امضای صورتجلسه گشایش پیشنهادها.
- تحویل پاکت‌های قیمت و پاکت تضمین پیشنهادهای رد شده به مناقصه‌گزار.
تجدید و لغو مناقصه
مناقصه در شرایط زیر تجدید می‌گردد:
- کم بودن تعداد مناقصه‌گران از حد نصاب تعیین‌شده در اسناد مناقصه.
- امتناع برندگان اول و دوم مناقصه از انعقاد قرارداد.
- پایان مدت اعتبار پیشنهادها.
- بالا بودن قیمت‌ها به نحوی که توجیه اقتصادی طرح مرتفع شده باشد.
- رای مراجع قانونی.
مناقصه در شرایط زیر لغو می‌شود:
- نیاز به کالا یا خدمات موضوع مناقصه مرتفع شده باشد.
- تغییرات زیادی در اسناد مناقصه لازم باشد که موجب تغییر در ماهیت مناقصه گردد.
- پیش‌آمدهای غیر متعارف نظیر جنگ، زلزله، سیل و مانند آنها.
- رای مراجع قانونی.
- تشخیص کمیسیون مناقصه مبنی بر تبانی بین مناقصه‌گران.
مناقصه‌گزار باید تجدید یا لغو مناقصه را به سمع و نظر کلیه مناقصه‌گران برساند.
منبع: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
دانلود فایل کامل (PDF): معاملات، استثنائات ماده ۵۵ و مقررات مناقصات
کانال تلگرام @hospitalaccounting
منبع : سایت حسابداری بیمارستان